مدیر کل سابق دفتر اقتصاد کلان سازمان برنامه و بودجه:
بخش خصوصی در حوزه آموزش به کمک دولت بیاید
ساعت۲۴- اعظم پویان- مهدی عسلی، مدیر کل سابق دفتر اقتصاد کلان سازمان برنامه و بودجه، در همایش "عدالت و توسعه آموزشی" درباره انباشت سرمایه انسانی، سرمایه گذاری در مقاطع مختلف تحصیلی، وجود شکست بازار در مقطع ابتدایی، تاثیر سرمایه گذاری بر کیفیت آموزش سخنرانی کرد و پیشنهاد داد تقسیم کار معقولی بین بخش خصوصی و دولتی در حوزه آموزش شکل بگیرد.
به گزارش خبرنگار ساعت۲۴، مهدی عسلی با اشاره به اینکه آموزش با انباشت سرمایه انسانی ارتباط دارد، گفت: ارتباط این دو از عوامل مهم اثر گذار بر رشد اقتصادی است زیرا مطالعات مختلف و آمار و ارقام نشان می دهد که متاسفانه تسهییلات آموزشی در کشور ایران در بین خانواده ها با گروه های درآمدی مختلف بصورت مساوی تقسیم نشده است و همین باعث ایجاد اختلافات بسیار زیادی میان خانواده های کم درآمد و پر درآمد شده است.
وی افزود: باید سعی شود این فاصله امکانات آموزشی در بین خانواده ها در آینده کاهش یابد تا شرایطی برای رشد و توسعه بلند مدت کشور فراهم شود. درواقع سرمایه گذاری روی نیروی انسانی بصورت بلندمدت باعث افزایش سرمایه انسانی می شود و شرایط رشد و توسعه کشور را فراهم می کند. همچنین اگر این سرمایه گذاری در مناطق مختلف کشور اتفاق بیافتد توسعه در کشور سرعت بیشتری خواهد داشت.
عسلی در ارتباط با مسئله تاثیر سرمایه گذاری بر روی مقاطع مختلف تحصیلی گفت: مطالعات مختلفی درباره کشورهای آفریقایی و آسیایی وجود دارد که نشان می دهد تاثیر سرمایه گذاریهای دولتی مخصوصا، بر روی مقطع ابتدایی موثرتر از مقاطع دیگراست و این تاثیر بیشتر از طریق جذب فناوری هاست. این مباحث در علم اقتصاد تحت عنوان شکست بازار مطرح می شود. زیرا در بخش ابتدایی در بیشتر جوامع واقعا شکست بازار وجود دارد زیرا فاصله زیادی وجود دارد میان سرمایه گذاری بین افرادی که در مقطع ابتدایی هستند و نیرویی که قرار است وارد بازار کار شود.از آنجاییکه افراد در سنین پایین تر فاصله زیادی تا بازار کار دارند به همین دلیل برای خانواده های کم درآمد بسیار سخت است که بر روی آموزش بچه های کوچک شان سرمایه گذاری کنند، بنابراین در اینجا دولت ها نقش مهمی دارند و تسهیلات ابتدایی و حتی دبیرستان را دولت ها برعهده می گیرند.
مدیر دفتر اقتصاد کلان سازمان برنامه و بودجه سابق درباره تاثیر سرمایه گذاری بر کیفیت آموزشی گفت: اگرچه تاثیر سرمایه گذاری در دوره ابتدایی بیشتر از دوره های دیگر است اما، کیفیت آموزش هم باید در نظر گرفته شود. بانک جهانی آماری منتشر کرده است که نشان می دهد نسبت مخارج دولت به آموزش در سالهای مختلف در کشور ایران تقریبا ۲۰ درصد است درحالیکه هر چه به سمت کشورهای اروپایی و آمریکایی حرکت کنیم این نسبت کاهش می یابد مثلا در ژاپن ۹ درصد است و در آلمان و فرانسه و برخی کشورهای اروپایی دیگر حدود ۱۰ درصد است. اما وقتی بر اساس سرانه بررسی شود منبع بانک جهانی نشان می دهد، مخارج سرانه برای هر دانش آموز در کشور ایران کمتر از متوسط جهانی و کمتر از کشورهای پیشرفته است.
وی افزود: علی رغم کمی درآمد دولت واضح است که دولت تلاش می کند درصدی از بودجه خودش را به امر آموزش اختصاص دهد ولی علی رغم وجود درآمدهای نفتی هنوز نتوانسته است سرمایه گذاری در آموزش و پرورش را به سطح کشورهای اروپایی برساند. این درحالیست که بین سرمایه گذاری روی آموزش و پرورش و رشد بلند مدت اقتصادی رابطه مستقیم وجود دارد. مخارج دولت باید بصورت عادلانه تری توزیع شود و بر حسب میزان سرمایه در بین مناطق مختلف کشور توزیع شود. زیرا علی رغم وجود ظرفیت های عظیم هنوز سرمایه گذاری مناسب در بخش های مختلف اتفاق نیافتاده است.
عسلی با اشاره به ناکافی بودن سرمایه دولت برای سرمایه گذاری در بخش های مختلف گفت: به همین دلیل است که نسبت سرمایه گذاری سرانه در ایران برای هر دانش آموز نسبت به بسیاری از کشورها در سطح پایین تری قرار گرفته است.
وی افزود: با توجه به اینکه سرمایه گذاری در مقاطع پایین تر موثرتر و دیربازده است دولت باید سیاست هایی داشته باشد تا بخش خصوصی بیشتر در مقاطع بالاتر سرمایه گذاری کند تا دولت هم منابع بیشتری برای سرمایه گذاری در مقاطع پایین تر داشته باشد. از آنجاییکه سرمایه گذاری آموزشی در مقاطع پایین تر کمک به مشاغل سنتی ترمی کند ولی سرمایه گذاری در مقاطع بالا تر و دانشگاهی به پیشرفت علم و تکنولوژی کمک کرده به همین دلیل باید میان بخش های دولتی و خصوصی در ارتباط با بخش های ابتدایی و دانشگاهی تقسیم کار صورت بگیرد.
به گزارش ساعت۲۴ مهدی عسلی پیشنهاد کرد: با توجه به اینکه آموزش یکی از بارزترین برنامه ریزی های بین نسلی است پیشنهاد می شود از محل صندوق ذخیره ارزی در جهت سرمایه گذاری در بخش آموزش استفاده شود. این صندوق که جهت تقسیم عادلانه نفتی که متعلق به عموم است ایجاد شده است منبع خوبی است برای سرمایه گذاری بلند مدت در آموزش جهت افزایش کیفیت آموزش و برای تحقق این مسئله باید برنامه تکمیلی برای بیست سال آینده تهیه شود. مانند تجربه برخی از کشورها مثل کره جنوبی و سنگاپور که واقعا سرمایه گذاری و برنامه ریزی های مستمری در آموزش داشتند و نتایج خوبی گرفتند.
وی افزود: باید سعی شود این فاصله امکانات آموزشی در بین خانواده ها در آینده کاهش یابد تا شرایطی برای رشد و توسعه بلند مدت کشور فراهم شود. درواقع سرمایه گذاری روی نیروی انسانی بصورت بلندمدت باعث افزایش سرمایه انسانی می شود و شرایط رشد و توسعه کشور را فراهم می کند. همچنین اگر این سرمایه گذاری در مناطق مختلف کشور اتفاق بیافتد توسعه در کشور سرعت بیشتری خواهد داشت.
عسلی در ارتباط با مسئله تاثیر سرمایه گذاری بر روی مقاطع مختلف تحصیلی گفت: مطالعات مختلفی درباره کشورهای آفریقایی و آسیایی وجود دارد که نشان می دهد تاثیر سرمایه گذاریهای دولتی مخصوصا، بر روی مقطع ابتدایی موثرتر از مقاطع دیگراست و این تاثیر بیشتر از طریق جذب فناوری هاست. این مباحث در علم اقتصاد تحت عنوان شکست بازار مطرح می شود. زیرا در بخش ابتدایی در بیشتر جوامع واقعا شکست بازار وجود دارد زیرا فاصله زیادی وجود دارد میان سرمایه گذاری بین افرادی که در مقطع ابتدایی هستند و نیرویی که قرار است وارد بازار کار شود.از آنجاییکه افراد در سنین پایین تر فاصله زیادی تا بازار کار دارند به همین دلیل برای خانواده های کم درآمد بسیار سخت است که بر روی آموزش بچه های کوچک شان سرمایه گذاری کنند، بنابراین در اینجا دولت ها نقش مهمی دارند و تسهیلات ابتدایی و حتی دبیرستان را دولت ها برعهده می گیرند.
مدیر دفتر اقتصاد کلان سازمان برنامه و بودجه سابق درباره تاثیر سرمایه گذاری بر کیفیت آموزشی گفت: اگرچه تاثیر سرمایه گذاری در دوره ابتدایی بیشتر از دوره های دیگر است اما، کیفیت آموزش هم باید در نظر گرفته شود. بانک جهانی آماری منتشر کرده است که نشان می دهد نسبت مخارج دولت به آموزش در سالهای مختلف در کشور ایران تقریبا ۲۰ درصد است درحالیکه هر چه به سمت کشورهای اروپایی و آمریکایی حرکت کنیم این نسبت کاهش می یابد مثلا در ژاپن ۹ درصد است و در آلمان و فرانسه و برخی کشورهای اروپایی دیگر حدود ۱۰ درصد است. اما وقتی بر اساس سرانه بررسی شود منبع بانک جهانی نشان می دهد، مخارج سرانه برای هر دانش آموز در کشور ایران کمتر از متوسط جهانی و کمتر از کشورهای پیشرفته است.
وی افزود: علی رغم کمی درآمد دولت واضح است که دولت تلاش می کند درصدی از بودجه خودش را به امر آموزش اختصاص دهد ولی علی رغم وجود درآمدهای نفتی هنوز نتوانسته است سرمایه گذاری در آموزش و پرورش را به سطح کشورهای اروپایی برساند. این درحالیست که بین سرمایه گذاری روی آموزش و پرورش و رشد بلند مدت اقتصادی رابطه مستقیم وجود دارد. مخارج دولت باید بصورت عادلانه تری توزیع شود و بر حسب میزان سرمایه در بین مناطق مختلف کشور توزیع شود. زیرا علی رغم وجود ظرفیت های عظیم هنوز سرمایه گذاری مناسب در بخش های مختلف اتفاق نیافتاده است.
عسلی با اشاره به ناکافی بودن سرمایه دولت برای سرمایه گذاری در بخش های مختلف گفت: به همین دلیل است که نسبت سرمایه گذاری سرانه در ایران برای هر دانش آموز نسبت به بسیاری از کشورها در سطح پایین تری قرار گرفته است.
وی افزود: با توجه به اینکه سرمایه گذاری در مقاطع پایین تر موثرتر و دیربازده است دولت باید سیاست هایی داشته باشد تا بخش خصوصی بیشتر در مقاطع بالاتر سرمایه گذاری کند تا دولت هم منابع بیشتری برای سرمایه گذاری در مقاطع پایین تر داشته باشد. از آنجاییکه سرمایه گذاری آموزشی در مقاطع پایین تر کمک به مشاغل سنتی ترمی کند ولی سرمایه گذاری در مقاطع بالا تر و دانشگاهی به پیشرفت علم و تکنولوژی کمک کرده به همین دلیل باید میان بخش های دولتی و خصوصی در ارتباط با بخش های ابتدایی و دانشگاهی تقسیم کار صورت بگیرد.
به گزارش ساعت۲۴ مهدی عسلی پیشنهاد کرد: با توجه به اینکه آموزش یکی از بارزترین برنامه ریزی های بین نسلی است پیشنهاد می شود از محل صندوق ذخیره ارزی در جهت سرمایه گذاری در بخش آموزش استفاده شود. این صندوق که جهت تقسیم عادلانه نفتی که متعلق به عموم است ایجاد شده است منبع خوبی است برای سرمایه گذاری بلند مدت در آموزش جهت افزایش کیفیت آموزش و برای تحقق این مسئله باید برنامه تکمیلی برای بیست سال آینده تهیه شود. مانند تجربه برخی از کشورها مثل کره جنوبی و سنگاپور که واقعا سرمایه گذاری و برنامه ریزی های مستمری در آموزش داشتند و نتایج خوبی گرفتند.
