ابهامزدایی از یک موضوع تاریخی
محمدصادق جنانصفت
يكي از بلندپروازانهترين تمناهاي بشر اين است كه بتواند آينده را پيشبيني كند. اين تمنا و خواهش نفس انسان چند دليل دارد. يكي از اين دلايل، هراس از ابهام است. انسان نميخواهد آيندهاش در تاريكي و ناداني سپري شود و نداند كجا ميرود، چه ميكند. انسان ميخواهد بداند فردايش چگونه و با چه روشهايي مفيدتر از امروز و ديروز خواهد بود. يكيديگر از دلايل اين آرزوي بزرگ انساني، پيروزي بر ديگران در آينده است كه با دانايي به دست ميآيد. اين خواست بزرگ و سترگ بشر از ديرباز تا امروز انگيزه نيرومندي براي زاد و رشد، دانش و فن بوده و هست.
جامعههاي مدرن براي اينكه آيندههراسي انسان را كاهش دهند و همچنين جلوتر از ديگر جوامع باشند، وسايل پيشبينيپذيري را در حوزههاي گوناگون و دانش و فن گسترش دادند. نتيجه اين رفتار در دهههاي سپري شده اين شد كه اكنون آنها ميتوانند با درصد خطاي كمتري شاخصهاي كلان اقتصاد، سياست، فرهنگ و امور اجتماعي را پيشبيني كنند. بخشي از اين توانايي جامعههاي مدرن بدون چون و چرا از شفافسازي اطلاعات پيشين درباره هر فعاليت و هر شاخصي است. بدون روشن بودن و ابهامزدايي از اطلاعات قبلي نميتوان براي آينده برنامه ريخت و كاري مفيد و پايدار انجام داد. مسايل در پيش نوشته شده براي ايران نيز مصداقي دارد. ايرانيان نيز آرزوي پيشبينيپذيري دارند و ميخواهند بدانند آينده كسبوكار و معيشتشان چه خواهد شد. ايرانيان براي عبور از اين وضعيت و رسيدن به درجهيي از توانايي در پيشبينيپذير كردن رويدادها در بالاترين سطح نياز دارند از برخي ناديدهها و ناگفتهها ابهامزدايي كنند. يكي از اين ابهامها كه متاسفانه سايهاش بر مناسبات اقتصادي ايرانيان سنگيني ميكند، ابهام در هزينه – فايده تحريم اقتصادي ايران توسط كشورهاي غرب و همدست ايالات متحده امريكاست. به نظر ميرسد كه قبح تصور شده براي گفتوگوي كارشناسي در اين باره فروريخته است. در روزهاي گذشته علاوه بر اتاق بازرگاني، صنايع و معادن و كشاورزي ايران كه نتايج تحريم غرب عليه فعاليتهاي اقتصادي در ايران را يادآور شدهاند، دكتر مسعود نيلي مشاور ارشد اقتصادي رييسجمهور نيز نتايج پژوهش خود و همكارانش در موسسه تحت مديريت خود را درباره پيامدهاي تحريم اقتصادي انتشار داده است كه روز گذشته در همين صفحه خوانديد. در صورتيكه بحثي كارشناسي و غيرسياسي درباره آثار و نتايج مثبت و منفي تحريمها ميان ديدگاههاي گوناگون انجام شود، شايد ابهامزدايي كافي صورت پذيرد.
جامعههاي مدرن براي اينكه آيندههراسي انسان را كاهش دهند و همچنين جلوتر از ديگر جوامع باشند، وسايل پيشبينيپذيري را در حوزههاي گوناگون و دانش و فن گسترش دادند. نتيجه اين رفتار در دهههاي سپري شده اين شد كه اكنون آنها ميتوانند با درصد خطاي كمتري شاخصهاي كلان اقتصاد، سياست، فرهنگ و امور اجتماعي را پيشبيني كنند. بخشي از اين توانايي جامعههاي مدرن بدون چون و چرا از شفافسازي اطلاعات پيشين درباره هر فعاليت و هر شاخصي است. بدون روشن بودن و ابهامزدايي از اطلاعات قبلي نميتوان براي آينده برنامه ريخت و كاري مفيد و پايدار انجام داد. مسايل در پيش نوشته شده براي ايران نيز مصداقي دارد. ايرانيان نيز آرزوي پيشبينيپذيري دارند و ميخواهند بدانند آينده كسبوكار و معيشتشان چه خواهد شد. ايرانيان براي عبور از اين وضعيت و رسيدن به درجهيي از توانايي در پيشبينيپذير كردن رويدادها در بالاترين سطح نياز دارند از برخي ناديدهها و ناگفتهها ابهامزدايي كنند. يكي از اين ابهامها كه متاسفانه سايهاش بر مناسبات اقتصادي ايرانيان سنگيني ميكند، ابهام در هزينه – فايده تحريم اقتصادي ايران توسط كشورهاي غرب و همدست ايالات متحده امريكاست. به نظر ميرسد كه قبح تصور شده براي گفتوگوي كارشناسي در اين باره فروريخته است. در روزهاي گذشته علاوه بر اتاق بازرگاني، صنايع و معادن و كشاورزي ايران كه نتايج تحريم غرب عليه فعاليتهاي اقتصادي در ايران را يادآور شدهاند، دكتر مسعود نيلي مشاور ارشد اقتصادي رييسجمهور نيز نتايج پژوهش خود و همكارانش در موسسه تحت مديريت خود را درباره پيامدهاي تحريم اقتصادي انتشار داده است كه روز گذشته در همين صفحه خوانديد. در صورتيكه بحثي كارشناسي و غيرسياسي درباره آثار و نتايج مثبت و منفي تحريمها ميان ديدگاههاي گوناگون انجام شود، شايد ابهامزدايي كافي صورت پذيرد.
