واشنگتن عملیات علیه داعش و القاعده در سومالی را متوقف کرد
تغییر آرایش مجدد نظامیان امریکا در آفریقا
ساعت 24-دولت ایالاتمتحده امریکا اعلام کرده است که تا چند هفته دیگر قصد دارد تمام عملیات ضدتروریستی خود را در سومالی متوقف کند و نیروهایش را از این کشور بیرون ببرد. این اقدام بعد از توقف عملیات امریکا علیه طالبان در افغانستان و هدف قرار دادن فرماندهان جنگ علیه داعش در عراق و سوریه، تازهترین اقدام دولت ترامپ در راستا قطع مبارزه با تروریسم در منطقه غرب آسیا و شمال و شاخ آفریقا محسوب میشود.
تعداد نظامیان امریکایی که تحت فرمان آفریکام، فرماندهی آفریقای ارتش امریکا قرار دارند در طول سالهای گذشته بین ۶۵۰ تا ۸۰۰ نفر در نوسان بود. مشخص نیست این نیروهای پس از خروج از سومالی در کجا مستقر خواهند شد. براساس ادعای دولت امریکا وظیفه این نظامیان کمک به دولت بحرانزده سومالی برای مبارزه با گروه تروریستی الشباب، وابسته به القاعده و گروهکهای تروریستی دیگر در این کشور از جمله داعش بود. با توجه به اعلام پنتاگون مبنی بر دستور رییسجمهور امریکا برای خروج غالب نیروهای امریکایی از سومالی، مشخص است که دولت امریکا قصد دارد تمامی عملیات ضدتروریسم خود را در سومالی متوقف کند. براساس بیانیه وزارت دفاع امریکا، نظامیان امریکایی در سومالی تا روز ۱۵ ژانویه، یعنی پنج روز مانده به تحلیف رییسجمهور جدید در امریکا، از خاک سومالی عقبنشینی خواهند کرد.اقدامات جدید امریکا، کمتر از یک ماه بعد از برکناری مارک اسپر وزیر پیشین دفاع این کشور انجام میشود. به نوشته نیویورکتایمز، هفته پیش، رییسجمهور امریکا رییس یک اداره در وزارت دفاع امریکا که مسوولیت برنامهریزی برای جنگ علیه داعش را برعهده داشت، از کار برکنار کرده است. به نوشته نیویورکتایمز، کریستوفر مایرز، پس از آن اخراج شد که یکی از منتصبان تازه کاخ سفید در وزارت دفاع ادعا کرده بود که جنگ با داعش تمام شده و دفتر مبارزه با داعش باید تعطیل شود. بهرغم خروج تمام نیروهای ضدتروریسم امریکا از سومالی، نیروهایی که در نزدیکی کنیا و جیبوتی مستقر شدهاند و مسوول عملیات «قتلهای هدفمند با عملیات پهپادی» هستند، در این منطقه باقی خواهند ماند. عقبنشینی کامل نیروهای امریکایی از سومالی درست همزمان با نخستین انتخابات سراسری در سومالی در طول چندین دهه گذشته انجام میشود؛ انتخاباتی که به نظر میرسد دولت ایالاتمتحده امریکا مخالف برگزاری آن است. خروج امریکا همچنین با نگرانی از خروج نیروهای حافظ صلح و نظامیان اتیوپی از سومالی همراه شده است. تنشهای نظامی در منطقه تیگرای، میان نیروهای دولت مرکزی اتیوپی و نیروهای دولت ایالتی تیگرای، باعث شده است که احتمال خروج هزاران نظامی اتیوپی از سومالی برای شرکت در جنگ داخلی قوت بگیرد.نبرد علیه گروه تروریستی الشباب که با استفاده از بیثباتیهای سیاسی و فقدان دولت مستقر در سومالی به یکی از اصلیترین سرشبکههای تروریسم در سراسر آفریقا تبدیل شده است، سالهاست که ادامه دارد. نیروهای الشباب نه تنها در سومالی بلکه در دیگر کشورهای آفریقایی مانند کنیا و اوگاندا هم دست به عملیات تروریستی میزنند. همزمان، شاخه آفریقای گروه داعش نیز در کنار الشباب به یک تهدید تروریستی در سومالی بدل شده است.
واکنش مقامهای سومالی به تصمیم امریکا
دولت سومالی واکنشی رسمی به این تصمیم ناگهانی امریکا نشان نداده است، اما یک سناتور سومالیایی این اقدام واشنگتن را «به شدت تاسفآور» توصیف کرد. ایوب اسماعیل یوسف، نماینده سنای سومالی در گفتوگو با خبرگزاری رویترز تاکید کرد: «تصمیم ایالاتمتحده امریکا برای خارج کردن نیروهایش از سومالی در مرحله حساس کنونی از نبرد موفق در برابر الشباب و شبکه جهانی تروریستی وابسته به این گروه، بهشدت تاسفآور است.» این نماینده سومالیایی ادامه داد: «نیروهای امریکایی کمک فراوان و اثر بسیار زیادی بر آموزش و موفقیت عملیاتی سربازان سومالی داشتند.» این سیاستمدار همچنین با انتشار پیامی در حساب کاربری شبکه اجتماعی توییترش گفت: «تصمیم رییسجمهور امریکا برای خارج کردن نیروهای امریکا از سومالی یک تصمیم بیموقع است. نبرد علیه تروریسم بینالمللی هنوز ادامه دارد و برای اینکه صلح و امنیت حاکم شود، باید این نبرد را ببریم.»نیروهای امریکایی در سومالی مسوولیت آموزش و پشتیبانی نیروهای موسوم به «داناب»، نیروهای ویژه ضدتروریستی سومالی را برعهده داشتند. سرهنگ احمد عبدالهی شیخ، فرمانده پیشین نیروهای داناب میگوید: «اگر عقبنشینی امریکاییها دایمی باشد، ضربهای جدی و اساسی به عملیات مبارزه با تروریسم وارد میشود.» به گفته این مقام پیشین نیروهای مسلح سومالی، نظامیان امریکایی مسوولیت تقویت نیروهای داناب را تا سال ۲۰۲۷ پذیرفته بودند و قرار بود استعداد این نیروها را تا ۳۰۰۰ نفر افزایش دهند. حال با اعلام عقبنشینی امریکا، سرنوشت نیروهای ویژه ضدتروریسم سومالی در هالهای از ابهام قرار میگیرد.
موقعیت حساس سومالی
خروج نیروهای امریکا و نیمهکاره گذاشتن عملیات موسوم به مبارزه با تروریسم در سومالی در شرایطی انجام میشود که مدت کوتاهی به برگزاری انتخابات پارلمانی در سومالی باقی مانده است. حسن علی خیری، نخستوزیر پیشین سومالی، اواخر بهار امسال به دلیل ناتوانی در عملی کردن وعده برگزاری انتخابات سراسری، توسط پارلمان از کار برکنار شد و محمد حسین روبله جانشین او شد که قرار است ماه آینده میلادی (ژانویه) انتخابات پارلمانی سراسری در این کشور را برگزار کند و یک ماه بعد هم انتخابات ریاستجمهوری در این کشور انجام دهد. برکناری حسن علی خیری، نخستوزیر پیشین سومالی، با اعتراض سفارت امریکا در موگادیشو مواجه شده بود که معتقد بود پارلمان در برکناری او خلاف قوانین عمل کرده است.سومالی تاکنون شاهد برگزاری انتخابات سراسری با حضور رایدهندگان نبوده است. نیمه دوم قرن بیستم این کشور تحت سلطه محمد زیادباره، نظام تکحزبی داشت و در هر انتخابات، تنها حزب قانونی و حاکم کشور یعنی حزب انقلابی سوسیالیست سومالی با صددرصد آرا برنده انتخابات اعلام میشد. بعد از برکناری زیادباره از قدرت، سومالی عملا بدون دولت مرکزی اداره میشد. پارلمان فدرال سومالی، در حال حاضر مسوول انتخاب روسای جمهوری این کشور است. اعضای پارلمان فدرال سومالی که از سال ۲۰۱۲ تاکنون عنوان «موقت» از آن حذف شده است، توسط «مجلس شورا» که نخبگان برگزید توسط روسای قبایل سومالی هستند انتخاب میشوند. قرار است ماه آینده نخستین انتخابات سراسری در سومالی با ساختار هر شهروند یک رای برگزار شود.
امریکا دو پایگاه نظامی را در افغانستان نگه میدارد
با نزدیک شدن به موعد خروج دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا از کاخ سفید و جانشین شدن دولت جدید، خبرهای متناقضی از سرنوشت نیروهای امریکایی مستقر در افغانستان میرسد. دونالد ترامپ پیش از این در توافق با گروه شبهنظامی طالبان، به این گروه قول داده بود که نیروهای امریکایی را تا اردیبهشت ۱۴۰۰ از خاک افغانستان خارج کند. او در آستانه انتخابات هم به هوادارانش قول داد که این وعده را حتی زودتر و دی ماه ۱۳۹۹ عملی کند. ترامپ تاکنون دستور خروج بخش اعظم نیروهای امریکایی از افغانستان را صادر کرده است و پیشبینی میشود مجموع نیروهای باقیمانده در این کشور به زودی از ۲۰۰۰ نفر کمتر شود. اما همزمان کنگره امریکا در لایحه بودجه مجوز هزینه دفاعی امریکا، بندی را گنجانده است که به امریکا اجازه نمیدهد کمتر از ۴۰۰۰ نیرو در افغانستان داشته باشد. همزمان با این تحولات، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح امریکا، مارک میلی در سخنانی تاکید کرده است که اساسا کشورش قصد عقبنشینی کامل از افغانستان ندارد. مارک میلی، با حضور در مراسمی در اندیشکده موسسه بروکینگز طی اظهاراتی با اشاره به تصویب کاهش نیروهای امریکایی مستقر در کشور افغانستان از سوی وزارت دفاع امریکا، از حفظ دو پایگاه نظامی بزرگ نیروهای امریکایی در این کشور خبر داد. به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان میلی در این راستا افزود: علاوه بر این دو پایگاه، امریکا قصد دارد چندین پایگاه ماهوارهای را نیز در این کشور حفظ کند، اما او به نام این پایگاهها اشارهای نداشت. رییس ستاد مشترک ارتش امریکا با اشاره به برنامه آتی این کشور تاکید کرد: اقدامات بعدی که قرار است صورت بگیرد، کاملا به دولت بعدی امریکا مرتبط است.
واکنش مقامهای سومالی به تصمیم امریکا
دولت سومالی واکنشی رسمی به این تصمیم ناگهانی امریکا نشان نداده است، اما یک سناتور سومالیایی این اقدام واشنگتن را «به شدت تاسفآور» توصیف کرد. ایوب اسماعیل یوسف، نماینده سنای سومالی در گفتوگو با خبرگزاری رویترز تاکید کرد: «تصمیم ایالاتمتحده امریکا برای خارج کردن نیروهایش از سومالی در مرحله حساس کنونی از نبرد موفق در برابر الشباب و شبکه جهانی تروریستی وابسته به این گروه، بهشدت تاسفآور است.» این نماینده سومالیایی ادامه داد: «نیروهای امریکایی کمک فراوان و اثر بسیار زیادی بر آموزش و موفقیت عملیاتی سربازان سومالی داشتند.» این سیاستمدار همچنین با انتشار پیامی در حساب کاربری شبکه اجتماعی توییترش گفت: «تصمیم رییسجمهور امریکا برای خارج کردن نیروهای امریکا از سومالی یک تصمیم بیموقع است. نبرد علیه تروریسم بینالمللی هنوز ادامه دارد و برای اینکه صلح و امنیت حاکم شود، باید این نبرد را ببریم.»نیروهای امریکایی در سومالی مسوولیت آموزش و پشتیبانی نیروهای موسوم به «داناب»، نیروهای ویژه ضدتروریستی سومالی را برعهده داشتند. سرهنگ احمد عبدالهی شیخ، فرمانده پیشین نیروهای داناب میگوید: «اگر عقبنشینی امریکاییها دایمی باشد، ضربهای جدی و اساسی به عملیات مبارزه با تروریسم وارد میشود.» به گفته این مقام پیشین نیروهای مسلح سومالی، نظامیان امریکایی مسوولیت تقویت نیروهای داناب را تا سال ۲۰۲۷ پذیرفته بودند و قرار بود استعداد این نیروها را تا ۳۰۰۰ نفر افزایش دهند. حال با اعلام عقبنشینی امریکا، سرنوشت نیروهای ویژه ضدتروریسم سومالی در هالهای از ابهام قرار میگیرد.
موقعیت حساس سومالی
خروج نیروهای امریکا و نیمهکاره گذاشتن عملیات موسوم به مبارزه با تروریسم در سومالی در شرایطی انجام میشود که مدت کوتاهی به برگزاری انتخابات پارلمانی در سومالی باقی مانده است. حسن علی خیری، نخستوزیر پیشین سومالی، اواخر بهار امسال به دلیل ناتوانی در عملی کردن وعده برگزاری انتخابات سراسری، توسط پارلمان از کار برکنار شد و محمد حسین روبله جانشین او شد که قرار است ماه آینده میلادی (ژانویه) انتخابات پارلمانی سراسری در این کشور را برگزار کند و یک ماه بعد هم انتخابات ریاستجمهوری در این کشور انجام دهد. برکناری حسن علی خیری، نخستوزیر پیشین سومالی، با اعتراض سفارت امریکا در موگادیشو مواجه شده بود که معتقد بود پارلمان در برکناری او خلاف قوانین عمل کرده است.سومالی تاکنون شاهد برگزاری انتخابات سراسری با حضور رایدهندگان نبوده است. نیمه دوم قرن بیستم این کشور تحت سلطه محمد زیادباره، نظام تکحزبی داشت و در هر انتخابات، تنها حزب قانونی و حاکم کشور یعنی حزب انقلابی سوسیالیست سومالی با صددرصد آرا برنده انتخابات اعلام میشد. بعد از برکناری زیادباره از قدرت، سومالی عملا بدون دولت مرکزی اداره میشد. پارلمان فدرال سومالی، در حال حاضر مسوول انتخاب روسای جمهوری این کشور است. اعضای پارلمان فدرال سومالی که از سال ۲۰۱۲ تاکنون عنوان «موقت» از آن حذف شده است، توسط «مجلس شورا» که نخبگان برگزید توسط روسای قبایل سومالی هستند انتخاب میشوند. قرار است ماه آینده نخستین انتخابات سراسری در سومالی با ساختار هر شهروند یک رای برگزار شود.
امریکا دو پایگاه نظامی را در افغانستان نگه میدارد
با نزدیک شدن به موعد خروج دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا از کاخ سفید و جانشین شدن دولت جدید، خبرهای متناقضی از سرنوشت نیروهای امریکایی مستقر در افغانستان میرسد. دونالد ترامپ پیش از این در توافق با گروه شبهنظامی طالبان، به این گروه قول داده بود که نیروهای امریکایی را تا اردیبهشت ۱۴۰۰ از خاک افغانستان خارج کند. او در آستانه انتخابات هم به هوادارانش قول داد که این وعده را حتی زودتر و دی ماه ۱۳۹۹ عملی کند. ترامپ تاکنون دستور خروج بخش اعظم نیروهای امریکایی از افغانستان را صادر کرده است و پیشبینی میشود مجموع نیروهای باقیمانده در این کشور به زودی از ۲۰۰۰ نفر کمتر شود. اما همزمان کنگره امریکا در لایحه بودجه مجوز هزینه دفاعی امریکا، بندی را گنجانده است که به امریکا اجازه نمیدهد کمتر از ۴۰۰۰ نیرو در افغانستان داشته باشد. همزمان با این تحولات، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح امریکا، مارک میلی در سخنانی تاکید کرده است که اساسا کشورش قصد عقبنشینی کامل از افغانستان ندارد. مارک میلی، با حضور در مراسمی در اندیشکده موسسه بروکینگز طی اظهاراتی با اشاره به تصویب کاهش نیروهای امریکایی مستقر در کشور افغانستان از سوی وزارت دفاع امریکا، از حفظ دو پایگاه نظامی بزرگ نیروهای امریکایی در این کشور خبر داد. به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان میلی در این راستا افزود: علاوه بر این دو پایگاه، امریکا قصد دارد چندین پایگاه ماهوارهای را نیز در این کشور حفظ کند، اما او به نام این پایگاهها اشارهای نداشت. رییس ستاد مشترک ارتش امریکا با اشاره به برنامه آتی این کشور تاکید کرد: اقدامات بعدی که قرار است صورت بگیرد، کاملا به دولت بعدی امریکا مرتبط است.
