بازنشستهها در سودای ریاست
نکته عجیبی که توجهات را به خود جلب میکند، این است که اغلب افرادی که برای ریاست فدراسیون ثبتنام کردهاند، بازنشسته هستند. آذر سال 97 بود که ریاست فدراسیون فوتبال به گفته رییس مجلس شورای اسلامی به 5 دلیل مشمول قانون منع بهکارگیری بازنشستگان محسوب شد و تاج باید از سمت خود استعفا میداد. اما از آنجایی که تاج حاضر به کنارهگیری نشد، نشستهایی فوری با اینفانتینو و شیخ سلمان برگزار کرد و برکناری او میتوانست تبعات سنگینی برای فوتبال و ورزش ایران داشته باشد، ماجرا مسکوت ماند.
فدراسیون فوتبال در اساسنامه خود ادعا کرده یک «نهاد غیردولتی» است، اما برخی افراد سرشناس میگویند فدراسیون فوتبال «نهاد غیردولتی عمومی» است. بر اساس تبصره ماده 5 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 در فهرست نهادهای عمومی غیردولتی نام فدراسیون فوتبال دیده نمیشود. در سال 1373 بند 11 به تبصره ماده 5 افزوده شد که بر اساس آن فدراسیونهای ورزشی آماتوری جمهوری اسلامی ایران به فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی افزوده شدند. اما همگان خوب میدانند که فدراسیون فوتبال شامل فدراسیونهای ورزشی آماتوری نمیشود. برخی وکلا میگویند منظور فدراسیون در اساسنامهاش از نهاد غیردولتی همان نهاد خصوصی است و شامل نهادهای عمومی نمیشود. تفسیر حقوقدانان از «نهاد غیردولتی» در اساسنامه فدراسیون، با توجه به سایر قوانین کشوری این است که منظور از غیردولتی در این اساسنامه «خصوصی» بوده. با این حال این فدراسیون از وزارت ورزش بودجه دریافت میکند و بر اساس همین است که رییس مجلس شورای اسلامی مساله برکناری تاج را مطرح کرد. فدراسیون فوتبال هم در یکسال اخیر هر جا نیاز به بودجه داشته خود را نهادی عمومی معرفی میکند و هر جا که صحبت از کنارهگیری رییسش به دلیل قوانین کشوری بوده، ادعا کرده نهادی خصوصی است. در ماده 14 اساسنامه فیفا صراحتا تایید شده که فدراسیون فوتبال باید «خصوصی» باشد، اما در مورد استقلال مالی فدراسیونهای فوتبال، فیفا سختگیری خاصی ندارد و از کمک دولتها به فدراسیونها استقبال هم میکند. باید دید نظر قانونگذاران و مجریان قانون در مورد انتخابات فدراسیون فوتبال چیست و چه اظهارنظری در مورد حضور بازنشستگان در انتخابات خواهند داشت. اگر فدراسیون فوتبال نهادی خصوصی باشد، بر اساس قانون وزارت ورزش (و بهطور کلی دولت) حق کمک به نهادهای خصوصی را ندارد. مشخص نیست این موضوع تا امروز چرا بهطور کامل حل و فصل نشده، بحثهای حقوقی پیرامون آن اینقدر ادامهدار شده و گفتههای مقامات قانونگذار و مجری قانون در مورد این بحث ساده متناقض است. محمود اسلامیان، عضو هیات رییسه فدراسیون فوتبال در مورد برگزاری انتخابات گفته: «دولت باید اجازه بدهد این انتخابات درست برگزار شود. الان از زمان جنگ بدتر نیست که مردم خودشان انتخابات را برگزار کردند. دولت باید به مردم اعتماد کند و اداره تمام فدراسیونها را بر عهده اهلش و مردم بگذارد و خودش معضلات اساسی را حل کند. من معتقدم دولت باید از اقتصاد و ورزش بیرون بیاید و اداره کار را برعهده مردم بگذارد. الان عراق را چه کسی حفظ کرد؟ مردم عراق و حشدالشعبی. خواهش من این است که بگذارند برای فدراسیون مجمع آن تصمیم بگیرد.» اینکه دولت چطور میتواند در این انتخابات دخالت کند مشخص نیست، اما به احتمال فراوان منظور اسلامیان به حراست وزارت ورزش است که ممکن است برخی افراد را تایید صلاحیت نکند.
سردرگمیها در مورد انتخابات ریاست فدراسیون فوتبال بسیار است. اما رییس آینده فدراسیون میراثدار چه نهادی خواهد بود؟ فدراسیون فوتبال بدهیهای کلانی دارد و تنها در یک مورد این نهاد باید 65 میلیارد تومان بدهی مالیاتی را تسویه کند. بدهیهایی که اوایل سال 98 منجر به بلوکه شدن حسابهای فدراسیون و سازمان لیگ شده بود. پرونده مارک ویلموتس هم باز است و اگر او در فیفا برنده شود، فدراسیون فوتبال ایران باید حدود 100 میلیارد تومان دیگر به او بپردازد. فدراسیون پولهای بلوکه شده بسیاری در فیفا دارد، هرچند که رقم دقیق آن مشخص نیست؛ اما میدانیم کمتر از 5 میلیون دلار نیست. کار سخت دیگری که رییس فدراسیون بعدی دارد، حمایت از تیم ملی برای رسیدن به جام جهانی است.