سقوط 38 درصدی تقاضای سرمایه گذاری صنعتی
میلی وجود ندارد
در سال ۹۸ نیز اوضاع سرمایهگذاری بدتر از سال ۹۷ بوده است. بر اساس آمار وزارت صمت، سرمایهگذاری جوازهای تاسیس صادره واحدهای صنعتی و پروانههای بهرهبرداری واحدهای صنعتی در شش ماهه سال ۹۸ نسبت به مدت مشابه سال قبل به ترتیب ۱.۸ درصد و ۳۷- درصد رشد اسمی داشتهاند. با لحاظ تورم بالای ۵۰ درصد در این بخش شدت کاهش سرمایهگذاری مشخص میشود.دلیل پایین بودن نرخ سرمایهگذاری و کاهش متوالی آن را میتوان در چند عامل زیر خلاصه کرد:
الف- نااطمینانی و ریسک بالای محیط اقتصادی: نااطمینانی ناشی از تحولات سیاسی ایران در عرصه بینالمللی و تحریمهایی که در سالهای اخیر بر اقتصاد ایران تحمیل شده، ریسک فعالیتهای اقتصادی را بسیار بالا برده است. اگرچه سرمایهگذاری در صنایعی که ایران در آن مزیت نسبی دارد (مانند نفت و گاز و پتروشیمی) و همچنین سرمایهگذاری در صنایعی که بازار بزرگ ایران را نشانه گرفته میتواند بازدهی بالایی برای سرمایهگذاران به ارمغان بیاورد ولی ریسک فعالیت در ایران به حدی بالاست که آن بازدهیها هم نمیتواند ریسک را پوشش دهد و عملا نه تنها سرمایهگذار خارجی بلکه سرمایهگذار داخلی نیز تمایلی به سرمایهگذاری ندارد
ب- محیط کسب و کار: فارغ از بحث ریسکهای بینالمللی اقتصاد ایران، محیط کسب و کار در ایران برای فعالیت تولیدی و خدماتی مناسب نیست. رتبه ایران در شاخص فضای کسب و کار خود نشان از مشکلات عدیده در این حوزه دارد. مشکلات ناشی از تامین مالی، انحصار در بازارها و عدم اجازه ورود به بازارها، فرآیندهای اداری پیچیده و لزوم گرفتن مجوزهای متعدد از جمله عواملی هستند که ایجاد و حفظ یک کسب و کار در کشور را دچار مشکل کردهاند و یکی از عواقب آن بیشک کاهش سرمایهگذاری خواهد بود.
پ- بیماری هلندی: یکی دیگر از مشکلات اقتصاد ایران بیماری هلندی است. به واسطه درآمدهای ارزی ناشی از صادرات نفت و فرآوردههای آن، دولتها در سالیان گذشته نرخ ارز را در حالی ثابت نگهداشتهاند که تورم بالا در کشور باعث شده که نرخ حقیقی ارز در کشور کاهشی باشد. اینچنین سیاستی در واقع محرک بخش واردات و کشنده بخش صادرات و تولید داخلی است. لذا یکی از عواملی که سرمایهگذاری در بخش تولیدی کشور در سالهای اخیر صورت نگرفته این است که با ارزان نگه داشتن مصنوعی ارزهای خارجی عملا اقتصاد کشور به واردات اعتیاد پیدا کرده و راه پر پیچ و خم تولید و سرمایهگذاری در آن به هیچوجه راه مقرون به صرفهای نیست.
