روشن ماندن آتش تورم
آنطور که دادههای بانک مرکزی نیز نشان میدهد، از سال ۹۰ تا سال ۹۷ متوسط رشد نقدینگی در اقتصاد ایران حدود ۲۵ درصد بوده است. اما از سال ۹۸ به بعد و به دلیل بروز اثرات فشارهای خارجی علیه اقتصاد ایران، متوسط رشد نقدینگی به حدود ۳۵ درصد تا پایان بهمن سال گذشته رسیده است. به عبارتی دیگر، از ابتدای دهه ۹۰ که بسیاری آن را دهه از دست رفته اقتصاد ایران مینامند، تحرکات رشد نقدینگی شروع شده و شاخص تورمی را در این مسیر با خود همراه کرده است. دادههای موجود نیز نشان میدهند که متوسط رشد تورم از سال ۹۸ به این سو به بالای ۴۰ درصد رسیده است، اما در خصوص دلایل رشد نقدینگی به عنوان یکی از مسببان اصلی رشد تورم در طولانیمدت کارشناسان به ناترازی درآمد و هزینه دولت اشاره میکنند. در تمام این سالها (به جز سالهایی که برجام امضا شد و دولت توانست نفت بیشتری به فروش برساند)، وزنه مخارج دولت سنگینتر از درآمدهایش بوده است. ناتوانی دولتمردان برای تامین مالی از مسیر درآمدهای پایدار نیز در نهایت دولتها را بر آن داشته تا بانک مرکزی را مکلف به چاپ پول کنند. بر همین اساس میتوان گفت که موتور خلق پول در تمام سالهای یادشده و برای تامین اهداف مالی دولت روشن نگه داشته شده و دولتها هیچگاه سیاست کنترل رشد نقدینگی را به عنوان یکی از دستاندازهای رشد تورم مدنظر قرار ندادهاند.
از سوی دیگر بررسیها نشان میدهد که دولتمردان از سال گذشته و همزمان با حذف ناگهانی ارز ترجیحی، سیاستهای انبساطی را با هدف تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی در دستور کار قرار دادند. بر این اساس، موتور چاپ پول همچنان روشن نگه داشته شد تا اثرات تورمی حذف دلار ترجیحی در اقتصاد ایران ماندگار شود. با گذشت یک سال از حذف دلار ترجیحی روند افزایش قیمتها در اقتصاد ایران همچنان ادامه دارد و هیچیک از سیاستهای دولتمردان در زمینه مهار تورم راه به جایی نبرده است.
