برنز در اسراییل چه میکند؟
اکسیوس گزارش داده است که ویلیام برنز، دیپلمات باسابقه پیشین و رییس سازمان سیا روز سهشنبه عازم شهر قدس شد تا با مقامهای اسراییلی دیدار کند. به نوشته این پایگاه خبری، چند دیپلمات اسراییلی گفتهاند تمرکز بحث در این دیدارها روی موضوع ایران خواهد بود. بر اساس این گزارش، او با دیوید بارنئا، رییس سرویس اطلاعاتی اسراییل (موساد) دیدار خواهد کرد و انتظار میرود ویلیام برنز با نفتالی بنت، نخستوزیر اسراییل و تعدادی از مقامهای دفاعی این کشور دیدار کند. برخی منابع همچنین گفتهاند که ممکن است رییس سازمان سیا با ماجد فرج، رییس سرویس اطلاعاتی تشکیلات خودگران فلسطین در رامالله دیدار داشته باشد. سازمان سیا از اظهارنظر رسمی پیرامون زمانبندی دیدارهای برنز در این سفر خودداری کرده اما برخی منابع فلسطینی گفتهاند این احتمال وجود دارد که دیدار با محمود عباس نیز در برنامه کاری ویلیام برنز گنجانده شود. به نوشته یدیعوتآحارونوت، ویلیام برنز با اسحاق هرزوگ، رییسجمهوری اسراییل و یاییر لاپید، وزیر امور خارجه این رژیم نیز ملاقات خواهد کرد.
براساس روایت منابع غربی، ایالات متحده همزمان روابط خوبی با سرویسهای اطلاعاتی و فلسطین دارد. واشنگتن جدای از روابطی که با متحدان اطلاعاتی بسیار نزدیک خود - بریتانیا، استرالیا، کانادا و نیوزیلند - برقرار کرده، گستردهترین روابط اطلاعاتی را با موساد سرویس اطلاعاتی اسراییل دارد. امریکاییها همچنین با سرویس اطلاعاتی فلسطین در موضوعاتی که مقامهای ایالات متحده آن را مرتبط را «مقابله با تروریسم» میخوانند، همکاری میکنند. این روابط اطلاعاتی با فلسطین از درجهای از اهمیت برای امریکا برخوردار است که حتی در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ نیز بهرغم وخامت اوضاع روابط دوجانبه واشنگتن و تشکیلات خودگردان فلسطین و قطع کامل ارتباط کاخ سفید و فلسطینیها در بسیاری از حوزهها، همچنان پابرجا باقی ماند.
این دیدار در حالی برگزار میشود که تعدادی از مقامهای ارشد اسراییل در حوزه امنیت ملی اسراییل کمتر از یک هفته پیش برای گفتوگو با مقامهای امریکایی پیرامون موضوع ایران به واشنگتن سفر کرده بودند. برخی ناظران معتقدند که در شرایط فعلی اسراییل تلاش دارد ایالات متحده را به «اقداماتی قویتر» به منظور افزایش فشارها علیه جمهوری اسلامی ایران وادار کند.
در هفتههای اخیر مجموعهای از اقداماتی که عوامل ناشناخته در منطقه و به ویژه در آبهای جنوبی ایران رقم زدند باعث شده بود تا اسراییلیها، امریکاییها و برخی از کشورهای اروپایی، جمهوری اسلامی را به «ناامنسازی» منطقه و تلاش برای «از بین بردن ثبات» متهم کنند. حمله به کشتی یک تاجر اسراییلی در دریای عمان که به مرگ دو نفر از خدمه این کشتی منجر شد و همچنین ماجرایی که بریتانیا ادعا میکند «تلاشی برای ربودن دو کشتی» این کشور بوده از جمله مسائلی بود که علاوه بر افزایش سطح تنشها میان تهران و تلآویو، فضایی تبلیغاتی علیه ایران رقم زد. همزمان با این تحولات، اسراییل با حمله به یک روستای لبنانی، تمامیت ارضی این کشور را نقض کرد و این تجاوز با واکنش سریع نیروهای نظامی حزبالله لبنان روبهرو شد. حزبالله با موشک باران برخی مناطق در اسراییل این پیغام را به تلآویو منتقل کرد که هر حملهای با واکنش قاطع و فوری گروههای مقاومت پاسخ داده خواهد شد.
گروهی از تحلیلگران بر این باورند که ایالات متحده نگران است اسراییل دست به اقداماتی بزند تا روندهای دیپلماتیک ایالات متحده در منطقه را با مشکل مواجه کند اما گروهی دیگر معتقدند پس از روی کار آمدن نفتالیبنت، تلآویو مواضعی هم سوتر با واشنگتن اتخاذ کرده و در تلاش است سیاستهای خود را با همراهی ایالات متحده پیش ببرد. از جمله دلایل نگرانی واشنگتن این است که احتمال دارد تهدیدها و تنشزاییهای اسراییل باعث شود تا امید کمرنگی که برای احیای برجام باقی مانده ناامید شود.
روزنامه جروزالم پست در این باره مینویسد: پس از 6 دور گفتوگوهای غیرمستقیم ایالات متحده و ایران برای احیای توافق هستهای، واشنگتن خود را در وضعیتی میبیند که نتوانسته از سیاست «فشار حداکثری» دونالد ترامپ به منظور وادار ساختن ایران برای پذیرش ارائه امتیازات بیشتر استفاده کند. ایران اعلام کرده تنها در صورتی به اجرای تعهداتش در برجام بازخواهد گشت که ایالات متحده علاوه بر لغو تمامی تحریمهایی که پس از خروج ترامپ از برجام وضع شد، تضمینهایی برای عدم خروج دوباره از برجام ارایه کند و این اطمینان خاطر را ایجاد کند که دولت بعدی ایالات متحده از این توافق خارج نخواهد شد. این روزنامه اسراییلی با توجه به تغییر دولت در ایران اضافه میکند: طولانی شدن فاصله میان دور ششم و هفتم گفتوگوها برای احیای برجام و همچنین اتفاقاتی نظیر حمله به کشتی مرسر استریت باعث شده تا دیپلماتهای امریکایی احتمال احیای برجام را ضعیف و این کار را امری دشوار توصیف کنند. با این وجود یک دیپلمات اسراییلی که در گفتوگوها با امریکا در موضوع ایران دخیل بوده، میگوید آنها هنوز امید خود را از دست ندادهاند. به نوشته جروزالم پست، اسراییل و ایالات متحده در گفتوگوهای مرتب و پیوسته خود را برای مواجهه با هر دو سناریو پیرامون توافق هستهای - بازگشت یا عدم بازگشت ایران به تعهدات - آماده میکنند.
از طرف دیگر، واشنگتن بیمیل نیست با اعمال فشار در حوزههای غیرمرتبط با توافق هستهای، شرایط را برای تهران سختتر کرده و راه را برای پذیرش ارایه امتیازهای فراتر از سوی ایران باز کند. آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه امریکا دوشنبه نهم آگوست، بار دیگر گفت که جمهوری اسلامی ایران «به خاطر حمله اخیرش به کشتی تجاری اسراییلی در دریای عمان مجازات خواهد شد. او تاکید کرد که «جامعه جهانی باید از رهبران ایران درباره این حمله بازخواست کند، در غیر این صورت رهبران حکومت ایران تصور خواهند کرد که از هر گونه مجازاتی در امان هستند و این احساس مصونیت دیگران را به انجام اقدامهای مشابه ترغیب خواهد نمود.» در سال ٢٠١٣ ویلیام برنز و جیک سالیوان، مشاور فعلی امنیت ملی امریکا، پیش از امضای برجام گفتوگوهای مخفیانهای را با حکومت ایران در عمان انجام دادند بیآنکه اسراییل و دیگران متحدان واشنگتن را از این گفتوگوها مطلع سازند. اما اسراییل به انجام این مذاکرات پی برد و افشای آن بحران عمیقی در مناسبات رییسجمهوری وقت امریکا، باراک اوباما و نخستوزیر وقت اسراییل، بنیامین نتانیاهو به وجود آورد.