خشک سالی های فلج کننده درکمین کره زمین
چه چیزی باعث خشکسالی کلان میشود؟
نیروی بازتابش خورشیدی یکی از دلایل بروز خشکسالی کلان است.نیروی بازتابش خورشیدی میتواند مثبت یا منفی باشد، بازتابش خورشیدی مثبت زمانی است که جو زمین بتواند انرژی بیشتری از خورشید را در خود نگه دارد.هرچه بیشتر این انرژی در جو زمین نگه داشته شود، میزان تبخیر آب بیشتر میشود به این معنی که آب بیشتری از خاک بیرون کشیده میشود و آن را خیلی خشک میکند.مصرف سوختهای فسیلی و میزان بالای دیاکسیدکرین در جو زمین باعث میشود میزان بالاتری از انرژی خورشید در جو زمین نگه داشته شود و نیروی بازتابش خورشیدی بیشتر شود.
چشمانداز زمین بر اثر خشکسالی
یکی دیگر از دلایل اصلی خشکسالی کلان، لانینا است، پدیدهای آبوهوایی که دمای آب را در اقیانوس آرام پایین میآورد.لانینا هر دو تا هفت سال یک بار روی میدهد و معمولاً جای خود را به پدیدهٔ آبوهوایی دیگری به نام النینو میدهد.لانینا در مناطقی باعث ایجاد توفانهای آبوهوای مرطوب و سیلاب میشود اما مناطق وسیعی را برای دورههای طولانی بیبارش میگذارد، که باعث خشکسالی میشود.اقلیمشناسان متوجه شدهاند که پدیدهٔ لانینا در چند دههٔ گذشته بیش از پیش روی داده است.این شواهد همراه با افزایش دمای زمین بر اثر انرژی بیشتر خورشید محبوس در جو زمین، وضعیتی است که بنا به نظر اقلیمشناسان باعث بروز خشکسالیهای کلان بیشتری در آینده میشود.
چه زمانی خشکسالی کلان روی میدهد؟
کارشناسان میگویند پیشبینی خشکسالی کلان خیلی سخت است.ناتان اشتایگر، یکی از کارشناسان به نشنالجئوگرافیک میگوید:"چه زمانی خشکسالی کلان روی خواهد داد؟ فکر کنم هیچکس نمیتواند زمانی برای آن پیشبینی کند".پیتر فاوست، دیرینهاقلیمشناس دانشگاه نیومکزیکو(که در این پژوهش شرکت نداشته است) اضافه میکند: "قطعاً با دمای هوای بالاتر شاهد خشکسالیهای کلان بیشتری خواهیم بود، اما نمیتوانیم به طور دقیق بگوییم چه تعداد و به چه شدتی خواهند بود".اقلیمشناسان فکر میکنند که خشکسالیهایی که چند دهه طول میکشد فقط در مناطق خاصی مثل جنوب غربی آمریکا رخ میدهد.هرچند پس از این پژوهش، درک بهتری از چرایی و چگونگی روی دادن خشکسالی کلان داریم و میبینیم که با شرایط موجود احتمال زیادی وجود دارد که در آینده بازهم روی دهند.
خشکسالی و تنش های اجتماعی
پژوهشهای پرشماری درباره رابطه بین بحرانهای اقلیمی و تنشهای اجتماعی انجام شده است. نتایج این پژوهشها نشان میدهد که بحرانها - به ویژه بلایای طبیعی شامل سیل، خشکسالی، زلزله و .. - اعتراضهای اجتماعی را تشدید میکنند.در نظامهای تمامیتخواه، سیستم کنترل اجتماعی در حوزه عمومی، بر قوه قهریه و امنیتی استوار است. این امر موجب میشود واخواهیهای معمول اقلیمی به شدت و به سرعت به کنشهای ضد امنیت عمومی ترجمه شوند. نتیجه این امر علاوه بر تشدید پیامدهای اجتماعی خشکسالی و امنیتیترشدن فضا، تداوم تخریب محیط زیست با شدت بیشتر در سکوت و رکود خبری است.فرجام سخن اینکه، خشکسالی و محدودترشدن امکانات اقلیمی، برای مردمانی که یک چشمشان به آسمان است که ببارد و چشم دیگرشان به زمین که بار دهد، عموما به اعتراضها و نارضایتیهای اجتماعی دامن میزند و موجب تشدید کنشهای نظارتی و امنیتی میشود. نتیجه آن، تنگنای بیشتر جنبشهای مدنی، سکوت دامنهدارتر رسانهها درباره موضوعات کلیدی اقلیمی و کماطلاعی مزمن درباره خشکسالی، تغییراقلیم و راههای سازگاری با آن است: کشمکش و گردونه باطلی که قربانیان آن طبیعت، تمدن و مردم هستند.
