اوکراین: شرایط قدرتهای بزرگ
زلنسکی امیدوار بود که تحریم های غرب در طول زمان باعث تضعیف پوتین شود و در فقدان حمایت نظامی بین المللی از روسیه ، کمک نظامی غرب باعث تفوق اوکراین در جنگ شود و کیف بتواند نه تنها مناطق اشغال شده در طول این جنگ بلکه کریمه را نیز پس بگیرد و کرملین را مجبور به پذیرش خسارات جنگی کند.انتظاراتی کاملا خیال بافانه و همه ناظران دراین مورد اتفاق نظر دارند. آنچه مسلم است، این جنگ کشوری ویرانه برجای خواهد گذاشت و ادامه حمایت غرب از اوکراین در گروی انتخابات آینده ریاست جمهوری در آمریکاست.
روسیه
کرملین این جنگ را با چهار سلاح آغاز کرد. قدرت نظامی، سوخت، غلات و کود شیمیائی و بالاخره حمایت مردم سلاح سوخت و بویژه گاز که می توانست باعث تردید اروپا در حمایت از اوکراین شود عملکرد مورد انتظار مسکو را نداشت و کشورهای اروپائی و بویژه آلمان به بهای صدمه جدی به صنایع شان و با تحمل تورمی بی سابقه در نهایت به چشم پوشی از سوخت روسیه تن دادند. قدرت نظامی کرملین نیز نتایج مورد انتظار را نداشت. کیف در عرض چند روز سقوط نکرد. مسکو در هیچ نبرد زمینی پس از افغانستان شرکت نداشت و مشکلات فراوان از جمله تدارکات پشت جبهه به سرعت پدیدار شدند. از سوی دیگر انتظار مسکو از خستگی و ناتوانی غرب در حمایت از کیف اتفاق نیفتاد و هیچ کشوری تا کنون به اندازه اوکراین مورد حمایت مالی و نظامی غرب قرار نگرفته است. سلاح غلات و روغن و کودهای شیمیائی بر کشورهای غربی اثر مورد انتظار را نداشت و اولین قربانیان آن کشورهای ثالث هستند. توافق غلات که با پادرمیانی سازمان ملل و ترکیه انجام گرفت تمدید نشد و غلات صادراتی اوکراین در اروپا متوقف شد و به کشورهای آفریقائی نرسید. مسکو در جنگی طولانی درگیر شده است که در دراز مدت می تواند بر حمایت مردم اثر بگذارد.
آمریکا
این جنگ واشنگتن را مجددا به رهبر بلامنازع غرب تبدیل کرد. اروپا برای دفاع از خود کاملا به صنایع نظامی امریکا وابسته شد. ناتو اگرچه با پیوستن اوکراین تاکنون مخالفت کرده است اما با پیوستن کشورهای جدید گسترش یافت. اروپا مشتری گاز امریکا ، علی رغم گرانی قیمت آن شد. غرب متحدی که در دوران ترامپ دچار شکاف شده بود، مجددا یکپارچه هرچند منزوی در عرصه بین المللی ظاهر شد.اما بانزدیک شدن انتخابات ریاست جمهوری در امریکا، جنگ به یک موضوع انتخاباتی تبدیل می شود و بایدن امیدوار است قبل از اوج گیری مبارزه انتخاباتی به آن پایان دهد. ترامپ بی شک برای کمک های مالی و نظامی به او حمله خواهد کرد و صداهای مخالف حمایت از زلنسکی، از وال استریت نیز شنیده می شوند.
اروپا
بزرگ ترین بازنده این جنگ اروپاست. سیستم دفاع مستقل اروپائی عملا به نفع ناتو به فراموشی سپرده شد. سلاح های ساخت اروپا به دلیل ناهماهنگی با استاندارد های ناتو، تحمیل شده توسط امریکا، در آن جایگاه چشمگیری نخواهند داشت. صنایع اروپائی وابسته به سوخت روسیه بویژه در آلمان ، موتور صنعتی اروپا، به شدت صدمه خوردند و پس از دهه ها اقتصاد های اروپائی شاهد پدیداری تورمی دو رقمی شدند.علی رغم این وضعیت فاجعه بار، مخالفت با جنگ اوکراین هنوز در اروپا همه گیر نشده است و رسانه ها در تحمیل «تفکر واحد» همبستگی با کیف که همراه با روس ستیزی است ، نقش جدی بازی می کنند. اینجا و آنجا مخالفت هائی از سوی نیروهای چپ دیده می شود اما اکثریت آنها از وارد شدن به این موضوع اجتناب می کند. راست افراطی نیز که تاهمین دیروز متهم به نزدیکی با پوتین بود در این مورد سکوت می کند و مهاجر ستیزی اش شامل پناهنگان اوکرائینی نمی شود. جورجیا ملونی پس از به قدرت رسیدن در ایتالیا، پیشاپیش همه آتلانتیست ها حمایت نظامی از اوکراین را با افتخار اعلام کرد. در اروپائی که هر چه بیشتر به آغوش راست افراطی می غلطد، اتحاد با این نیروها دیگر قبحی ندارد، در همه جا و از جمله شمال اروپا، سنگر تاریخی سوسیال دمکراسی، دولت هائی با شرکت نمایندگان راست افراطی تشکیل می شود. بدین ترتیب ناسیونالیسم در کنار آتلانتیسم و ریاضت اقتصادی ، تسلط می یابد.
چین
پکن برنده اصلی این جنگ است. در حالی که امریکا امکانات مالی و نظامی با اهمیتی را در اختیار اوکراین قرار می دهد و اروپائی ها هزینه سنگین تری برای انرژی می پردازند، چین در بازار جهانی جای هر شرکت ورشکسته شده در اروپا را می گیرد و در رقابت با آنهائی که از این بحران جان سالم به در می برند، در موقعیت بهتری قرار می گیرد. درست است که چین هم بهای گران تری برای انرژی و مواد خوراکی می پردازد، اما با یافتن وزن سنگین تری در روابطش با مسکو از امتیازات ویژه ای برخوردار می شود. از سوی دیگر پکن در عرصه دیپلماسی که پیش از این در آن نامرئی بود، حضور یافته است و پس از زمین لرزه ای که توافق ایران و عربستان ایجاد کرد، اکنون طرح صلحی را برای جنگ اوکراین روی میز گذاشته که اگرچه غرب آنرا رد نموده اما زلینسکی آنرا مردود ندانسته است. بدین ترتیب پکن با تبلیغ اینکه شوالیه ی صلح است امریکا را به دلیل حمایت نظامی اش از اوکراین که منجر به ادامه جنگ می شود، محکوم می کند. گفتمانی که در «جهان جنوب» که قربانی دیگر این جنگ است، به راحتی پذیرفته می شود.بدین ترتیب جنگ اوکراین در مرکز تحول بزرگ دوران ما که پایان عصر تک قطبی است، قرار می گیرد. در این چهارچوب نگاهی به دو گردهم آئی در ماه ژوئیه بی ضرر نیست.
لونوند دیپلماتیک
