به مناسبت ششمین نمایشگاه بین المللی فرش ماشینی، موکت، کف پوش و صنایع وابسته
فرش ماشینی و گره کور صادرات
سایت خبری تحلیلی ساعت ۲۴/فراز جبلی- فرش قبل از آن که یک کالا باشد ریشه در فرهنگ ایران دارد. در طرح بافت و نوع آن به خوبی میتوان رد پای سالها کار فرهنگی را دید. همین فرهنگ و تاریخچه امروز خود را نه فقط در فرش دستباف بلکه در فرشهای ماشینی و موکتهای متنوع و کفپوشها میتوان دید. چند روز گذشته، ضلع جنوبی نمایشگاه بین المللی میزبان نمایشگاه بین المللی فرش ماشینی، موکت، کف پوش و صنایع وابسته بود.
قدم که به درون غرفهها میگذارید لهجههای شیرین کاشانی، یزدی، کرمانی، اصفهانی و تبریزی بسیار به گوش میخورد. بازار خرید و فروش فرش داغ است و فروشندگان در حال ورق زدن ویترین فرشهای خود هستند و مدیران در اتاقهای پشت با صنایع بالا دستی و پایین دستی معامله انجام میدهند. به نظر اوضاع بسیار مناسب میآید ولی زمانی که پای درد و دل این تولیدکنندگان بنشینیم از یک زاویه دیگر به این همه فرشهای دستباف و ماشینی و موکت درجه یک نگاه میکنند. این حجم بالای محصولات همگی خبر از کمبود تقاضای موثر در بازار میدهد؛ شرایطی که باعث شده است بسیاری از تولید کنندگان فرش یا تولید خود را کاهش دهند و یا به انبار کردن فرشها مبادرت ورزند.
بر سر سه راهی
وضعیت رکودی اقتصاد ایران بر هیچ کس پوشیده نیست. طبیعی خواهد بود که وقتی کمبود تقاضای موثر باعث رکود در کشور شده است رکود در بازارهای کالاهای نسبتا لوکس مانند فرش و فرش ماشینی شدیدتر خواهد بود. در چنین شرایطی ۳ راه حل اساسی برای تولیدکنندگان فرش و باقی میماند، راه اول جبران تقاضا از مسیر صادرات است، راه دوم انبار کردن کالاها است و راه حل سوم کاهش سطح تولید است. این موضوعی است که فعالان اقتصادی این بازار به خوبی نسبت به آن واقف هستند اما هر کدام از این سه مسیر دارای چالشهای متفاوتی است.
داستان قدیمی سرطانزا بودن اکریلیک
داستان صادرات ایران و مشکلات آن بحثی نخنما محسوب میشود. مشکلاتی مانند مبادلات بانکی و مسئله LC برای همه فعالان اقتصادی مشخص است اما در بازار فرش مشکلات کمی پیچیده است. فرش کالایی لوکس محسوب میشود و بسیاری بازارهایی خریدار فرش ایران هستند که طرح بازاریابی به خوبی در آن انجام شده باشد و از سوی دیگر باید تمکن مالی لازم برای خرید فرشهای گرانقیمت ایرانی وجود داشته باشد. در چنین شرایطی طبیعی خواهد بود که اروپا یکی از مهمترین مقاصد صادراتی فرش ایران باشد اما وقتی نگاهی به آمارهای گمرکی ایران میکنیم متوجه میشویم که اکثر صادرات فرش ایران به افغانستان، عراق و آسیای میانه است. در واقع بازار اروپا سهم بسیار اندکی در خرید فرش از ایران دارد. وقتی دلیل این موضوع را از یک تولید کننده معروف فرش کاشان جویا شدم مدعی شد که اروپا به دلیل سرطانزا بودن اکریلیک حاضر به خرید فرش ایران به صورت عمده نیست و در مقابل اکثر فرشهای ایرانی از نخهای اکریلیک تولید میشود. ماجرای سرطانزا بودن فرشهای ایرانی بحث جدیدی نیست و همیشه وجود داشته است. علیمردان شیبانی نایب رئیس هیأت مدیره انجمن صنایع نساجی ایران در گفت و گو با سایت خبری تحلیلی ساعت ۲۴ میگوید این صحبتها بیشتر از سوی کسانی مطرح شده است که توانایی صادرات به اروپا نداشتهاند و ادعای درستی نیست.
ولی با این وجود این تبلیغات درباره این محصول وجود دارد و اروپا علاقه بیشتری به فرشهای پلاستیکی و دارای الیاف پلیاستری دارد به همین دلیل محصولات ایرانی بازار اندکی در این بازار دارد. حسین عباسی قائم مقام مدیرعامل یک شرکت تولیدی فرش که فرشهای دستباف خود را به اروپا هم صادر میکند میگوید این طبیعت صادرات است که باید بر اساس مصرف بازار هدف تولید شود اما در عمل ایران نتوانسته است در این مسیر درست حرکت کند و به همین دلیل بیشتر صادرات به آسیای میانه است. در واقع بیشتر از آن که محصولات ایرانی به دنبال یافتن سلیقه اروپاییها باشند تمرکز خود را بر روی نقشها و نوع بافت قرار دادهاند که از ویژگیهای سلیقه ایرانی است. آمار رسمی نشان میدهد در خوشبینانهترین حالت میزان صادرات فرش ماشینی ایران ۶۰۰ میلیون دلار است که هنوز با ظرفیتهای ایران فاصله بسیار زیادی دارد.
بزرگان راضی، کوچکها ناراضی
گذشته از بحث صادرات، چالشی که امروز تولیدکنندگان فرش با آن رو به رو هستند این است که مسئله کمبود تقاضا بیشتر روی چه گروههایی اثر گذاشته است. طبیعتا قیمت بالای فرش دستباف باعث شده است که اولین قربانی رکود این نوع فرشها باشد اما مسئلهای که فرش دستباف هم با آن رو به رو است تفاوت حجم تقاضای شرکتها و برندهای مختلفی است که در حال تولید فرش ماشینی هستند. تولیدکنندگان کوچک بازار را بسیار نامناسب توصیف میکنند و مدعی هستند که رکود باعث افزایش چشمگیر موجودی انبار آنها شده است و همین موضوع مانعی برای ادامه تولید محصولات آنها است. در مقابل برندهای معروف فرش ماشینی مدعی هستند که بازار حتی از شب عید هم بهتر شده است و به حدی تقاضا دارند که مجبور شدهاند بخشی از صادرات خود را کاهش دهند. در واقع این تفاوت از آنجایی ناشی میشود که مشتریان فرش به دنبال فرشهایی با برندهای مطرح هستند و شرکتهای بزرگ با تبلیغات فراوان توانستهاند سهم بازار خود را حفظ کنند و افزایشهای حجم انبار در کوتاه مدت مانع ادامه فعالیت آنها نمیشوند اما وقتی به سراغ غرفههای کوچک نمایشگاه میرویم همگی مدعی هستند که نقدینگی برای ادامه تولید آنها وجود ندارد و به همین دلیل هزینه تمام شده آنها در حال افزایش است و قدرت رقابت با برندهای معروف را از دست دادهاند. یکی از این فعالان حوزه فرش ماشینی در گفت و گو با سایت خبری تحلیلی ساعت ۲۴ اعلام کرد برندهای فرعی در عمل راه حلی که به دست آوردهاند این است که برای فروش محصولات این فرشها به نام فرش برندهای معروف توسط غولهای فرش ماشینی به فروش میرسد اما تقلبهایی که در این راستا میشود و تفاوت نرخ واقعی فروش با مبلغی که به تولید کنندگان پرداخت میشود در عمل مانع اجرای این روش شده است.
در واقع اگر صادرات به دلیل تحریم و مشکلات عدم تطابق تولید ایرانی با سلیقه مشتری انجام نشود روند افزایش موجودی انبار تنها در کوتاه مدت ممکن است و کاهش تولید مسئلهای غیرقابل اجتناب است. در این میان تولیدکنندگان کوچک قربانیهای اولین این کاهش تولید خواهند بود. نکته مهم این است که شرایطی ایجاد شود تا این تولیدکنندگان کوچک بتوانند با یکدیگر ادغام شوند و یا توسط شرکتهای بزرگ خریداری شوند تا حجم کل تولید فرش ایران کاهش پیدا نکند.
بر سر سه راهی
وضعیت رکودی اقتصاد ایران بر هیچ کس پوشیده نیست. طبیعی خواهد بود که وقتی کمبود تقاضای موثر باعث رکود در کشور شده است رکود در بازارهای کالاهای نسبتا لوکس مانند فرش و فرش ماشینی شدیدتر خواهد بود. در چنین شرایطی ۳ راه حل اساسی برای تولیدکنندگان فرش و باقی میماند، راه اول جبران تقاضا از مسیر صادرات است، راه دوم انبار کردن کالاها است و راه حل سوم کاهش سطح تولید است. این موضوعی است که فعالان اقتصادی این بازار به خوبی نسبت به آن واقف هستند اما هر کدام از این سه مسیر دارای چالشهای متفاوتی است.
داستان قدیمی سرطانزا بودن اکریلیک
داستان صادرات ایران و مشکلات آن بحثی نخنما محسوب میشود. مشکلاتی مانند مبادلات بانکی و مسئله LC برای همه فعالان اقتصادی مشخص است اما در بازار فرش مشکلات کمی پیچیده است. فرش کالایی لوکس محسوب میشود و بسیاری بازارهایی خریدار فرش ایران هستند که طرح بازاریابی به خوبی در آن انجام شده باشد و از سوی دیگر باید تمکن مالی لازم برای خرید فرشهای گرانقیمت ایرانی وجود داشته باشد. در چنین شرایطی طبیعی خواهد بود که اروپا یکی از مهمترین مقاصد صادراتی فرش ایران باشد اما وقتی نگاهی به آمارهای گمرکی ایران میکنیم متوجه میشویم که اکثر صادرات فرش ایران به افغانستان، عراق و آسیای میانه است. در واقع بازار اروپا سهم بسیار اندکی در خرید فرش از ایران دارد. وقتی دلیل این موضوع را از یک تولید کننده معروف فرش کاشان جویا شدم مدعی شد که اروپا به دلیل سرطانزا بودن اکریلیک حاضر به خرید فرش ایران به صورت عمده نیست و در مقابل اکثر فرشهای ایرانی از نخهای اکریلیک تولید میشود. ماجرای سرطانزا بودن فرشهای ایرانی بحث جدیدی نیست و همیشه وجود داشته است. علیمردان شیبانی نایب رئیس هیأت مدیره انجمن صنایع نساجی ایران در گفت و گو با سایت خبری تحلیلی ساعت ۲۴ میگوید این صحبتها بیشتر از سوی کسانی مطرح شده است که توانایی صادرات به اروپا نداشتهاند و ادعای درستی نیست.
ولی با این وجود این تبلیغات درباره این محصول وجود دارد و اروپا علاقه بیشتری به فرشهای پلاستیکی و دارای الیاف پلیاستری دارد به همین دلیل محصولات ایرانی بازار اندکی در این بازار دارد. حسین عباسی قائم مقام مدیرعامل یک شرکت تولیدی فرش که فرشهای دستباف خود را به اروپا هم صادر میکند میگوید این طبیعت صادرات است که باید بر اساس مصرف بازار هدف تولید شود اما در عمل ایران نتوانسته است در این مسیر درست حرکت کند و به همین دلیل بیشتر صادرات به آسیای میانه است. در واقع بیشتر از آن که محصولات ایرانی به دنبال یافتن سلیقه اروپاییها باشند تمرکز خود را بر روی نقشها و نوع بافت قرار دادهاند که از ویژگیهای سلیقه ایرانی است. آمار رسمی نشان میدهد در خوشبینانهترین حالت میزان صادرات فرش ماشینی ایران ۶۰۰ میلیون دلار است که هنوز با ظرفیتهای ایران فاصله بسیار زیادی دارد.
بزرگان راضی، کوچکها ناراضی
گذشته از بحث صادرات، چالشی که امروز تولیدکنندگان فرش با آن رو به رو هستند این است که مسئله کمبود تقاضا بیشتر روی چه گروههایی اثر گذاشته است. طبیعتا قیمت بالای فرش دستباف باعث شده است که اولین قربانی رکود این نوع فرشها باشد اما مسئلهای که فرش دستباف هم با آن رو به رو است تفاوت حجم تقاضای شرکتها و برندهای مختلفی است که در حال تولید فرش ماشینی هستند. تولیدکنندگان کوچک بازار را بسیار نامناسب توصیف میکنند و مدعی هستند که رکود باعث افزایش چشمگیر موجودی انبار آنها شده است و همین موضوع مانعی برای ادامه تولید محصولات آنها است. در مقابل برندهای معروف فرش ماشینی مدعی هستند که بازار حتی از شب عید هم بهتر شده است و به حدی تقاضا دارند که مجبور شدهاند بخشی از صادرات خود را کاهش دهند. در واقع این تفاوت از آنجایی ناشی میشود که مشتریان فرش به دنبال فرشهایی با برندهای مطرح هستند و شرکتهای بزرگ با تبلیغات فراوان توانستهاند سهم بازار خود را حفظ کنند و افزایشهای حجم انبار در کوتاه مدت مانع ادامه فعالیت آنها نمیشوند اما وقتی به سراغ غرفههای کوچک نمایشگاه میرویم همگی مدعی هستند که نقدینگی برای ادامه تولید آنها وجود ندارد و به همین دلیل هزینه تمام شده آنها در حال افزایش است و قدرت رقابت با برندهای معروف را از دست دادهاند. یکی از این فعالان حوزه فرش ماشینی در گفت و گو با سایت خبری تحلیلی ساعت ۲۴ اعلام کرد برندهای فرعی در عمل راه حلی که به دست آوردهاند این است که برای فروش محصولات این فرشها به نام فرش برندهای معروف توسط غولهای فرش ماشینی به فروش میرسد اما تقلبهایی که در این راستا میشود و تفاوت نرخ واقعی فروش با مبلغی که به تولید کنندگان پرداخت میشود در عمل مانع اجرای این روش شده است.
در واقع اگر صادرات به دلیل تحریم و مشکلات عدم تطابق تولید ایرانی با سلیقه مشتری انجام نشود روند افزایش موجودی انبار تنها در کوتاه مدت ممکن است و کاهش تولید مسئلهای غیرقابل اجتناب است. در این میان تولیدکنندگان کوچک قربانیهای اولین این کاهش تولید خواهند بود. نکته مهم این است که شرایطی ایجاد شود تا این تولیدکنندگان کوچک بتوانند با یکدیگر ادغام شوند و یا توسط شرکتهای بزرگ خریداری شوند تا حجم کل تولید فرش ایران کاهش پیدا نکند.
