خوانساری رییس اتاق تهران تشریح کرد
تفاوت اقتصاد ترکیه با ایران
ساعت۲۴- ایران چه چیزی کمتر از ترکیه دارد؟، ترکیه ای که نه نفت و نه منابع عظیم معدنی همچون کشور ما دارد، در سال گذشته میلادی 220 میلیارد دلار درآمد صادراتی داشته است و بعد ما که دومین ذخیره گاز جهان را داریم متاسفانه شاهد قطعی گاز و برق در تابستان و زمستان هستیم. ایران در هر زمینه ای می تواند حرف اول را در منطقه و حتی جهان بزند. در بحث گردشگری، منابع و ذخایر، نیروی جوان، نیروی نخبه و... ایران شرایط ویژه ای دارد و نباید وضعیت ما به شکل کنونی باشد. قطعا ایران باید جزو کشورهای سرآمد جهان باشد. زمانی ایران جز 20 اقتصاد برتر جهان بودولی حالا با کاهش درآمدها به رتبه 40، 50 رسیده است .
dir="RTL" style="text-align:right">در 40 سال گذشته اقتصاد ایران همیشه با مشکل کسری بودجه در کشور رو به رو بوده است و این یکی از عوامل اصلی چالش های اقتصادی در کشورماست . یعنی همیشه میزان درآمدهای کشور از میزان هزینه هایش کمتر بوده است . اگر این اتفاق برای یک بنگاه یا خانواده رخ دهد؛ بعد از یکی، دوسال آن خانواده یا بنگاه بی خانمان شده یا ورشکسته می شوند اما برای دولت ها چنین اتفاقی رخ نمی دهد؛ زیرا دولت ها روز به روز از ذخایر و منابع کشور استفاده می کنند و این منابع به انتها می رسد و به دنبال آن هر سال مردم فقیر و فقیرتر می شوند؛ ولی ورشکستگی برای دولت مفهورم ندارد. متاسفانه فکر نمی کنم سالی را در 40 سال گذشته داشته باشیم که بودجه کشور بدون کسری بسته شده باشد و کسری یعنی ما می خواهیم آن بخش کمبود منابع را از چاپ پول تامین کنیم و این کار یعنی دست کردن در جیب مردم و در پی آن افزایش قیمت ها و تبعات دیگری که به دنبال آن اتفاق می افتد.بسیاری از کشورها تلاش می کنند در شرایطی که با تورم رو به رو می شوند آن را به نحوی حل کنند. بعضی از کشورها مثل چین حتی از عمد سعی می کنند که ارزش پول خودشان را پایین نگهدارند تا بتوانند از مزیت صادراتی بهره ببرد و صادراتشان را توسعه دهند. چین با همین سیاست و برنامه توانسته است تمام بازارهای صادراتی جهان را به دست بیاورد و شاید یکی از اصلی ترین دعواهای اقتصادی آمریکا و چین برسر همین ماجرا باشد که چین اجازه نمی دهد ارزش واقعی یوان بروز کند و همیشه ارزش یوان را پایین نگه می دارد. کشور دیگری که می توانم مثل بزنم، ترکیه است که در سال گذشته میلادی به خاطر مشکلات اقتصادی که داشت با تورم بالایی رو به رو شد اما از این موقعیت توانست به خوبی استفاده کند و درآمدهای صادراتب را به 220 میلیارد دلار برساند که در تاریخ این کشور بی سابقه بود، درواقع ترکیه توانست از چالش تورمی که رخ داد بهترین بهره را ببرد و صادرات را افزایش دهد. اما ما متاسفانه در کشور نمی توانیم تهدیدها را به فرصت بدل کنیم و چون جزیره ای عمل می کنیم نمی توانیم به موفقیت برسیم. برای مثال در سال 1397 دیدیم که قیمت ارز به یکباره شروع به افزایش کرد و ما در عوض اینکه ببنیم صادرکنندگان چه مشکلاتی دارند و موانع را از پیش روی صادرات و صادرکنندگان رفع کنیم، متاسفانه شروع به برخورد با صادرکنندگان کردیم، بگیر و ببند انجام دادیم و بخشنامه های متعدد پشت هم صادر کردیم؛ فکر می کنم در طول 2 سال بخشنامه هایی که بانک مرکزی، وزارت صمت و دستگاه های دیگر مربوطه صادرکردند به 200 عدد می رسید و این شد که عملا نه تنها نتوانستیم صادرات را رشد و افزایش دهیم که شاهد کاهش صادرات بودیم و موقعیت بسیار خوبی را از دست دادیم..دولت به دلیل درآمدهای نفتی و اقتصاد نقتی خود را بی نیاز از بخش خصوصی و مردم می داند. متاسفانه دولت چون خود تولید ارز می کند خود را بی نیاز از مردم، بخش خصوصی و صادرکنندگان می بیند و تنها در مواقعی که مشکل پیدا کند شاید به این بخش ها مراجعه شود. ما در سال 1384 تا 1392 نزدیک 700 میلیارد دلار ارز داشته ایم و در همین دوره بیشترین میزان واردات را شاهد بودیم؛ یادم هست که قیمت موز تقریبا نصف قیمت سیب درختی بود؛ یعنی اینکه ما سوبسید می دادیم به تمام کالاهایی که از خارج وارد می شد؛ چرا چون دولت ارز داشت و ارز را به قیمت خیلی پایین در بازار عرضه می کرد و از خلال دندان تا سنگ قبر همه چیز از چین وارد می شد.در اقتصاد ایران دولت ها وقتی درآمد نفتی بالا و ارز دارند آن را خرج و در بازار ارزپاشی می کنند بدون اینکه تورم داخلی را در نظر داشته باشد و وقتی که با مشکل ارز رو به رو می شود به دنبال چاپ پول می روند و از یک طریق دیگر تورم ایجاد می کند. وقتی ارز نداریم چاپ پول صورت می گیرد و رکود رخ می دهد و وقتی ارز داریم بیماری هلندی بروز می کند، یعنی دولت ارز وارد بازار می کند و تورم هم هست و مشکلات مضاعف می شود.ما در سال هایی شاهد بودیم که صادرات خدمات فنی و مهندسی به حدود 5 تا 6 میلیارد دلار رسید و امروز فکر می کنم این عدد کمتر از 200 تا 300 میلیون دلار باشد؛ باید بررسی کنیم که چرا این اتفاق رخ داده است؟
اینکه یکی از مخربترین اقداماتی که دولت ها انجام می دهند قیمت گذاری دستوری است. تولید کننده با هزینه های بالا تولید را انجام می دهد ولی به او می گویند که باید با قیمت پایین کالای تولید شده را بفروشد. همین اتفاق را درباره ارز هم از سال 1397 تا 1400 شاهد بودیم؛ به صادرکنندگان می گفتند تو باید ارز خود را در سامانه نیما بفروشی به قیمت 20 تا 25 درصد زیر قیمت و این را به واردکننده بدهی و واردکننده جنس را وارد کند و با هر قیمتی که دوست دارد در بازار بفروشد. این تصمیماتی غیرمنطقی و خلق الساعه ای که مرتب گرفته می شود ضربه سنگینی به اقتصاد کشور وارد کرده و می کند.
سخنرانی مسعود خوانساری رییس اتاق تهران در جمع صادرکنندگان نمونه
