گسترش نرخ بیکاری تهدیدکننده امنیت ملی است

ساعت24-مسعود نیلی استراتژیست اقتصادایران و دستیار ویژه رییس جمهور حسن روحانی و سایر کارشناسان در دوسال اخیر بارها بر تهدید ایران از سوی لشکر بیکاران تحصیلکرده دانشگاهی هشدار داده اند.

این ماجرای بزرگی ایجاد می کند اگر ایران نتواند سرمایه کافی برای تحرک در بخش های کاربر اقتصادی فراهم کند. نرخ بالای بیکاران جوان و ورود سیل اسای آنها به بازارکار در آینده یک تهدید جدی است. موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصادی که سالهای زیادی است به طور متمرکز و کارشناسانه روی موضوعهای مرتبط باامنیا اقتصادی پژوهش می کند در تازه ترین نوشته اش که برصفحه تلگرامی این نهاد درج شده است به تهدید امنیت اقتصادی و امنیت ملی ایران از ناحیه نرخ رشد بیکاری بالا اشاره کرده است که در زیذر می خوانید:
گسترش نرخ بیکاری تنها در کاهش رفاه اقتصادی خانوارها خلاصه نمی‌شود، بلکه این موضوع آثار و پیامدهای منفی گسترده‌ای در ابعاد مختلف ‌اجتماعی، سیاسی، امنیتی و... خواهد داشت، به‌طوری که گسترش نرخ بیکاری تهدیدکننده امنیت اقتصادی و امنیت ملی کشور است. ازاین‌رو، کنترل نرخ بیکاری و ایجاد فرصت‌های شغلی، به‌خصوص در بین جوانان فارغ‌التحصیل دانشگاهی همواره مورد توجه سیاستمداران و دولتمردان کشور است.
تحلیل مسئله
کنترل نرخ بیکاری و ایجاد فرصت‌های شغلی به دلیل گستردگی آثار و پیامدهای آن در ابعاد مختلف اقتصادی، ‌اجتماعی، سیاسی و... یکی از محورهای اصلی اتخاذ تدابیر و برنامه‌ریزی دولتمردان کشور است. با وجود این، نرخ بیکاری در تمام فصول سال 1395 بیش از متوسط نرخ بیکاری در دوره 1395-1390 بوده است. همچنین نرخ بیکاری در بهار 1396 از نرخ بیکاری در سال 1395 هم پیشی گرفته و به بالاترین نرخ بیکاری در این فصل (به میزان 112.6 درصد) رسیده است. در این بین، نکته مهم، آن است که نرخ بیکاری در تابستان 1396 بهبود یافته و از 112.7درصد در تابستان 1395 به 11.7درصد در تابستان 1396 رسیده است. با وجود بهبود وضعیت اشتغال کشور، همچنان نرخ بیکاری در تابستان 1396 از متوسط نرخ بیکاری طی سال‌های 1395-1390 بیشتر است. نرخ بالای بیکاری جوانان فارغ‌التحصیل دانشگاهی، وجود مشاغل غیررسمی، آموزش ناکافی و فقدان مهارت‌آموزی نیروی کار و... به‌عنوان موارد ضعف بازار کار کشور شناخته می‌شود. در نقطه مقابل، موضوع‌هایی مانند تلاش برای دستیابی به اهداف طرح‌های اشتغال‌زا، تحقق رشد اقتصادی و تداوم خروج از وضعیت رکود اقتصادی، وجود منابع طبیعی و... را می‌توان موارد قوت و فرصت‌های احتمالی بهبود وضعیت اشتغال کشور دانست. رشد اقتصادی علاوه بر سیاست‌های داخلی از روابط بین‌المللی نیز تأثیر می‌پذیرد. ازاین‌رو، اشتغال کشور نیز متأثر از روابط بین‌المللی خواهد بود. در این بین، تعهد آمریکا و کشورهای اروپایی به برجام موضوعی است که با اثرگذاری بر رشد اقتصادی، اشتغال کشور را تحت‌الشعاع قرار خواهد داد. یکی از سناریوهای محتمل عدم تعهد آمریکا به مفاد برجام و تشدید تحریم‌های خارجی است. هرچند تغییرات نرخ بیکاری در بلندمدت محقق می‌شود، با وجود این، بعد روانی این موضوع می‌تواند به محدودیت رشد اقتصادی، تشدید رکود اقتصادی، تعطیلی بنگاه‌های تولیدی و... دامن زند. در چنین شرایطی، احتمال کنترل نرخ بیکاری و ایجاد فرصت‌های شغلی بیش از هر زمان دیگری دور از انتظار خواهد بود. نقطه مقابل سناریو نقض برجام و تشدید تحریم‌های خارجی، حذف تحریم‌های خارجی است. هرچند احتمال تعهد به برجام دور از انتظار است، اما در صورت تحقق چنین شرایطی می‌توان به رشد اقتصادی کشور امیدوار بود. با وجود این، الزاماً رشد اقتصادی زمینه‌ساز ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در کشور نخواهد بود. نکته‌ دیگری که نباید از آن غافل شد، ضرورت کاهش وابستگی اقتصاد به درآمدهای نفتی است. حتی در شرایط تعهد به برجام در صورتی که رشد اقتصادی کشور همچنان از فروش نفت و فراورده‌های نفتی نشأت گیرد، آسیب‌پذیری اقتصاد کشور از هجوم‌های خارجی دور از انتظار نخواهد بود. نقطه مشترک در تمام سناریوهای مورد بحث این است که بهبود وضعیت اشتغال در گروی تقویت ساختار تولید و افزایش قدرت رقابت‌پذیری محصولات داخلی در بازارهای جهانی است. ایجاد فرصت‌های شغلی موضوع بلندمدتی است که نمی‌توان در بازه زمانی یک سال به تغییر آن امیدوار بود. ازاین‌رو، تحت هیچ‌کدام از سناریوهای یادشده نمی‌توان به کنترل نرخ بیکاری و ایجاد فرصت‌های شغلی در سال آتی امیدوار بود مگر اینکه تلاش ویژه ای از سوی دولت برای کنترل نرخ بیکاری و ایجاد فرصتهای شغلی، صورت گیرد.
راهکارهای پیشنهادی
در راستای کنترل بیکاری و ایجاد فرصت¬های شغلی، توجه به موارد زیر ضروری است:
• گسترش فعالیت‌های تولیدی و توسعه بخش‌های مولد:
• سرمایه‌گذاری به‌منظور افزایش کمی و کیفی فرصت‌های شغلی به موازات یکدیگر:

• حمایت از بنگاه‌های دانش‌بنیان و کارآفرینان نوآور:
• مهارت‌آموزی و توانمندسازی نیروی کار:
• اعتماد نداشتن به طرف‌های مقابل در اجرای برجام و تلاش برای کسب دانش فنی:

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: