راهکار جلوگیری از فرار سرمایه
پیش از این، مرکز پژوهشهای مجلس نیز با انتشار گزارشی نسبت به کاهش سرمایهگذاری در کشور هشدار داده است. گزارش بازوی پژوهشی مجلس نشان میدهد که در سه ماهه نخست سال 1400 بیش از ۶ میلیارد دلار سرمایه از کشور خارج شده است.
شدت فرار سرمایه از کشور
اما سوال اینجاست که چرا این میزان از فرار سرمایه در کشور رخ داده و سیاستگذاریها به گونهای بوده که به جای جذب سرمایه شاهد فرار سرمایه از کشور هستیم؟
عباس آرگون، کارشناس اقتصادی و عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه موضوع مربوط به کاهش سرمایهگذاریها و فرار سرمایه از کشور بسیار مهم است به «اعتماد» گفت: سرمایهگذاری نیازمند یک بستر باثبات است، چراکه در جایی سرمایهها جمع میشوند که ثبات و امنیت باشد و اقتصاد هم قابل پیشبینی باشد و تنها در این شرایط است که میتوان انتظار رشد سرمایهگذاریها را داشت که متاسفانه ما در این مدت در این حوزهها ضعیف عمل کردهایم.
این عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران تصریح کرد: متاسفانه ما در این مدت نتوانستهایم سرمایه جدیدی جذب کنیم و به جز این سیاستها به سمتی حرکت کردند که باعث خروج سرمایههای داخلی از کشور شد و این قضیه و ضعفها تنها به شرایط پیش رو برمیگردد و اینکه چه میزان قوانین و مقررات تسهیل شدند و چقدر نرخ ارز ثبات داشت و اینکه میزان تعاملات مان با کشورهای دنیا چگونه بوده است.
چطور میتوان جذب سرمایه کرد؟
آرگون خاطرنشان کرد: سوال اینجاست در شرایط فعلی و با وجود تحریمهای امریکا چطور میتوان جذب سرمایه کرد، زمانی که سیستم بانکی کشور قفل است و بانکهای داخلی قادر نیستند با سیستم بانکی دنیا در ارتباط باشند و امروز فارغ از مشکلاتی که همه صادرکنندگان در انتقال پول دارند خود دولت هم زمانی که نفت را صادر میکند هزینههای گزافی بابت انتقال پول نفت به کشور میپردازند پس چطور میتوان به جذب سرمایه فکر کرد؟
او با بیان اینکه کدام سرمایهگذار خارجی حاضر است در این شرایط سخت سرمایه خود را به ایران بیاورد گفت: این روزها چه مسیر روشنی برای سرمایهگذاران در کشور وجود دارد و این افراد به امید چه آیندهای باید سرمایهگذاری کنند زمانی که نرخ ارز 42 هزار تومان را هم رد کرده و تصمیم مسوولان در بازار ارز مشخص نیست چطور میتوان سرمایهگذاری بلندمدت داشت؟
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: همه این نوسانات در بازار ارز نشاندهنده آن است که سرمایهگذاریها نمیتواند بازدهی مشخصی داشته باشد و در بازارهای واسطهای هم سود بیشتری وجود دارد و کنترلها و نظارتهای کمتری هم هست این در حالی است که در بخشهای مولد و واقعی اقتصادی شاهد کنترلها و نظارتهای بالا و حاشیه سود پایینی هستیم و مسلما این منابع مالی هم از کشور خارج میشوند.
نیازمند تعاملی سازنده با دنیا هستیم
این عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران خاطرنشان کرد: تا زمانی که فضای مثبت و امیدبخشی از آینده اقتصادی کشور ایجاد نشود قطعا شاهد آنیم که سرمایهها هم از کشور خارج خواهند شد، هر چند یک بخش مهم این قضیه بیشتر سیاسی است و اینکه باید تعامل سازندهای با دنیا برقرار شود و باید بحثهای مربوط به برجام و FATF جدی گرفته شود این در حالی است که امروز هیچ دورنمای مثبتی از این موضوعات وجود ندارد و سرمایهها هم به سمتی میروند که بتوانند آینده روشنی داشته باشند و پیشبینیپذیر هم باشند، چراکه هر جایی که ناامنی باشد پول از آنجا فرار میکند.
او با بیان اینکه سرمایه ترسو است، گفت: اگر بازدهی مناسبی در سرمایهگذاری نباشد نمیتوان انتظار ادامه سرمایهگذاری را داشت و تا زمانی که این شرایط فراهم نشود نه تنها سرمایهای جذب نمیشود بلکه سرمایههای قبلی هم از کشور خارج خواهند شد و ما در سالهای گذشته با وجود شرایط تورمی (میانگین بیش از 40درصد) در کشور و افت ارزش پول ملی عملا دیدیم که سرمایهگذاریها از توجیه اقتصادی خارج شده و بازدهیها هم کم شدهاند و همه این عوامل خروج سرمایه را رقم زده است.
توسعه سرمایه با وجود نیروهای کیفی و نخبگان شدنی است
آرگون ادامه داد: مهمتر از سرمایههای مادی ما در کشور سرمایههای معنوی و نیروی انسانی ما هستند که باید با ایجاد اشتغال در کشور از نیروهای تحصیلکرده و نخبهمان بهره بگیریم، چراکه این افراد ثروتهای اصلی و سازنده ما هستند این درحالی است که شاهد مهاجرت نخبگان هستیم، چراکه فضای مثبتی برای آینده وجود ندارد و با وجود آنکه برای این نیروهای درجه یک در ایران هزینه شده کشورهای دیگر از آنها بهره میگیرند این درحالی است که نیروی انسانی کیفی ثروتساز است و میتواند منجر به توسعه سرمایه شود.
او در مورد رکوردهای اخیر دلار نیز افزود: اینکه امروز نرخ دلار به 42 هزار تومان رسیده نشاندهنده انتظارات تورمی است و اینکه قدرت خرید و رفاه مردم افت کرده است و این موضوع تنها به چشماندازها برمیگردد که متاسفانه مثبت هم نیستند و باید مسوولان به فکر چارهای برای این موضوع باشند ضمن آنکه بحثهای مربوط به برجام هم به نتیجه نرسیده است و تاکنون تنها فرصتسوزی شده و تاخیر در تصمیمگیریها ما را با مشکل مواجه کرده است این در حالی است که با تصمیم در یک شرایط بهتر میتوانستیم اقدامات سازندهای داشته باشیم و باید با حفظ منافع ملی یک تصمیم درست اتخاذ شود.
او در خاتمه گفت: تنها راه در این شرایط تعامل سازنده با دنیا است تا با حفظ سرمایه داخلی، صادرات توسعه یابد و با ظرفیتسازی و ایجاد اشتغال سرمایههای خارجی را هم بتوان جذب کرد.
اعتماد