کد خبر 422197
۱۳۹۷/۱۱/۱۰ ۱۸:۵۸
نگاهی به تاریخ سیاسیِ ونزوئلا از آغاز تاکنون

سرزمین نفت و دلار و کودتا

ساعت24-ونزوئلا در زبان لاتینی به معنای «ونیز کوچک» است، زیرا هنگامی‌که اسپانیایی‌ها به آن سرزمین پا گذاشتند دیدند که بومیان خانه‌هایشان را بر روی آب ساخته‌اند. آن کشور در ۵ ژوئیه ۱۸۱۱ به فرماندهیِ سیمون بولیوار، سیاستمدارِ ونزوئلایی، به‌عنوان جمهوری اعلام استقلال کرد. در ۲۶ ژوئیه ۱۸۱۲ اسپانیایی‌ها بساط آن جمهوری را برچیدند.
سرزمین نفت و دلار و کودتا
در ۱۵ فوریۀ ۱۸۱۹ کُنگرۀ مؤسسانِ جمهوریِ جدید برگزار و تشکیلِ کشور «کلمبیای بزرگ» یا «جمهوری کُلمبیا» اعلام شد. آن جمهوری دربرگیرندۀ ونزوئلا، کشورهای کنونی کُلمبیا، پاناما، اکوادوُر و سرزمینِ شمالِ رود «مارانیوُن» در جمهوریِ کنونی پِرو بود. تجزیۀ «کلمبیای بزرگ» از ۱۸۲۶ آغاز شد و با مرگ بولیوار در۱۸۳۰ پایان یافت. ونزوئلا از سرزمین‌های ناهمگون، ناسازگار و دور از هم تشکیل‌شده است. از همین رو، تاریخ آن کشور به‌طورکلی با بی‌ثَباتی سیاسی و دیکتاتوری مشخص می‌شود.به دنبالِ زمین‌لرزۀ مرگباری که به کشته شدنِ بیش از ۱۰ هزار ونزوئلایی انجامید و جمهوری‌خواهان را آشفته کرد، کنگرۀ ونزوئلا در ۲۵ آوریل ۱۸۱۲ «فرانسیسکوُ دِ میراندا»، فرمانده انقلابی و یکی از هم‌رزمان بولیوار، را «دیکتاتور تام‌الاختیار و رئیس عالیِ ونزوئلا» اعلام کرد. میراندا با سلطنت‌طلبان ساخت و در ۲۶ ژوئیۀ ۱۸۱۲ پیمانی را به وکالت از طرف کنگره امضا کرد که حاکمیت دوبارۀ اسپانیا را بر آن سرزمین بازمی‌گرداند. اسپانیایی‌ها بساط جمهوری را برچیدند و «فرانسیسکوُ دِ میراندا» را به دست نیروهای بولیوار بازداشت و زندانی کردند. او در ۱۴ ژوئیۀ ۱۸۱۶ در بیمارستان زندانِ کاراکاس درگذشت و جسدش را در گورستانی در همان نزدیکی‌ها به خاک سپردند.

در ژانویۀ ۱۸۹۵ بازمانده‌های جسد او را به پانتئون ملی ونزوئلا منقل کردند.پس از سقوط نخستین جمهوریِ ونزوئلا، سیمون بولیوار در جامائیکا پناه جُست. در آنجا «متنِ جامائیکا» را نوشت که در آن آیندۀ آمریکایِ جَنوبیِ اسپانیایی زبان را پیشگویی کرد و از طرح تشکیل «کلمبیای بزرگ» سخن گفت. در ۱۵ فوریۀ ۱۸۱۹ در شهر «آنگوُستورا» که امروز «سیوداد بولیوار» نامیده می‌شود، کُنگرۀ مؤسسانِ جمهوریِ جدید برگزار شد. آن کنگره تشکیلِ کشور «کلمبیای بزرگ» یا «جمهوری کُلمبیا» را اعلام کرد که دربرگیرندۀ ونزوئلا، کشورهای کنونی کُلمبیا، پاناما، اکوادوُر و سرزمینِ شمالِ رود «مارانیوُن» در جمهوریِ کنونی پِرو بود. کنگرۀ مؤسسان در ۱۸۲۱ در شهر «کوکوتا» در کلمبیای کنونی برای نوشتن قانون اساسیِ «کلمبیای بزرگ» یا «جمهوری کُلمبیا» تشکیل شد.تجزیۀ «کلمبیای بزرگ» از ۱۸۲۶ آغاز شد. دو جناح با دو دیدگاه رو در روی هم ایستادند و کشور را به تجزیه کشاندند. بولیوار و طرفدارانش خواهان دولتی متمرکز بودند، در حالی که «فرانسیسکو سانتاندِر»، فرمانده نظامی و سیاستمدار کلمبیایی، از دولتی غیرمتمرکز دفاع می‌کرد. در ۱۸۲۸ پِرو منطقۀ اِکوادور را اشغال کرد. بولیوار نیروهای اشغالگر را در ۱۸۲۹ بیرون راند. او از ژوئن ۱۸۲۸ تا مارس ۱۸۳۰ دیکتاتورمنشانه با صدور فرمان حکم راند. با این حال، نتوانست جلو ازهم پاشی «کلمبیای بزرگ» را بگیرد. در ۲۷ دسامبر ۱۸۲۹ ونزوئلا از آن جمهوری جدا شد. در ۲۰ ژانویه ۱۸۳۰ رئیس جمهورْ بولیوار کنگرۀ مؤسسان را برای جلوگیری از تجزیه فراخواند. اما او روز به روز فرسوده‌تر می‌شد چنان که در ۸ ماه می ۱۸۳۰ استعفا کرد. در سی‌ام آن ماه اِکوادوُر نیز از کلمبیای بزرگ جدا شد. در ۱۷ دسامبر ۱۸۳۰ بولیوار در شهر «سانتامارتا» در کلمبیا درگذشت. نخستین رئیس جمهوری ونزوئلا پس از جدا شدن از کلمبیای بزرگ ژنرال «خوزه آنتونیو پائِز» بود.ونزوئلا از سرزمین‌های ناهمگون، ناسازگار و دور از هم تشکیل‌شده است. از همین رو، تاریخ آن کشور پس از جدا شدن از کلمبیای بزرگ تا چند سالی پس از جنگ جهانی دوم به‌طورکلی با بی‌ثَباتی سیاسی و دیکتاتوری مشخص می‌شود. از ۱۹۵۸ رفته رفته دموکراسی در آن کشور جایگیر شد. با این حال، حزب کمونیست ممنوع بود. در دو دهۀ ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ جنبش‌ِ چریکی کمونیستی در ونزوئلا نیز به راه افتاد. در دهۀ ۱۹۸۰ ائتلافی از راست‌گرایان بر آن کشور حکم راند. در فوریۀ ۱۹۸۹ شورشی در کاراکاس و پیرامون آن در اعتراض به گرانی و اصلاحات اقتصادیِ الهام یافته از نئولیبرالیسم به پا خاست که ارتش آن را سرکوب کرد.

بیش از ۳۰۰۰ نفر جان باختند.در ۱۹۹۲ کودتای نظامی «هوگو چاوِز» به شکست انجامید. او در ۱۹۹۷ با الهام از آموزش‌های بولیوار حزب «جنبش جمهوریِ پنجم» را بنیان گذاشت و در ۱۹۹۸ به ریاست جمهوری آن کشور انتخاب شد. چاوِز در مارس ۲۰۱۳ درگذشت. او به اعتبار منابع طبیعی ونزوئلا به یک رشته اصلاحاتِ اجتماعی دست زد بی آنکه پایه‌های توسعۀ پایدار را در کشورش استوار کند. رئیس جمهوریِ کنونی هم‌رزم و برکشیدۀ اوست.

اخبار مرتبط

نظرات کاربران

نظر شما

ساعت 24 از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین معذور است.

هنوز نظری برای این خبر تایید نشده است.

ویترین

سام
چینی زرین

ویژه
تریبون

تازه ترین اخبار
بیشتر

تبلیغات متنی

بانک