نسخه تزار در برابر غرب
این سند ادعا میکند که «ارزشهای معنوی- اخلاقی و فرهنگی-تاریخی سنتی روسیه مورد حمله فعال ایالات متحده و متحدانش قرار دارد و نهادهای و سازمان فراملی تحت نفوذ غرب نیز مطابق خواست غرب عمل میکنند. غرب در تلاش است از مشکلات اجتماعی و اقتصادی روسیه برای بیثباتسازی جامعه و رادیکالکردن اعتراضات استفاده کند». درحالیکه این سند بار دیگر تعهد مسکو را برای استفاده از دیپلماسی برای حل اختلافات مورد تأکید قرار میدهد، اما همزمان هشدار میدهد روسیه «اتخاذ هرگونه تدابیر متقارن و نامتقارن» را برای جلوگیری از «اقدامات غیردوستانه» کشورهای خارجی قانونی میداند.
استراتژی امنیت ملی روسیه اولینبار در سال ۱۹۹۷ تدوین شده و بهصورت مداوم در راستای تحولات جدید، بهروزرسانی شده است و به تعریف منافع ملی و اولویتهای استراتژیک روسیه و همچنین تعیین اهدافی برای تقویت امنیت ملی این کشور و تضمین توسعه پایدار در بلندمدت میپردازد. این سند جدید و اصلاحشده استراتژی امنیت ملی روسیه جایگزین نسخه قبلی این سند که اواخر سال ۲۰۱۵ مورد تأیید پوتین قرار گرفت، میشود. متن سند جدید تأکید میکند که «روسیه در سالهای اخیر قابلیتش را برای مقاومت در برابر فشار تحریمهای خارجی نشان داده» و به «تداوم تلاش برای کاستن از اتکا به واردات در بخشهای کلیدی اقتصاد» اشاره میکند. بر اساس این استراتژی، با افزایش رقابتپذیری و انعطافپذیری در قبال هم تهدیدات داخلی و هم تهدیدات خارجی و با ایجاد شرایط مناسب برای رشد اقتصادی در نرخهای بالاتر از متوسط جهانی، امنیت اقتصادی تضمین میشود. بر همین اساس کاهش استفاده از دلار در تجارت خارجی روسیه یکی از تدابیر لازم برای تأمین امنیت اقتصادی روسیه عنوان شده است. همچنین این سند «بالاترین اولویت» را «بحران جمعیتی ادامهدار» میداند. سند بهروزرسانیشده استراتژی امنیت ملی روسیه شامل توسعه همکاری راهبردی با چین و هند و قراردادن آن در فهرست اولویتهای سیاست خارجی روسیه است و نگاه به ایجاد مکانیسمهایی برای تضمین امنیت و ثبات منطقهای بر مبنای عدم تعهد در منطقه آسیا-اقیانوسیه دارد. درحالیکه کشورهای غربی بارها روسیه را به انجام حملات سایبری و پشتیبانی از عملیات هک گسترده متهم کردهاند، این سند مسئله امنیت سایبری را بهعنوان یک اولویت راهبردی جدید در ضمن آنچه «افزایش چشمگیر تعداد حملات علیه بخش فناوری اطلاعات روسیه و منابع اطلاعرسانی آن» میخواند، تعیین میکند. همچنین یک تحول چشمگیر دیگر، تأکید بر لزوم خنثیسازی تهدیدات مرتبط با تحریف تاریخ، فروپاشیدن هنجارهای اساسی اخلاقی و تلاش برای جایگزینکردن آرمانها و ارزشهای خارجی در حوزههای آموزش، فرهنگ و مذهب در روسیه عنوان شده است. این استراتژی در پاسخ به این تحولات شامل یک اولویت ملی جدید پیرامون حفاظت از فرهنگ، حافظه تاریخی و ارزشهای اخلاقی و ملی است.
توصیه پوتین به آلمان
همزمان با انتشار این سند، رئیسجمهوری روسیه در مقالهای که به مناسبت هشتادمین سالگرد حمله آلمان نازی به خاک شوروی در روزنامه آلمانی «دیسایت» منتشر کرد، خواستار کنارگذاشتن تنشها و اختلافهای گذشته ازجمله اختلاف بر سر تحولات اوکراین شده است. پوتین در این مقاله خطاب به آلمانیها مینویسد: «بهتر است دیگر مسئله اوکراین را فراموش کنیم و به واقعیاتی توجه کنیم که میتواند برای هر دو کشور سودآور باشد، ازجمله راهاندازی پروژه عظیم نورد استریم 2».
پوتین میکوشد آلمانها را متقاعد کند که بدون توجه به گذشته، با ذهن باز با روسیه برخورد کنند؛ اما گذشتهای که او از آلمانیها میخواهد فراموش کنند هیچ ارتباطی با نازیسم ندارد، بلکه آنچه رئیسجمهوری روسیه میخواهد تا آلمانها فراموش کنند، اقدامات مخرب و خصمانه روسیه در برافروختن آتش جنگ در اوکراین و انضمام شبهجزیره کریمه به خاک خود است.
پوتین در بخشی دیگر از یادداشت خود مینویسد: «روسیه طرفدار احیای یک مشارکت جامع با اروپاست. ما موضوعات زیادی داریم که مورد علاقه مشترک هستند. امنیت و ثبات استراتژیک، بهداشت و آموزش، دیجیتالیشدن، انرژی، فرهنگ، علم و فناوری، حل مشکلات آبوهوا و محیط زیست ازجمله چالشهایی هستند که ما میتوانیم با مشارکت یکدیگر با آنها روبهرو شویم و اقدامات مؤثرتری انجام دهیم».
تردید بایدن درباره نقش روسیه در حملات سایبری
جو بایدن، رئیسجمهوری آمریکا میگوید بررسیهای اولیه نشان میدهد دولت روسیه در حملات اخیر سایبری به شرکتهای آمریکایی دست نداشته و او دستور تحقیق کامل در این زمینه را صادر کرده است. بایدن در میشیگان به خبرنگاران گفت: «دستور دادهام که با استفاده از همه منابع دراینباره تحقیق کنند تا اگر پاسخی لازم است، تشخیص داده شود. ما مطمئن نیستیم که این کار روسیه بوده است. در مسیر پرواز هواپیما، من گزارش اطلاعاتی در این زمینه را دریافت کردم. ارزیابیهای اولیه نشان میدهد کار دولت روسیه نبوده است». شرکت امنیت سایبری «هانترس لبز» روز شنبه اعلام کرد صدها شرکت آمریکایی هدف حمله یک «باجافزار» قرار گرفتند و احتمالا تعداد این شرکتها نیز افزایش خواهد یافت. زمان این حمله به لحاظ سیاسی از حساسیت برخوردار است؛ چراکه چند هفته پیش جو بایدن در دیدار با ولادیمیر پوتین از او خواسته بود جلوی حملات سایبری را بگیرد.
