عشق یک مقامهای ایرانی به چین
مقامهای حزب کمونیست چین نیز می دانند نظام سیاسی ایران در میان مدت ودر شرایط ثبات وضعیت کنونی به خرید نفت از سوی چین به مثابه راه باریکی برای گذران دوران امروزی دلبسته ووابسته شده است. اما در داخل ایرانیان نگاه منفی به چین دارند ونیز کارشناسان و نخبگان از اینکه اقتصادایران مستعمره چیت شود نگران و خشمگینند. در این شرایط است که رهبران چین دستور پنهان به شرکتهای چینی داده اند که در ایران تنها دنبال تجارت وبه ویژه تهاتر نفت با دیگر کالاها باشند واز سرمایه گذاری در بخش های گوناگون در اقتصادایران خودداری کنند. به این ترتیب نوعی عشق یک طرفه شکل گرفته است که در آن نقش منفی وبی تفاوت چین نست به ایران آشکار است. به گزارش دنیای اقتصاد حجم جریان ورودی سرمایهگذاری مستقیم خارجی در حالی در ایران آب رفته که چین همواره مهمترین گزینه برای سرمایهگذاری در ایران بوده است. بررسیها نشان میدهد پولهای چینی به سمت کشورهای همسایه سرازیر شده و سرمایهگذاران چشم بادامی به دنبال پررنگ شدن حضور خود در منطقه هستند. ازاینرو کشورهای همسایه در این سالها با افزایش سرمایهگذاری مستقیم خارجی روبهرو بودهاند. ارزش قراردادهای منعقدشده با ایران توسط بنگاههای چینی در سال۲۰۲۱ به ۵۷میلیون دلار رسید؛ درحالیکه در سال۲۰۱۹ این رقم ۱/ ۳میلیارد دلار بود که آبرفتگی پولهای چینی در ایران را نشان میدهد. حال آنکه افغانستان تنها در یک فقره قرارداد برای میادین نفتی میزبان ۶۹۰میلیون دلار از سوی چین است که طی بازه زمانی چهارساله پرداخت خواهد شد. پاکستان نیز در دوره همهگیری کرونا بیش از ۵۳۰میلیون دلار سرمایه چینی جذب کرده است. جاماندگی ایران از همسایگان خود در جذب سرمایههای خارجی بهویژه چین به عوامل مختلف داخلی و خارجی بستگی دارد.
همسایه شرقی ایرانیعنی پاکستان، در سال مالی ۲۰۲۳-۲۰۲۲، بیش از ۲۰۰میلیون دلار سرمایهگذاری مستقیم خارجی از چین دریافت کرده است. این مبلغ در سال مالی ۲۰۲۲-۲۰۲۱ (دوره همهگیری کرونا) بیش از ۵۳۰میلیون دلار و در سال مالی قبل از آن ۷۵۲میلیون دلار بوده است. در افغانستان، در یکفقره سرمایهگذاری چین در میادین نفتی این کشور که در ۶ژانویه سالجاری میلادی صورت گرفت، توافق شده است در سال اول ۱۵۰میلیون دلار و در سهسال بعدی، ۵۴۰میلیون دلار سرمایهگذاری مستقیم از چین جذب شود. در قرارداد قبلی که مدت آن ۲۵سال بود، دستکم ۷میلیارد دلار عایدی نصیب افغانستان با سرمایهگذاری اولیه ۴۰۰میلیون دلاری شد. جمهوری خلق چین نیز متعهد شده است تا سال ۲۰۲۴، مجموعا یکمیلیارد دلار در طرحهای اقتصادی-اجتماعی متمرکز بر کشاورزی، بهداشت، آموزش، کاهش فقر و آموزش حرفهای در این کشور ارائه کند.
براساس آخرین دادههای موجود که به پایان ۲۰۲۰ منتهی میشود، حجم سرمایهگذاری مستقیم چین در ترکمنستان، ۳۳۶میلیون دلار بوده است. در سال ۲۰۲۰، شرکتهای چینی ۲۷قرارداد پروژههای جدید به ارزش کلی ۴۵۷میلیون دلار و گردش مالی ۱۶۵میلیون دلار را در ترکمنستان امضا کردند. سرمایهگذاری مستقیم چین در کویت، همسایه دریایی ایران، در سالهای اخیر به ۴۱۰میلیون دلار رسیده است که تخمین زده میشود این میزان در سال ۲۰۲۲، افزایش نیز داشته باشد. عربستانسعودی، کشور دیگری که با ایران مرز دریایی دارد، در سال ۲۰۲۱ مجموعا ۵۱۴میلیون دلار سرمایهگذاری از طرف چین را میزبانی کرده است .امارات متحده عربی، از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۱، در یکفقره در مجموع ۸/ ۹میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم از چین را دریافت کرده که این میزان در سال ۲۰۲۱ معادل ۵۶۰میلیون دلار بوده است. عمان نیز براساس آخرین آمار، در سال ۲۰۲۱ به میزان ۰۲/ ۴میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم خارجی را جذب کرده است. این کشور بهتنهایی در فاصله میان آوریل تا ژوئن سال ۲۰۱۹، ۰۷/ ۱میلیارد یورو سرمایهگذاری مستقیم خارجی از چین جذب کرده که نسبت به مدت مشابه آن در ۲۰۱۸، پنجبرابر رشد را تجربه کرده است. عراق، کشور غربی ایران که بیشترین مرز خاکی را با کشورمان دارد، در سال ۲۰۲۱ میزبان ۱۷۹میلیون دلار سرمایهگذاری مستقیم از چین بوده است که برخی منابع این رقم را بیش از ۲۰۰میلیون دلار اعلام کردهاند. ارزش قراردادهای منعقدشده بنگاههای چینی در عراق در سال ۲۰۲۱ به رقم ۴/ ۵میلیارد دلار رسیده بود.
.
