روزنامه تعادل2تیر
نشانههای توافق هویدا شد
دهها دیپلمات، حقوقدان و کارشناس مسایل هستهیی ماههای مدیدی است که بهصورت شبانهروزی بر سر یک پرونده مشترک در حال رایزنی، مذاکره و تلاش برای یافتن راهحلی قطعی برای برونرفت از آنچه وزیر خارجه ایران «بحران غیر ضرور» خوانده بودش هستند و اینک تنها ۸روز به آخرین مهلت اعلام شده، باقیمانده است.
اما سوالي كه بسياري از خود ميپرسند، اين است كه مذاكرات دقيقا در كجاي كار است و آيا طرفين خواهند توانست در اين مدت باقيمانده به توافق دست يابند يا خير؟ سوالي كه شايد بسياري از ديپلماتهاي حاضر در مذاكرات نيز نتوانند اينك به آن پاسخ صريح و يا روشني بدهند اما با اين حال نميتوان چشم روي نشانهها و پيامهاي مختلفي كه بهصورت و طرق مختلف در قبال مذاكرات مذكور منتشر ميشود، فرو بست. نشانههايي كه وقتي در كنار هم قرارشان ميدهيم، ميتوانيم از آن نشانههايي را دريابيم كه حاكي از نزديك شدن بيش از پيش به توافق است:
۱) جان كري: كليديترين موضع روزهاي اخير اين سخنان وزير خارجه امريكا بود كه در چرخشي قابل توجه اعلام كرده بود: «امريكا آماده برچيدن تحريمها عليه ايران آنهم بدون رسيدگي به پيشينه فعاليتهاي هستهيي ايران است.»
۲) لوران فابيوس: وي تاكنون در ۲مقطع در مسير توافق كارشكني كرده است اما در حالي كه در اورشليم و در كنار سرسختترين مخالف توافق با ايران، بنيامين نتانياهو، ايستاده بود ملايمتر از هر زماني گفت: «در مرحلهيي كه هماكنون در آن قرار داريم، كاملا ثابتقدم باشيم.»
۳) سرگئي ريابكوف: معاون وزير خارجه روسيه طي روزهاي اخير بهطور مداوم ديدگاههاي مثبت از روند مذاكرات مخابره كرده است و در آخرين آنها گفته بود از ۱۰ اختلاف باقيمانده ۵ اختلاف حل شدهاند.
۴) باراك اوباما: هرچند اوباما مستقيما سخني در اين روزها به زبان نياورده است اما نشريه جمهوريخواه پوليتيكو خبر داده است رييسجمهوري امريكا سرگرم معرفي كردن يك نماينده ويژه براي نظارت بر حُسن اجراي توافق هستهيي با ايران است.
۵) بنيامين نتانياهو: نخستوزير رژيمصهيونيستي كه ۳ماه پيشتر از امروز و قبل از بيانيه سوييس به كنگره امريكا رفت و در ميان جمهوريخواهان پرشور و مخالف توافق سخنراني كرده بود در اين روزها تنها توانسته است فابيوس را به تلاويو دعوت كند و وزير فرانسوي هم چندان باب طبع سخن به ميان نرانده است و به نظر ميرسد، نتانياهو نااميدتر از هر زماني براي ايجاد توقف در مذاكرات است.
۶) علي لاريجاني: در حالي كه طيف مخالف و منتقد مجلس سرانجام طرحي موسوم به حفظ دستاوردهاي هستهيي را به تصويب رساندند رييس مجلس ضمن انتقاد از برخي از بندهاي اين طرح تاكيد كرد با وجود تصويب اين طرح، مجلس تابع فرامين مقام معظم رهبري است كه اين ميتواند به معني ريختن آب پاكي روي دست دلواپسان داخلي باشد.
۷) سيدعباس عراقچي: معاون ظريف در جديدترين اظهارنظر خود گفته است كه «سرعت مذاكرات كند است» شايد در نگاه اول اين اظهارنظر را نشانهيي منفي از روند مذكور ارزيابي كرد اما با كمي تدقيق بيشتر و ارجاع به مصاحبههاي عراقچي پيش از توافق ژنو۳ و بيانيه لوزان در خواهيم يافت وي همواره پيش از هر توافقي در گفتوگو با رسانهها عمدتا و تعمدا نكات منفي مذاكرات را بازنمايي كرده است تا احتمالا از اين طريق به مديريت اخبار رسانهيي و نيز كاستن از واكنش مخالفان دست زند، به نظر ميرسد و البته بايد اميدوار بود اينبار نيز اين مذاكرهكننده ارشد ايراني در چنين موقعيتي اظهارنظر كرده باشد.
۸) محمدجواد ظريف: سفر روز گذشته ظريف به لوكزامبورگ و ديدار با ۴ وزير خارجه اروپايي و سپس بازگشتش به تهران، نيز ميتواند نشانهيي ديگر براي اميدواري به حصول توافق باشد برنامه همه وزراي خارجه حاضر در مذاكرات اين خواهد بود كه از آخر هفته به مذاكرات ملحق شوند به همين دليل ديدارهاي روز گذشته كاملا ميتواند كليدي ارزيابي شود تا اين وزرا پس از ردوبدل كردن آخرين تحولات با همتاي ايرانيشان با مقامات ارشد كشورشان آخرين مواضع را بررسي و سرانجام براي مذاكره نهايي و توافق محتمل راهي وين شوند.
۱) جان كري: كليديترين موضع روزهاي اخير اين سخنان وزير خارجه امريكا بود كه در چرخشي قابل توجه اعلام كرده بود: «امريكا آماده برچيدن تحريمها عليه ايران آنهم بدون رسيدگي به پيشينه فعاليتهاي هستهيي ايران است.»
۲) لوران فابيوس: وي تاكنون در ۲مقطع در مسير توافق كارشكني كرده است اما در حالي كه در اورشليم و در كنار سرسختترين مخالف توافق با ايران، بنيامين نتانياهو، ايستاده بود ملايمتر از هر زماني گفت: «در مرحلهيي كه هماكنون در آن قرار داريم، كاملا ثابتقدم باشيم.»
۳) سرگئي ريابكوف: معاون وزير خارجه روسيه طي روزهاي اخير بهطور مداوم ديدگاههاي مثبت از روند مذاكرات مخابره كرده است و در آخرين آنها گفته بود از ۱۰ اختلاف باقيمانده ۵ اختلاف حل شدهاند.
۴) باراك اوباما: هرچند اوباما مستقيما سخني در اين روزها به زبان نياورده است اما نشريه جمهوريخواه پوليتيكو خبر داده است رييسجمهوري امريكا سرگرم معرفي كردن يك نماينده ويژه براي نظارت بر حُسن اجراي توافق هستهيي با ايران است.
۵) بنيامين نتانياهو: نخستوزير رژيمصهيونيستي كه ۳ماه پيشتر از امروز و قبل از بيانيه سوييس به كنگره امريكا رفت و در ميان جمهوريخواهان پرشور و مخالف توافق سخنراني كرده بود در اين روزها تنها توانسته است فابيوس را به تلاويو دعوت كند و وزير فرانسوي هم چندان باب طبع سخن به ميان نرانده است و به نظر ميرسد، نتانياهو نااميدتر از هر زماني براي ايجاد توقف در مذاكرات است.
۶) علي لاريجاني: در حالي كه طيف مخالف و منتقد مجلس سرانجام طرحي موسوم به حفظ دستاوردهاي هستهيي را به تصويب رساندند رييس مجلس ضمن انتقاد از برخي از بندهاي اين طرح تاكيد كرد با وجود تصويب اين طرح، مجلس تابع فرامين مقام معظم رهبري است كه اين ميتواند به معني ريختن آب پاكي روي دست دلواپسان داخلي باشد.
۷) سيدعباس عراقچي: معاون ظريف در جديدترين اظهارنظر خود گفته است كه «سرعت مذاكرات كند است» شايد در نگاه اول اين اظهارنظر را نشانهيي منفي از روند مذكور ارزيابي كرد اما با كمي تدقيق بيشتر و ارجاع به مصاحبههاي عراقچي پيش از توافق ژنو۳ و بيانيه لوزان در خواهيم يافت وي همواره پيش از هر توافقي در گفتوگو با رسانهها عمدتا و تعمدا نكات منفي مذاكرات را بازنمايي كرده است تا احتمالا از اين طريق به مديريت اخبار رسانهيي و نيز كاستن از واكنش مخالفان دست زند، به نظر ميرسد و البته بايد اميدوار بود اينبار نيز اين مذاكرهكننده ارشد ايراني در چنين موقعيتي اظهارنظر كرده باشد.
۸) محمدجواد ظريف: سفر روز گذشته ظريف به لوكزامبورگ و ديدار با ۴ وزير خارجه اروپايي و سپس بازگشتش به تهران، نيز ميتواند نشانهيي ديگر براي اميدواري به حصول توافق باشد برنامه همه وزراي خارجه حاضر در مذاكرات اين خواهد بود كه از آخر هفته به مذاكرات ملحق شوند به همين دليل ديدارهاي روز گذشته كاملا ميتواند كليدي ارزيابي شود تا اين وزرا پس از ردوبدل كردن آخرين تحولات با همتاي ايرانيشان با مقامات ارشد كشورشان آخرين مواضع را بررسي و سرانجام براي مذاكره نهايي و توافق محتمل راهي وين شوند.
