مرکز تحقیقات استراتژیک گزارش داد:
بررسی نقش ترکیه در بحران سوریه
اردوغان در پی تقسیم سوریه به دو منطقه شمالی و جنوبی
به گزارش ساعت24، با گشوده شدن جبهه ادلب در سوریه و تسلط مخالفان سوری با حمایت های مالی و نظامی ترکیه و عربستان سعودی، جنگ در سوریه وارد مرحله جدیدی شده است. اردوغان و ملک سلمان طی دیداری که در ۲۸ فوریه و ۲ مارس ۲۰۱۵ با یکدیگر در ریاض داشتند، بر لزوم افزایش حمایت های نظامی و مالی از مخالفان سوری با محوریت جبهه النصره و اهرار الشام در سوریه برای تغییر رژیم سیاسی این کشور به توافق رسیدند و نوعی تقسیم کار در دو جبهه جنگ یمن و سوریه شکل گرفت که عربستان با ائتلاف اتحادیه عرب بر روی جبهه یمن تمرکز داشته باشد و ترکیه به عنوان خط مقدم اصلی سقوط بشار اسد عمل کند.
در راستای جبهه بندی جدید در منطقه علیه دولت بشار اسد، دولت ترکیه با ایجاد موافقت نامه نظامی با آمریکا برای تسلیح و آموزش مخالفان سوری که در حدود ۱۵ هزار نیرو برآورد شده است، از ماه جولای در پایگاه هوایی آمریکا در اینجیرلیک ترکیه شروع به فعالیت می کنند. از سویی دیگر، اقدامات انجام گرفته در اواسط ماه می ۲۰۱۵ از جمله سفر غیر منتظره احمد داود اوغلو با خودرو های زرهی به شمال سوریه و نزدیکی های شهر ادلب و همچنین انهدام بالگرد ارتش سوریه در مرز ترکیه توسط جنگنده های ترک، عزم ترکیه برای اعاده نقش فعال در بازی تحولات سوریه را نشان می دهد.
در منطقه ادلب سوریه، مرکز فرماندهی جدیدی توسط ترک ها تاسیس شده است که در حال سازماندهی مخالفین سوری می باشد. بسیاری بر این اعتقاد هستند که در روزهای آتی حمله مستقیم نظامی از سوی ترکیه برای سرنگونی دولت بشار اسد توسط ترکیه انجام خواهد گرفت، اما با توجه به مولفه های زیر، چنین رویارویی مستقیمی از سوی اردوغان حداقل در کوتاه مدت بعید به نظر می رسد.
یکی از مهمترین متغیر های موجود، اختلاف بین اردوغان و ملک سلمان بر سر چگونگی آینده نظام سیاسی بعد از بشار اسد می باشد. ترکیه بر روی قدرت گرفتن اخوان المسلمین تاکید می کند و عربستان بر روی نظام سلفی خود تمرکز نموده است.
عامل اصلی دیگر، چگونگی تقابل با نفوذ و قدرت منطقه ای ایران است. گزینه حمله نظامی به سوریه از طرف ترکیه و تخمین شدت واکنش ایران نسبت به این قضیه در منطقه، سناریوی مطلوبی را پیش روی تصمیم گیران عدالت و توسعه نمی گذارد.
عامل مهم دیگر، انتخابات پارلمانی ۷ ژوئن در ترکیه است. حزب عدالت و توسعه که در نظر سنجی های اخیر افول قابل توجهی داشته است، بدون تردید اولویت اصلی خود را بر روی بدست آوردن اکثریت مطلق آرا و کرسی های پارلمان ساخته است. نهایتاً با ورود ترکیه به جنگ مستقیم سوریه، ناتو و متحدان استراتژیک ترکیه از جمله آمریکا و اسراییل وارد بازی خواهند شد که اردوغان و داود اوغلو به هیچ وجه تمایلی به چنین سناریویی نشان نمی دهند.
با توجه به فکت های موجود، ترکیه به عنوان یکی از بازیگران اصلی در بازی تحولات سوریه از سوی مخالفان دولت بشار اسد، نقش تعیین کننده ای دارد و بدون تردید بخش قابل توجهی از آینده تحولات سوریه بر اساس سوگیری های دولت اردوغان رقم خواهد خورد. پیرو تحولات اخیر ، روزنامه رای الیوم در گزارشی به افشای نقش ترکیه ، عربستان و قطر برای ایجاد دولت شمال سوریه به مرکزیت شهر حلب پرداخته است. قطر با توجه به نزدیکی دیدگاه خود با ترکیه مبنی بر ایجاد یک رژیم اخوانی در شمال سوریه، توانسته عربستان را از محور مصری و اماراتی دور و به محور ترکی – قطری جذب کند.
با انسجام جریان های تکفیری در سوریه توسط این مثلث و تشکیل جیش الفتح، سقوط دو شهر ادلب و جسر الشغور و پایگاه نظامی قرمید در مدت چند هفته و همچنین نزدیکی نیروهای معارض به لاذقیه، جبهه مقاومت سوریه در وضعیت بحرانی قرار گرفته است. با چنین تحولاتی حداقل ترین گزینه اردوغان و حامیان وی، تجزیه سوریه به دو قسمت شمالی و جنوبی است و گزینه بلند مدت آن ها سقوط رژیم بشار اسد در دمشق و استقرار یک رژیم اخوانی جدیدی است که ایران و محور مقاومت در آن نفوذی نداشته باشند.
در راستای جبهه بندی جدید در منطقه علیه دولت بشار اسد، دولت ترکیه با ایجاد موافقت نامه نظامی با آمریکا برای تسلیح و آموزش مخالفان سوری که در حدود ۱۵ هزار نیرو برآورد شده است، از ماه جولای در پایگاه هوایی آمریکا در اینجیرلیک ترکیه شروع به فعالیت می کنند. از سویی دیگر، اقدامات انجام گرفته در اواسط ماه می ۲۰۱۵ از جمله سفر غیر منتظره احمد داود اوغلو با خودرو های زرهی به شمال سوریه و نزدیکی های شهر ادلب و همچنین انهدام بالگرد ارتش سوریه در مرز ترکیه توسط جنگنده های ترک، عزم ترکیه برای اعاده نقش فعال در بازی تحولات سوریه را نشان می دهد.
در منطقه ادلب سوریه، مرکز فرماندهی جدیدی توسط ترک ها تاسیس شده است که در حال سازماندهی مخالفین سوری می باشد. بسیاری بر این اعتقاد هستند که در روزهای آتی حمله مستقیم نظامی از سوی ترکیه برای سرنگونی دولت بشار اسد توسط ترکیه انجام خواهد گرفت، اما با توجه به مولفه های زیر، چنین رویارویی مستقیمی از سوی اردوغان حداقل در کوتاه مدت بعید به نظر می رسد.
یکی از مهمترین متغیر های موجود، اختلاف بین اردوغان و ملک سلمان بر سر چگونگی آینده نظام سیاسی بعد از بشار اسد می باشد. ترکیه بر روی قدرت گرفتن اخوان المسلمین تاکید می کند و عربستان بر روی نظام سلفی خود تمرکز نموده است.
عامل اصلی دیگر، چگونگی تقابل با نفوذ و قدرت منطقه ای ایران است. گزینه حمله نظامی به سوریه از طرف ترکیه و تخمین شدت واکنش ایران نسبت به این قضیه در منطقه، سناریوی مطلوبی را پیش روی تصمیم گیران عدالت و توسعه نمی گذارد.
عامل مهم دیگر، انتخابات پارلمانی ۷ ژوئن در ترکیه است. حزب عدالت و توسعه که در نظر سنجی های اخیر افول قابل توجهی داشته است، بدون تردید اولویت اصلی خود را بر روی بدست آوردن اکثریت مطلق آرا و کرسی های پارلمان ساخته است. نهایتاً با ورود ترکیه به جنگ مستقیم سوریه، ناتو و متحدان استراتژیک ترکیه از جمله آمریکا و اسراییل وارد بازی خواهند شد که اردوغان و داود اوغلو به هیچ وجه تمایلی به چنین سناریویی نشان نمی دهند.
با توجه به فکت های موجود، ترکیه به عنوان یکی از بازیگران اصلی در بازی تحولات سوریه از سوی مخالفان دولت بشار اسد، نقش تعیین کننده ای دارد و بدون تردید بخش قابل توجهی از آینده تحولات سوریه بر اساس سوگیری های دولت اردوغان رقم خواهد خورد. پیرو تحولات اخیر ، روزنامه رای الیوم در گزارشی به افشای نقش ترکیه ، عربستان و قطر برای ایجاد دولت شمال سوریه به مرکزیت شهر حلب پرداخته است. قطر با توجه به نزدیکی دیدگاه خود با ترکیه مبنی بر ایجاد یک رژیم اخوانی در شمال سوریه، توانسته عربستان را از محور مصری و اماراتی دور و به محور ترکی – قطری جذب کند.
با انسجام جریان های تکفیری در سوریه توسط این مثلث و تشکیل جیش الفتح، سقوط دو شهر ادلب و جسر الشغور و پایگاه نظامی قرمید در مدت چند هفته و همچنین نزدیکی نیروهای معارض به لاذقیه، جبهه مقاومت سوریه در وضعیت بحرانی قرار گرفته است. با چنین تحولاتی حداقل ترین گزینه اردوغان و حامیان وی، تجزیه سوریه به دو قسمت شمالی و جنوبی است و گزینه بلند مدت آن ها سقوط رژیم بشار اسد در دمشق و استقرار یک رژیم اخوانی جدیدی است که ایران و محور مقاومت در آن نفوذی نداشته باشند.
