سیگنال مثبت اروپا به ایران
مرتضی مکی در روزنامه اعتماد نوشت: سفر رییسجمهور روحانی به کشورهای سوییس و اتریش در شرایطی که جمهوری اسلامی تحت شدیدترین هجمههای سیاسی و تبلیغاتی دولت امریکا قرار دارد، از جهت اینکه دولتهای اروپایی رویکردهای متفاوتی از امریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران اتخاذ کردند و حداقل در حرف تلاششان برای حفظ برجام بودند و به دنبال راهکارهایی هستند که بتوانند روابط خود با جمهوری اسلامی را در سطوح تجاری و اقتصادی حفظ کنند، از این جهت یک پیام سیاسی مهم برای امریکا و کل جهان است و نشان میدهد جمهوری اسلامی ایران همچنان پیگیر سیاست خارجی چندجانبهگرایانه خود در عرصه بینالملل است و همانگونه که در برجام نشان داد در اجرای آن به دنبال انجام تعهدات خود است و ...
انتظار دارد طرفهای دیگر برجام به تعهدات خود عمل کنند. اما در این بین باید به موضوع واقعبینانه نگاه کنیم. سوییس به عنوان کشوری که مرکز مالی و بانکی در عرصه نظام بینالملل است و نقش محوری در مناسبات و معاملات امریکا دارد و در عین حال حافظ منافع امریکا در ایران نیز محسوب میشود از این جهت میتواند پل خوبی برای پیغامهای سیاسی میان دو طرف باشد و از سوی دیگر سوییس پس از برجام هیاتهای مختلف تجاری به ایران اعزام کرد و توافقنامههای همکاری نیز میان دو کشور به امضا رسید.
هرچند بسیاری از این شرکتها اعلام کردند که به دلیل تحریمهای امریکا این امکان وجود دارد که همکاریهای خود با ایران را قطع کنند. اما همانگونه که سفیر سوییس در تهران اعلام کرد، ٩٠ درصد اقتصاد سوییس را شرکتهای متوسط و کوچک تشکیل میدهند، شرکتهایی که اکثرا مراوده خاص مالی با امریکا ندارند و میتوانند تعاملات تجاری و اقتصادی با ایران داشته باشند. از همین رو میتوانند همکاریهای جدیدی را با ایران آغاز کنند.
از سوی دیگر اگر بخواهیم به دنبال راهکاری برای خنثی کردن تحریمهای ثانویه امریکا نیز باشیم و دریچههایی باز شود که تعاملات بانکی خود با اروپا را نیز حفظ کنیم، بنابراین همکاریهای با سوییس میتواند گشایشهایی را ایجاد کند. اتریش نیز روابط دیرینهای با جمهوری اسلامی دارد و ما کمترین فراز و نشیب را در روابط خود با این کشور داشتیم و حتی در دوران تحریم یک توافقنامه همکاری میان ایران و اتریش نیز به امضا رسید هرچند به صورت جدی اتفاقی رخ نداد، اما همین که در دوران تحریم کشوری اروپایی چنین توافقی را در تهران امضا میکند میتواند یک مانور سیاسی تبلیغاتی باشد.
ضمن اینکه اتریش اکنون رییس دورهای اتحادیه اروپا است و مواضعی که پس از خروج امریکا از برجام اتخاذ و تاکید کردند که به دنبال حفظ مناسبات با تهران و همچنین حفظ برجام هستند، از این جهت میتواند اتفاقی خوب برای ایران باشد. از طرفی دیگر باید جنبههای سیاسی تبلیغاتی سفر آقای روحانی به این دو کشور اروپایی را بیشتر از سایر جوانب دید.
بنابراین باید منتظر بود و دید که خانم موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا چه بسته پیشنهادیای را به ایران برای حفظ برجام ارایه خواهد داد. در چارچوب این سازوکار باید به دنبال راهکارهای جدیدی برای فروش نفت و دریافت پول نفت و افزایش سطح همکاریها با اروپاییها باشیم. هم ایران و هم اروپا به این نکته واقف هستند که خنثی کردن تحریمهای ثانویه امریکا بسیار سخت است و همانطور که خود اروپاییها اعلام کردند باید به دنبال ارتباط با شرکتهای کوچک و متوسط بود.
ما همچنین در داخل کشور نیز باید دست به یکسری تغییرات جدی در عرصه اقتصادی و تجاری بزنیم تا بتوانیم به شکلی جدید با اروپاییها تعامل داشته باشیم و ضمن اینکه سیاست اقتصادی و تجاری ایران نیز باید یک سیاست چندجانبهگرایانه باشد و نباید ارتباطات تنها محدود به چین، روسیه یا اتحادیه اروپا باشد. این سیاست چندجانبهگرایانه باید با همه طرفهای تجاری در سطوح بالا حفظ شود تا بتوان از فرصتهای موجود حداکثر بهرهبرداری را در راستای خنثی کردن تحریمهای امریکا انجام داد.
این سفر یک پیام مثبت جدی دارد که نشان میدهد امریکاییها نمیتوانند سیاست یکجانبهگرایانه و قلدرمآبانه خود را پیش ببرند و خواستههای خود را به نزدیکترین متحدان خود در اروپا تحمیل کنند. اکنون شاهد آن هستیم با توجه به حجم تبلیغات و تهدیداتی که علیه ایران از سوی امریکا مطرح است، بازهم روابط ایران و اروپاییها حفظ شده است و از این جهت میتواند انزوا و تنهایی خود را در اتحادیه اروپا بیشتر نمایان کند.
