مجوز کار برای اقامت در آلمان
واضح است که شهروندان کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای کار در سایر کشور های اتحادیه اروپا به مجوز کار نیاز ندارند. با وجود این اتباع کشورهای غیر اتحادیه اروپا ( از جمله آمریکا و کانادا ) برای اینکه بطور قانونی به آنها اجازه کار داده شود باید یک مجوز کار بگیرند. برای کارفرمایانی که افراد بدون مجوز را استخدام می کنند جریمه های سنگین وضع شده است بنابراین بیشتر آنها از شما می خواهند قبل از شروع بکار مجوز کار داشته باشید. برای گرفتن مجوز کار ابتدا باید مجوز اقامت اولیه را تهیه کرده باشید هر چند اخذ مجوز اقامت نمی تواند تضمینی باشد که فوراً مجوز کار دریافت خواهید کرد .
مراحل درخواست برای اتباع کشورهای غیر اتحادیه اوپا به شرح زیر است:
پس از انکه مجوز اقامت سه ماه اولیه شما صادر شد این مجوز را به دفتر محلی استخدام ( Arbeitsamt) برده و در خواست یک مجوز کار سه ماه موقتی می کنید.
پس از گرفتن این مجوز بهAuslanderaamt بازگردید و یک مجوز اقامت یک ساله درخواست کنید.
و در آخر مجوز اقامت یک ساله را به Arbeitsamt برده ( در صورتی که همه چیز به خوبی پیش برود ) یک مجوز کار اقامت یک سال دریافت می کنید.
قانون آلمان کارفرمایان را از استخدام اتباع کشورهایی غیر از کشورهای اتحادیه اروپا منع می کند مگر آنکه نتوانسته باشند یک فرد تبعه آلمان یا EU را که دارای صلاحیت جهت تصدی پست مورد نظر باشد بیابند. بنابراین هنگامی که یک تبعه غیر EU درخواست مجوز کار می نماید به مدارکی نیاز دارند که درخواست او را تایید کنند. از آنجایی که مجوز کار در صورتی به شما داده می شود که کاری پیدا کرده باشید به مدرکی از کارفرمای آینده خود که می خواهد شما را استخدام کند نیاز دارید. این مدرک معمولاً یک کپی از قرار داد استخدام ( Arbeistvertrag ) است اما ممکن است نامه یا اظهار نامه کتبی در باره پیشنهاد شغلی به شما نیز باشد. شما همچنین باید یک توصیف مشروح درباره شغل موردنظر از کارفرما داشته باشید به همراه احضار نامه ای که بیان کند که چرا منحصراً شما که تبعه غیر EU هستید دارای شرایط پست مربوطه هستید. ممکن است از شما خواسته شود که کپی سوابق تحصیلی شغلی و تجاری خود را نیز برای تایید صلاحیت انجام آن کار ارائه دهید.
بر اساس موافقت نامه های برخواسته ازدوران پس از جنگ جهانی دوم اصولاً آمریکایی ها پس از یافتن کار می توانند مجوز کار خود را بدون تشریفات اضافی دریافت کنند. در همه موارد مجوز کار مربوط به کارفرمای خاصی است و اگر شما شغل خود را تغییر دهید به یک اجازه کار جدید نیاز دارید. همچنین تمدید مجوز کار قبل از ابطال آن ضروری است.
اگر تبعه غیر EU باشید که با یک شهروند آلمانی ازدواج کرده اید مراحل ساده تر می شوند و لازم نیست قبل از درخواست مجوز کاری پیدا کنید. مجوز کار اولیه شما برای هر شغلی معتبر است و فقط در مورد اکثر شغل های آزاد محدودیت دارد. همچنین هیچ محدودیت زمانی برای مجوز شما در نظر گرفته نشده است و تا زمانیکه مجوز اقامتتان اعتبار داشته باشد به شما اجازه داده می شود که در آلمان کار کنید. بررسی درخواست شما نیز بسیار سریع و ساده تر است و به جای مثلاً ۸ هفته انتظار مجوز آن، معمولاً در روز درخواست آن صادر می شود. علاوه بر گذرنامه و مجوز اقامت به گواهی ازدواج و گذر نامه همسرتان نیاز دارید اما نیاز نیست همسرتان همراه شما بیاید( اگر چه ممکن است بخواهید او ر ا بخاطر تقویت روحیه و همینطور به عنوان مترجم همراه خود بیاورید).
کار آزاد برای اتباع غیر EU بطور کلی با محدویت روبرو است. به عنوان مثال رفتن به آلمان و راه اندازی مغازه یا رستوران ممنوع است. همانگونه که گفته شد کار آزاد برای همسران اتباع آلمانی نیز ممنوع است هر چند که آنها می تواننند برای هر کاری مجوز کار بگیرند، افراد خاصی همچون خبر نگاران مستقل، نویسندگان، هنرمندان، معلمان خصوصی و نمایندگان فروش موارد استثناء هستند. هر گونه محدودیتی در مجوز اقامت ذکر خواهد شد و مامور صادر کننده مجوز دقیقاً به شما خواهد گفت که اجازه چه کاری را دارید و اجازه چه کاری را ندارید. این ممنوعیت، زمانی که مجوز اقامت نامحدود بگیرید رفع می شود. اگر همسر شما آلمانی باشد پس از سه سال اقامت در اقامت در آلمان اجازه اقامت نامحدود صادر خواهد شد. دیگر اتباع غیر EU بعد از پنچ سال مجوز اقامت نامحدود دریافت می کنند. پس از طی این مدت لازم است که بتوانید حداقل تا یک حد استاندارد اولیه آلمانی صحبت کنید همینطور مدرکی از کار یا منبع در آمد داشته باشید.
اگر تصمیم دارید در آلمان به شغل آزاد بپردازید باید از دفتر نظارت تجارت محلی ( Gewerbeaufsichtsamt ) یک پروانه تجارت ( Gewerbeschein ) بگیرید. بعضی از مشاغل به Gewerbeschein نیاز ندارد همچون مشاغلی که فاقد اتحادیه صنفی هستند که شامل هنرمندان خبرنگاران استادان دانشگاه و پزشکان می باشد.
همسران کارمندان غیر EU که ماموریتی در آلمان دارند خود به خود حق دریافت مجوز کار ندارند. این امر ممکن است باعث احساس سرخوردگی شود مخصوصاً اگر همسران این کارمندان، خود افراد حرفه ای باشند و لازم است که این مسئله قبل از اینکه یک زوج جوان به آلمان نقل مکان کند به دقت مورد بررسی قرار گیرد. خوشبختانه در مورد این قانون کلی چند استثنا وجود دارد و گاهی اوقات با برنامه ریزی قبلی راه حل هایی می توان یافت بطوری که همسر نیز بتواند کاری پیدا کند. برای مثال شرکت هایی که کارمندان را به خارج منتقل می کنند ممکن است به همسران کارمندان خود برای یافتن کار در محدودیت فعالیت خودشان پیشنهاد همکاری دهند . این افراد همچنین می توانند به کار فرما نشان دهند که توانایی های منحصر به فردی برای انجام شغلی دارند که یک تبعه آلمانی یا EU از عهده انجام آن بر نمی آید. افراد غیر حرفه ای نیز چندین راه حل برای یافتن کار در آلمان دارند. برای مثال در بیشتر شهرها برای افرادی که زبان اصلی مادریشان انگلیسی است و قادر به تدریس انگلیسی هستند امکان یافتن شغل وجود دارد و شهروندان آمریکایی نیز ممکن است بتوانند در پایگاه های نظامی آمریکا شغلی پیدا کنند.
به اتباع کشورهای غیر EU توصیه می شود قبل از ورود به آلمان شغل مطمئنی برای خود بیابند. در غیر این صورت با توجه به سطح بالای بیکاری و تشریفات اداری بیش از حد ممکن است کار به جایی برسد که مجبور شوند بعد از سه ماه به کشود خود باز گردند.
