نگاه جوانان ايراني در آستانه ازدواج به فرزندآوري
۶۰ درصد جوانان فقط ۲ فرزند میخواهند
ساعت ۲۴- جامعه ایرانی از جمله جامعههای جوان به حساب میآید. سن بیش از ۵۰ درصد جمعیت ایرانی زیر ۳۵ سال است و میلیونها جوان ایرانی در آستانه ازدواج قرار دارند. پژوهشکده آمار ایران گزارشی درباره تمایلات جوانان ایرانی در آستانه ازدواج نسبت به فرزندآوری تهیه کرده است که نکات جذابی دارد.
هدف اصلي اين تحقيق سنجش نگري جوانان در آستانه ازدواج و زنان همسردار واقع در سنين باروري (۱۵-۴۹ ساله) نسبت به تعداد مطلوب فرزندان و شناخت عوامل اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي موثر بر آن است.
جامعه آماري در اين مطالعه شامل دو گروه جوانان در آستانه ازدواج كه براي آموزشهاي قبل از ازدواج به مراكز آموزش ازدواج وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مراجعه مينمايند و زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله كه براي انجام معاينات پزشكي و يا واكسيناسيون فرزندانشان به مراكز بهداشتي درماني عمومي واقع در نقاط شهري و روستايي كشور مراجعه مينمايند، است. اندازه نمونه براي دختران و پسران در آستانه ازدواج معادل ۱۲۴۰۰ نفر و براي زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله ۶۲۰۰ نفر در نظر گرفته شده است. در ادامه خلاصهاي از يافتههاي توصيفي و تحليلي تحقيق به تفكيك هر يك از دو گروه هدف مورد بررسي ارايه ميشود.
جوانان در آستانه ازدواج
تعداد فرزند دلخواه
ميانگين تعداد فرزندان دلخوان مردان و زنان جوان در آستان ازدواج به ترتيب برابر ۲.۴ و ۲.۲ بوده است به گونهاي كه بين نظرهاي مردان و زنان در مورد تعداد فرزند ۰.۲ تفاوت وجود دارد. بيشتر جوانان در آستانه ازدواج (۶۰.۲ درصد) علاقمند به داشتن ۲ فرزند هستند، ۱۴ درصد طالب يك فرزند و نزديك يك درصد علاقهاي به داشتن فرزند ندارند. همچنين ميانگين تعداد فرزندان دلخواه جوانان در آستانه ازدواج ساكن نقاط شهري و نقاط روستايي به ترتيب برابر با ۲.۲ و ۲.۵ فرزند بوده است. شايان ذكر است كه ۱۴.۶ درصد جوانان در آستانه ازدواج ساكن نقاط شهري و ۹.۸ درصد از جوانان نفاط روستايي طالب يك فرزند بودند.
فاصله بين ازدواج تا تولد اولين نوزاد
متوسط فاصله مطلوب ازدواج تا توليد فرزند اول، از نظر جوانان در آستانه ازدواج ۲.۶ سال بوده است و تفاوتي بين نظر مردان و زنان در اين مورد وجود نداشته است. حدود ۲۴ درصد از پاسخگويان، فاصله مناسب بين ازدواج تا تولد فرزند اول را بيش از پنج سال اعلام كردهاند كه با توجه به بالا رفتن سن ازدواج و به تعويق افتادن ازدواج، اين موضوع قابل تامل است.
فاصله سني مطلوب بين فرزندان
متوسط فاصله سني مناسب بين فرزندان به ترتيب برابر ۳.۹ و ۴.۳ سال از سوي مردان و زنان در آستانه ازدواج اعلام شده است. زنان در مقايسه با مردان معتقد به فاصله سني بيشتر بين فرزندان هستند. با وجود اين كه حدود ۴۶ درصد پاسخگويان فاصله سني مطلوب بين فرزندان را ۳-۵ سال ميدانند، حدود ۳۰ درصد نيز فاصله بيش از ۵ سال را مطلوب ميدانند.
سن مناسب ازدواج براي پسرها و دخترها
ميانگين سن مناسبت ازدواج براي پسرها برابر با ۲۵.۷ و براي دختران ۲۱.۳ سال بوده است. حدود ۱۸ درصد پاسخگويان سن مناسب ازدواج براي پسران را ۳۰-۳۹ ساله اعلام كردهاند و حدود ۲۳ درصد پاسخگويان سن مناسب ازدواج براي دختران را ۲۵ سال و بيشتر اعلام كردهاند. شايان ذكر است كه زنان پاسخگو در مقايسه با مردان سن مناسب ازدواج پسرها و دخترها را كمي بيشتر بيان كردهاند.
همچنين ۱۹.۲ درصد از پاسخگويان ساكن نقاط شهري و ۶.۸ درصد از پاسخگويان ساكن نقاط روستايي سن مناسب ازدواج براي پسران را ۳۰-۳۹ سال اعلام كردهاند كه نشاندهنده تفاوت ديدگاه پاسخگويان نقاط شهري و روستايي نسبت به اين مساله است. علاوه بر اين سن مناسب ازدواج براي دختران از سوي ۲۴.۵ درصد از جوانان پاسخگوي ساكن نقاط شهري و ۸.۶ درصد از جوانان نقاط روستايي ۲۵ سال و بيشتر بيان شده است.
معيارهاي مختلف فرزندآوري
حدود ۷۵ درصد از پاسخگويان به پدر و يا مادر شدن در حد خيلي زياد و يا زياد علاقه دارند و حدود ۲۵ درصد علاقه زيادي ندارند.
با نگرشسنجي از جوانان در آستانه ازدواج نسبت به ابعاد مختلف اجتماعي؛ اقتصادي و فرهنگي فرزندآوري مشاهده شد كه:
* ۳۱.۱ درصد جوانان در آستانه ازدواج اعتقاد دارند اگر بيش از ۲ فرزند بياورند مردم آنها را سرزنش ميكنند.
* ۱۸.۷ درصد جوانان پيشرفت تحصيلي و شغلي خانمها را مهمتر از بچهدار شدن ميدانند.
* ۱۴.۱ درصد جوانان موافق هستند كه آدم پولش را براي چيزهايي كه دوست دارد خرج كند بهتر از اين است كه خرج بچه بكند.
* ۲۹.۴ درصد جوانان اعتقاد دارند بچهدار شدن سخت است و راحتي را از آدم ميگيرد.
* ۳۳.۲ درصد جوانان بياعتمادي به همسرشان را عامل ديرتر بچهدار شدن ميدانند.
* ۸۵ درصد جوانان بچهدار شدن را باعث تقويت مسوليتپذيري ميدانند.
* ۷۷.۷ درصد جوانان بچه را نعمت ميدانند.
* ۸۰.۲ درصد جوانان وجود فرزند در خانواده را عامل استحكام كانون خانواده ميدانند.
* ۷۷.۴ درصد جوانان زندگي بدون بچه را سرد و بيروح ميدانند.
* ۷۱.۹ درصد جوانان احساس خوشبختي خانوادههاي صاحب فرزند را نسبت به خانوادههاي بدون فرزند بيشتر ميدانند.
* ۶۴.۹ درصد جوانان فرزندان را كمكيار والدين در سالمندي ميدانند.
* ۵۸/۳ درصد جوانان حمايت دولت از خانوادهها مخصوصا خانمهاي شاغل را باعث افزايش فرزندآوري ميدانند.
* ۵۲.۹ درصد جوانان هزينههاي بالاي پرورش فرزند را مانع بچهدار شدن ميدانند.
* ۴۸.۵ درصد جوانان نگراني از آينده را سبب عدم تمايل به داشتن فرزند ميدانند.
زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله
تعداد فرزند دلخواه
براي آگاهي از نگرش زنان پاسخگو نسبت به تعداد فرزندان دلخواه در ابتدا تعداد فرزندان فعلي آنها مورد پرسش قرار گرفت. نتايج نشان داد ميانگين تعداد فرزندان موجود پاسخگويان برابر ۱.۷ فرزند بوده است. طي سوالي از پاسخگويان پرسيده شد كه به غير از فرزندان فعلي دلتان ميخواهد چند فرزند ديگر داشته باشيد. ۳۴.۶ درصد تمايل به داشتن فرزند ديگري نداشتند؛ ۵۶.۵ درصد طالب يك فرزند ديگر؛ ۷.۸ درصد ۲ و ۱.۱ درصد نيز ۳ فرزند ديگر ميخواستند متوسط فرزندان دلخواه پاسخگويان (فرزندان فعلي و مورد تقاضا) برابر ۲.۸ است و بيشترين درصدها به ۲ و ۳ فرزند (به ترتيب ۴۲.۷ و ۲۸/۲ درصد) اختصاص دارد. زنان پاسخگوي ساكن نقاط شهري به تور متوسط طالب ۲.۷ فرزند بوده و زنان ساكن نقاط روستايي به طور متوسط خواهان ۳ فرزند بودهاند.
فاصله سني مناسب بين فرزندان
ميانگين فاصله سني پيشنهادي بين فرزندان ۴.۴ سال بيان شده است. همچنين حدود ۳۹.۶ درصد از پاسخگويان، متوسط فاصله سني مناسب بين فرزندان را بيش از ۵ سال اعلام كردهاند.
سن مناسب ازدواج پسران و دختران
ميانگين سن مناسب ازدواج پيشنهادي از سوي پاسخگويان براي پسران و دختران به ترتيب ۲۶ سال و ۴/۲۱ سال بيان شده است. حدود ۱۹.۳ درصد از پاسخگويان سن مناسب ازدواج براي پسرها را ۳۰-۳۹ سال و حدود ۲۳ درصد از پاسخگويان سن مناسب ازدواج براي دخترها را ۲۵-۳۵ سال اعلام كردهاند.
معيارهاي مختلف فرزندآوري
اكثريت پاسخگويان (حدود ۸۷ درصد) علاقه زيادي به اين كه مادر شدهاند، داشتهاند و در مقابل حدود ۱۳ درصد پاسخگويان علاقه متوسط و كمي به اين كه مادر شدهاند، دارند.
مقايسه نتايج دو گروه هدف
* ميانگين تعداد فرزندان درخوان براي زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله پاسخگو برابر ۸/۲ فرزند بوده است در صورتي كه اين رقم در بين زنان در آستانه ازدواج برابر ۲.۳ فرزند بوده است. بنابراين ميتوان گفت كه تعداد فرزندان مطلوب در بين زنان رو به كاهش است. البته بايد متذكر شد كه ممكن است پس از ازدواج و بچهدار شدن نگرش زنان در آستانه ازدواج نسبت به تعداد فرزندان مطلوب تغيير كند.
* تعداد فرزند پسر و دختر مطلوب از سوي زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله برابر با ۱.۵ و ۱.۳ فرزند بوده و براي زنان در آستانه ازدواج برابر با ۱.۲ و ۱.۱ فرزند بوده است. در اينجا ملاحظه ميشود كه همراه با كاهش تعداد فرزندان مطلوب زنان، نگرش ترجيح جنسيتي آنها نيز رو به كاهش است.
* نتايج نشان ميدهد كه بين رفتار فرزندآوري جوانان و زنان ۱۵-۴۹ سله و تحصيلات آنها رابطه معكوس وجود دارد به گونهاي كه با افزايش ميزان سواد و تحصيلات پاسخگويان به جز افراد با تحصيلات دكتري و تحصيلات حوزوي، از تعداد فرزندان دلخواه آنها كاسته ميشود.
* بين رفتار فرزندآوري جوانان و زنان ۱۵-۴۹ ساله و وضعيت اقتصادي آنها رابطه معكوس وجود دارد به گونهاي كه افراد داراي پايگاه اقتصادي بالا، متقاضي فرزند كمتري بوده و در عوض افراد با پايگاه اقتصادي پايين متقاضي فرزند بيشتري هستند.
* بين رفتار فرزندآوري جوانان و زنان ۱۵-۴۹ ساله و سن ازدواج آنها رابطه معكوس وجود دارد. به گونهاي كه در جوانان با افزايش سن ازدوج، تعداد فرزندان دلخواه آنها كمتر ميشود و ميانگين تعداد فرزندان مورد تقاضاي زنان ۱۵-۴۹ ساله در بين افرادي كه در سنين ۲۵ تا ۳۹ سالگي ازدواج كردهاند كمتر از كساني است كه در سنين پايين و يا خيلي بالا ازدواج كردهاند.
نتيجهگيري
با توجه به اين يافتهها ميتوان گفت:
* نگرانيهاي جوانان در مورد هزينههاي بالاي پرورش فرزندان قابل توجه است و بايد از ديدگاه برنامهريزان مورد توجه خاصي قرار گيرد.
* افراد داراي پايگاه اقتصايد بالاتر، تمايل كمتري به فرزندآوري دارند. بنابراين براي افزايش نرخ باروري، در كنار راهكارهاي اقتصادي بايد وزن كافي را براي راهكارهاي فرهنگي و اجتماعي در نظر گرفت.
* ميل به فرزندآوري در بين بيشتر جوانان در آستانه ازدواج وجود دارد. بنابراين با اتخاذ سياستهاي كاهش سن ازدواج ميتوان به نرخهاي باروري بالاتر دست يافت.
* اگرچه متوسط تعداد فرزندان مطلوب براي جوانان در آستانه ازدواج بالاتر از ۲.۱ است ولي بايد توجه داشت در عمل تحت تاثير عوامل مختلفي مانند طلاق، ناباروري، تعداد فرزنداني كه به ازاي هر زن به دنيا خواهد آمد به مراتب كمتر از اين عدد خواهد بود.
* ۱۴ درصد از جوانان در آستانه ازدواج داشتن فقط يك فرزند را ترجيح ميدهند كه اين موضوع بايد از ديدگاه برنامهريزان و محققان مورد توجه خاص قرار گيرد.
جامعه آماري در اين مطالعه شامل دو گروه جوانان در آستانه ازدواج كه براي آموزشهاي قبل از ازدواج به مراكز آموزش ازدواج وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مراجعه مينمايند و زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله كه براي انجام معاينات پزشكي و يا واكسيناسيون فرزندانشان به مراكز بهداشتي درماني عمومي واقع در نقاط شهري و روستايي كشور مراجعه مينمايند، است. اندازه نمونه براي دختران و پسران در آستانه ازدواج معادل ۱۲۴۰۰ نفر و براي زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله ۶۲۰۰ نفر در نظر گرفته شده است. در ادامه خلاصهاي از يافتههاي توصيفي و تحليلي تحقيق به تفكيك هر يك از دو گروه هدف مورد بررسي ارايه ميشود.
جوانان در آستانه ازدواج
تعداد فرزند دلخواه
ميانگين تعداد فرزندان دلخوان مردان و زنان جوان در آستان ازدواج به ترتيب برابر ۲.۴ و ۲.۲ بوده است به گونهاي كه بين نظرهاي مردان و زنان در مورد تعداد فرزند ۰.۲ تفاوت وجود دارد. بيشتر جوانان در آستانه ازدواج (۶۰.۲ درصد) علاقمند به داشتن ۲ فرزند هستند، ۱۴ درصد طالب يك فرزند و نزديك يك درصد علاقهاي به داشتن فرزند ندارند. همچنين ميانگين تعداد فرزندان دلخواه جوانان در آستانه ازدواج ساكن نقاط شهري و نقاط روستايي به ترتيب برابر با ۲.۲ و ۲.۵ فرزند بوده است. شايان ذكر است كه ۱۴.۶ درصد جوانان در آستانه ازدواج ساكن نقاط شهري و ۹.۸ درصد از جوانان نفاط روستايي طالب يك فرزند بودند.
فاصله بين ازدواج تا تولد اولين نوزاد
متوسط فاصله مطلوب ازدواج تا توليد فرزند اول، از نظر جوانان در آستانه ازدواج ۲.۶ سال بوده است و تفاوتي بين نظر مردان و زنان در اين مورد وجود نداشته است. حدود ۲۴ درصد از پاسخگويان، فاصله مناسب بين ازدواج تا تولد فرزند اول را بيش از پنج سال اعلام كردهاند كه با توجه به بالا رفتن سن ازدواج و به تعويق افتادن ازدواج، اين موضوع قابل تامل است.
فاصله سني مطلوب بين فرزندان
متوسط فاصله سني مناسب بين فرزندان به ترتيب برابر ۳.۹ و ۴.۳ سال از سوي مردان و زنان در آستانه ازدواج اعلام شده است. زنان در مقايسه با مردان معتقد به فاصله سني بيشتر بين فرزندان هستند. با وجود اين كه حدود ۴۶ درصد پاسخگويان فاصله سني مطلوب بين فرزندان را ۳-۵ سال ميدانند، حدود ۳۰ درصد نيز فاصله بيش از ۵ سال را مطلوب ميدانند.
سن مناسب ازدواج براي پسرها و دخترها
ميانگين سن مناسبت ازدواج براي پسرها برابر با ۲۵.۷ و براي دختران ۲۱.۳ سال بوده است. حدود ۱۸ درصد پاسخگويان سن مناسب ازدواج براي پسران را ۳۰-۳۹ ساله اعلام كردهاند و حدود ۲۳ درصد پاسخگويان سن مناسب ازدواج براي دختران را ۲۵ سال و بيشتر اعلام كردهاند. شايان ذكر است كه زنان پاسخگو در مقايسه با مردان سن مناسب ازدواج پسرها و دخترها را كمي بيشتر بيان كردهاند.
همچنين ۱۹.۲ درصد از پاسخگويان ساكن نقاط شهري و ۶.۸ درصد از پاسخگويان ساكن نقاط روستايي سن مناسب ازدواج براي پسران را ۳۰-۳۹ سال اعلام كردهاند كه نشاندهنده تفاوت ديدگاه پاسخگويان نقاط شهري و روستايي نسبت به اين مساله است. علاوه بر اين سن مناسب ازدواج براي دختران از سوي ۲۴.۵ درصد از جوانان پاسخگوي ساكن نقاط شهري و ۸.۶ درصد از جوانان نقاط روستايي ۲۵ سال و بيشتر بيان شده است.
معيارهاي مختلف فرزندآوري
حدود ۷۵ درصد از پاسخگويان به پدر و يا مادر شدن در حد خيلي زياد و يا زياد علاقه دارند و حدود ۲۵ درصد علاقه زيادي ندارند.
با نگرشسنجي از جوانان در آستانه ازدواج نسبت به ابعاد مختلف اجتماعي؛ اقتصادي و فرهنگي فرزندآوري مشاهده شد كه:
* ۳۱.۱ درصد جوانان در آستانه ازدواج اعتقاد دارند اگر بيش از ۲ فرزند بياورند مردم آنها را سرزنش ميكنند.
* ۱۸.۷ درصد جوانان پيشرفت تحصيلي و شغلي خانمها را مهمتر از بچهدار شدن ميدانند.
* ۱۴.۱ درصد جوانان موافق هستند كه آدم پولش را براي چيزهايي كه دوست دارد خرج كند بهتر از اين است كه خرج بچه بكند.
* ۲۹.۴ درصد جوانان اعتقاد دارند بچهدار شدن سخت است و راحتي را از آدم ميگيرد.
* ۳۳.۲ درصد جوانان بياعتمادي به همسرشان را عامل ديرتر بچهدار شدن ميدانند.
* ۸۵ درصد جوانان بچهدار شدن را باعث تقويت مسوليتپذيري ميدانند.
* ۷۷.۷ درصد جوانان بچه را نعمت ميدانند.
* ۸۰.۲ درصد جوانان وجود فرزند در خانواده را عامل استحكام كانون خانواده ميدانند.
* ۷۷.۴ درصد جوانان زندگي بدون بچه را سرد و بيروح ميدانند.
* ۷۱.۹ درصد جوانان احساس خوشبختي خانوادههاي صاحب فرزند را نسبت به خانوادههاي بدون فرزند بيشتر ميدانند.
* ۶۴.۹ درصد جوانان فرزندان را كمكيار والدين در سالمندي ميدانند.
* ۵۸/۳ درصد جوانان حمايت دولت از خانوادهها مخصوصا خانمهاي شاغل را باعث افزايش فرزندآوري ميدانند.
* ۵۲.۹ درصد جوانان هزينههاي بالاي پرورش فرزند را مانع بچهدار شدن ميدانند.
* ۴۸.۵ درصد جوانان نگراني از آينده را سبب عدم تمايل به داشتن فرزند ميدانند.
زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله
تعداد فرزند دلخواه
براي آگاهي از نگرش زنان پاسخگو نسبت به تعداد فرزندان دلخواه در ابتدا تعداد فرزندان فعلي آنها مورد پرسش قرار گرفت. نتايج نشان داد ميانگين تعداد فرزندان موجود پاسخگويان برابر ۱.۷ فرزند بوده است. طي سوالي از پاسخگويان پرسيده شد كه به غير از فرزندان فعلي دلتان ميخواهد چند فرزند ديگر داشته باشيد. ۳۴.۶ درصد تمايل به داشتن فرزند ديگري نداشتند؛ ۵۶.۵ درصد طالب يك فرزند ديگر؛ ۷.۸ درصد ۲ و ۱.۱ درصد نيز ۳ فرزند ديگر ميخواستند متوسط فرزندان دلخواه پاسخگويان (فرزندان فعلي و مورد تقاضا) برابر ۲.۸ است و بيشترين درصدها به ۲ و ۳ فرزند (به ترتيب ۴۲.۷ و ۲۸/۲ درصد) اختصاص دارد. زنان پاسخگوي ساكن نقاط شهري به تور متوسط طالب ۲.۷ فرزند بوده و زنان ساكن نقاط روستايي به طور متوسط خواهان ۳ فرزند بودهاند.
فاصله سني مناسب بين فرزندان
ميانگين فاصله سني پيشنهادي بين فرزندان ۴.۴ سال بيان شده است. همچنين حدود ۳۹.۶ درصد از پاسخگويان، متوسط فاصله سني مناسب بين فرزندان را بيش از ۵ سال اعلام كردهاند.
سن مناسب ازدواج پسران و دختران
ميانگين سن مناسب ازدواج پيشنهادي از سوي پاسخگويان براي پسران و دختران به ترتيب ۲۶ سال و ۴/۲۱ سال بيان شده است. حدود ۱۹.۳ درصد از پاسخگويان سن مناسب ازدواج براي پسرها را ۳۰-۳۹ سال و حدود ۲۳ درصد از پاسخگويان سن مناسب ازدواج براي دخترها را ۲۵-۳۵ سال اعلام كردهاند.
معيارهاي مختلف فرزندآوري
اكثريت پاسخگويان (حدود ۸۷ درصد) علاقه زيادي به اين كه مادر شدهاند، داشتهاند و در مقابل حدود ۱۳ درصد پاسخگويان علاقه متوسط و كمي به اين كه مادر شدهاند، دارند.
مقايسه نتايج دو گروه هدف
* ميانگين تعداد فرزندان درخوان براي زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله پاسخگو برابر ۸/۲ فرزند بوده است در صورتي كه اين رقم در بين زنان در آستانه ازدواج برابر ۲.۳ فرزند بوده است. بنابراين ميتوان گفت كه تعداد فرزندان مطلوب در بين زنان رو به كاهش است. البته بايد متذكر شد كه ممكن است پس از ازدواج و بچهدار شدن نگرش زنان در آستانه ازدواج نسبت به تعداد فرزندان مطلوب تغيير كند.
* تعداد فرزند پسر و دختر مطلوب از سوي زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله برابر با ۱.۵ و ۱.۳ فرزند بوده و براي زنان در آستانه ازدواج برابر با ۱.۲ و ۱.۱ فرزند بوده است. در اينجا ملاحظه ميشود كه همراه با كاهش تعداد فرزندان مطلوب زنان، نگرش ترجيح جنسيتي آنها نيز رو به كاهش است.
* نتايج نشان ميدهد كه بين رفتار فرزندآوري جوانان و زنان ۱۵-۴۹ سله و تحصيلات آنها رابطه معكوس وجود دارد به گونهاي كه با افزايش ميزان سواد و تحصيلات پاسخگويان به جز افراد با تحصيلات دكتري و تحصيلات حوزوي، از تعداد فرزندان دلخواه آنها كاسته ميشود.
* بين رفتار فرزندآوري جوانان و زنان ۱۵-۴۹ ساله و وضعيت اقتصادي آنها رابطه معكوس وجود دارد به گونهاي كه افراد داراي پايگاه اقتصادي بالا، متقاضي فرزند كمتري بوده و در عوض افراد با پايگاه اقتصادي پايين متقاضي فرزند بيشتري هستند.
* بين رفتار فرزندآوري جوانان و زنان ۱۵-۴۹ ساله و سن ازدواج آنها رابطه معكوس وجود دارد. به گونهاي كه در جوانان با افزايش سن ازدوج، تعداد فرزندان دلخواه آنها كمتر ميشود و ميانگين تعداد فرزندان مورد تقاضاي زنان ۱۵-۴۹ ساله در بين افرادي كه در سنين ۲۵ تا ۳۹ سالگي ازدواج كردهاند كمتر از كساني است كه در سنين پايين و يا خيلي بالا ازدواج كردهاند.
نتيجهگيري
با توجه به اين يافتهها ميتوان گفت:
* نگرانيهاي جوانان در مورد هزينههاي بالاي پرورش فرزندان قابل توجه است و بايد از ديدگاه برنامهريزان مورد توجه خاصي قرار گيرد.
* افراد داراي پايگاه اقتصايد بالاتر، تمايل كمتري به فرزندآوري دارند. بنابراين براي افزايش نرخ باروري، در كنار راهكارهاي اقتصادي بايد وزن كافي را براي راهكارهاي فرهنگي و اجتماعي در نظر گرفت.
* ميل به فرزندآوري در بين بيشتر جوانان در آستانه ازدواج وجود دارد. بنابراين با اتخاذ سياستهاي كاهش سن ازدواج ميتوان به نرخهاي باروري بالاتر دست يافت.
* اگرچه متوسط تعداد فرزندان مطلوب براي جوانان در آستانه ازدواج بالاتر از ۲.۱ است ولي بايد توجه داشت در عمل تحت تاثير عوامل مختلفي مانند طلاق، ناباروري، تعداد فرزنداني كه به ازاي هر زن به دنيا خواهد آمد به مراتب كمتر از اين عدد خواهد بود.
* ۱۴ درصد از جوانان در آستانه ازدواج داشتن فقط يك فرزند را ترجيح ميدهند كه اين موضوع بايد از ديدگاه برنامهريزان و محققان مورد توجه خاص قرار گيرد.
