فرصت تجارت آب مجازی

در چند قرن گذشته جهان بیش از پیش با بحران آب مواجه شده است. مطالعات حاکی از این است که در سال 2050 حتی با به‌کارگیری منابع جدید و افزایش 40 درصدی منابع آب آشامیدنی، دوسوم از مردم جهان با کمبود نسبی و یا شدید آب مواجه خواهند بود. آب مجازی آبی است که در فرایند تولید یک محصول کشاورزی یا صنعتی نهفته است و به‌طور واقعی احساس نمی‌شود، بلکه به‌طور مجازی حس می‌شود. برای مثال برای تولید یک کیلوگرم گندم به هزار لیتر آب نیاز داریم. از این‌رو آب مجازی هر کیلوگرم گندم برابر هزار لیتر است. مفهوم آب مجازی به عنوان یک ابزار اقتصادی توانمند برای تخفیف مشکلات مربوط به کمبود آب در سطح اقتصادهای ملی مطرح و تجارت «آب مجازی» را شکل داد. مفهوم «تجارت آب مجازی» رویکردی سیاسی، تجاری در جهت حل بحران جهانی آب است. کشورهای دارای کمبود آب می توانند با وارد کردن محصولاتی که دارای میزان آب مجازی بالایی هستند و صادر کردن محصولاتی که میزان آب مجازی بسیار کمی دارند، به سطوح بالایی از کارایی مصرف آب در سطح جهانی دست یابند. مفهوم تجارت آب مجازی براین نظریه استوار است که کمبود آب در کشورهای در حال توسعه، تقاضای دریافت غذا از کشورهای غنی از منابع آب را درجهت حفظ منابع آب موجود، افزایش داده است تا منابع آبی خود را در جایی دیگر و با بهره وری و ارزش اقتصادی بیشتر مورد استفاده قرار دهند. هدف از تجارت آب مجازی جبران کمبود آب به خاطرتناوب جغرافیایی محصولات کشاورزی و جابجایی آن در بخشهای مختلف مصرف است. بر این اساس کشورها و یا مناطق وارد کننده، علاوه بر کالاها، آب مصرفی برای تولید آن کالاها را نیز دریافت میکنند. بدین ترتیب آبی را که برای تولید این محصولات از منابع داخلی مورد نیاز بوده است ذخیره می نمایند. مبادله آب مجازی داخل کشورها، بین کشورها و حتی قاره ها می تواند به عنوان ابزاری برای ارتقای کارایی مصرف آب در سطح جهانی، دست یابی به امنیت آبی در مناطق دارای فقر آبی و بر طرف کردن محدودیت های محیطی، با تعیین محل های مناسب برای تولید استفاده شود. زیرا با تجارت اجناس به‌ویژه غذا جریانی مجازی از آب از کشورهای صادر‌کننده کالا (غذا و اجناس ساخته شده) به کشورهایی که این کالاها را وارد می‌کنند به‌وجود می‌آید و به جای تولید این اجناس، کشورهای وارد‌کننده می‌توانند این آب را صرف اهداف دیگر کنند که تولید آنها ضروری است و کشورهای کم آب بدین طریق می‌توانند محصولاتی را وارد‌ کنند که نیاز به مقدار زیادی آب دارند. این عمل باعث ذخیره آب واقعی شده و فشار بر منابع آبی فرو نشانده می‌شود.
نايب رييس اتاق ايران

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: