۲ میلیارد دلار گاز صادر میکنیم ۴ میلیارد دلار هدر میدهیم
ارزش صادرات گاز ایران در سال ۲۰۱۶ بر اساس محتملترین حالت فقط کمی بیشتر از ۲ میلیارد دلار بوده است، در حالی که ارزش گازی که به دلیل فقدان توانایی برای بهرهبرداری میسوزد و هدر میرود ۴ تا ۶ میلیارد دلار است. این ارزش از دست رفته البته همراه با آسیب رساندن به سلامت آدمیان و محیط زیست ایران بوده است.
ایران به عنوان نخستین دارنده ذخایر گازی دنیا شایسته مبدل شدن به یک صادرکننده گازی بزرگ است. با این حال تصویر میانمدمت خیلی پیچیده است، زیرا مشخص نیست که آیا کشورمان میتواند برای تامین مصرف رو به رشد گاز داخلی، تامین حجم عظیمی از گاز مورد نیاز برای انجام عملیات افزایش ضریب بازیافت (EOR) و اختصاص مقدار قابل توجهی از گاز به پروژههای صادراتی، گاز کافی تولید کند یا خیر.
دو مساله مهم و قابل توجه در مورد مطلوبیت صادرات گاز وجود دارد، اولا ایران با تعدادی از کشورها برای انجام معاملات صادرات گاز چند دهه مذاکره کرده، اما به سطحی از عرضه که به طور قابل توجهی بالاتر از نیاز داخلی خود باشد دست نیافته است؛ لذا این مساله، سطحی از اطمینان مورد نظر برای دستورالعملسازی و تامین مالی پروژههای صادرات گاز را تامین نمیکند. ثانیا پیش از این درباره مطلوبیت صادرات گاز مناظرات داخلی (به ویژه بین دولت و مجلس) انجام گرفته، این در حالی است که کشور نیاز فراوانی به گاز مصرف داخلی و تزریق مجدد به میادین دارد.
تجارب بینالمللی نشان میدهد که هماهنگی بین دولت و مجلس راهگشای اجرای مطلوب برنامههای حوزه انرژی است. این برنامهها باید اهداف تولید، مصرف و صادرات در حوزه انرژی را ارائه کرده و مسائل مهم سیاستگذاری که کشور را قادر میسازد تا به اهداف به شیوهای کارآمد و پایدار دست یابد، پوشش دهد.
هدفگذاری دولت در اجرای سیاستهای انرژی کشور، انتقال اولویت از بخش نفت به گاز و تکمیل زنجیره ارزش در صنایع پایین دستی آن بوده است. با وجود این مصرف داخلی گاز بالا میباشد (سومین مصرفکننده دنیا) که این مساله از انواعی از ناکارآمدیها ناشی میشود. کارآیی یا بهرهوری در انتقال و توزیع گاز عمدتا ناشی از عواملی چون نشستهای قابل ملاحظه گازی است و کارآیی در مصرف گاز نیز تحت تاثیر منفی قیمتهای یارانهای و تکنولوژیهای منسوخ قرار دارد. یک مطالعه جامع درباره ارتقای کارایی در انتقال، توزیع و مصرف گاز طبیعی میتواند ضامن تحقق این هدف باشد.
به گزارش ساعت ۲۴، چشمانداز بلندمدت بخش هیدروکربن ایران عمدتا به جای تولید نفت به گاز وابسته است. بر این اساس، چارچوب راهبردی جدید دولت با تغییر رویکرد از نفت به گاز و افزایش ارزش افزوده بخش پایین دستی و فعالیتهای پتروشیمی هدفگذاری شده است. با این حال، مصرف داخلیگاز بسیار زیاد است (سومین مصرفکننده گاز دنیا) که ناشی از انواع ناکارآمدیها میباشد. با یک استنباط درست درباره کارایی حاصل از انتقال، توزیع و مصرف گاز طبیعی میتوان به سیاستهایی دست یافت که با ایجاد سود قابل توجه به صادرات و درآمد گازی بهتر منجر شود.
ایران دومین دارنده ذخایر گازی در جهان است و این حجم عظیم ذخایر گازی میتواند پشتوانهای برای صادرات گاز در مقیاس بزرگ باشد، اما برای دسترسی به شرایط مطلوب صادرات گاز، مشکلات قابل توجهی وجود دارد. شناخت بهتر از تولید، بهرهبرداری و استراتژی صادرات گاز طبیعی، کشور را قادر میسازد که در این امر به گونهای کاراتر و پایدارتر عمل کند.
