سه تهديد چين براي ايران با همكاري پاكستان
قدرت ژئواکونومیک ایران تهدید میشود
ساعت 24- رهبران حزب کمونیست چین باید جوابگوی نیازهای فزاینده ۱.۴ میلیارد نفر چینی باشند هک تقاضای انباشت شده تاریخی آنها نیز مزید بر علت شده است و نیاز به رشد بالا را افزایش میدهد. از سوی دیگر رهبران چین میخواهند برای توسعه پایدار خود در دنیای امروز نقش بیشتری در مناطق خاص و جهان داشته باشند. این فزونخواهیهای چین در سوهای گوناگون به منافع کشورهای دیگر تعارض پیدا میکند.
ايران اگرچه با چين مرز مشتركي ندارد اما با پاكستان مرز دارد كه اين روزها به حيات خلوت چينيها تبديل شده و منافع آتي خود را به تواناييهاي اين كشور گره زده است.
يك گزارش تهيه شده توسط فاطمه محروق از پژوهشگران مركز مطالعات استراتژيك نشان ميدهد كه گسترش نفوذ اقتصادي چين در پاكستان به ويژه از طريق توسعه بندر گوادر كه رقيب چابهار ايران است سه تهديد جدي براي ايران دارد.
۱- تبديل نفوذ اقتصادي چين به نفوذ سياسي، امنيتي و نظامي
با وجود اينكه «اصل عدم مداخله» در سياست خارجي و ديپلماسي اين كشور همواره مورد تاكيد بوده است،افزايش قدرت نظامي و ظرفيتهاي اقتصادي اين كشور در عرصه منطقهاي و بينالمللي اين اصل را خدشهدار كرده است. قدر مسلم آنكه پكن همواره مداخله ميكرده و همچنان مداخله ميكند با اين تفاوت كه افزايش قدرت اقتصادي و نظامي آن، قدرت چانهزنياش را در عرصه بينالملل به ويژه به شيوههاي غيرمستقيم افزايش داده است، به خصوص آنكه قدرت چانهزني و نقش آن در مسايل سياسي و امنيتي منطقه جنوب آسيا و خاورميانه به منظور حفظ امنيت اقتصادي و تامين انرژي مورد نياز افزايش مييابد.
۲- كاهش قدرت ژئواكونوميك ايران
از آنجا كه چين يكي از كشورهاي عمده تامينكننده كشورهاي منطقه سند چشمانداز از جمله پاكستان تلقي ميشود. در صورت تحقق كريدور اقتصادي چين – پاكستان و تقويت بندار گوادر ميتواند سبب گسترش نفوذ اقتصادي پاكستان در بازار منطقه شده و مزيت رقابتي اين كشور را در مقايسه با ايران بالا برد. از سوي ديگر، اين احتمال وجود دارد كه موقعيت و نفوذ تجاري ايران در افغانستان كه پيش از اين دومين كشور تامينكننده نيازهاي وارداتي اين كشور پس از پاكستان بوده است از دست برود و در نتيجه قدرت ژئواكونوميك ايران به عنوان يكي از اهداف سند چشمانداز كاهش يابد.
۳- كاهش عمق استراتژيك ايران
با امضاي معاهده فروض زيردريايي چين به پاكستان، پاكستان به دنبال توسعه توانمندي هستهاي مستقر در درياي چين به دنبال ساخت امكانات قابل اعتماد در خارج از كشور براي نيروي دريايي PLA است. اين احتمال وجود دارد كه چين رضايت پاكستان برا براي ساخت ايستگاه سوختگيري در بندر گوادر كه بنا به اظهارات مركز بينالمللي مطالعات راهبردي چين (SIIS) اقدام مشابه آن در بنادر ديگر در آسيا مشاهده شده است، به دست آورد و از اين ايستگاه براي گسترش نفوذ خود در اقيانوس هند و خليج فارس استفاده كند. به اين ترتيب، ايران در همسايگي خود شاهد بروز رقابت دريايي و شايد مسابقه تسليحاتي هستهاي دريايي خواهد بود كه نوعي الگوي منازعه نامتقارن را به نمايش ميگذارد. اين مساله سبب افزايش آسيبپذيري ايران در منطقه جنوب آسيا و خاورميانه و كاهش گستره قدرت اين كشور جهت تاثيرگذاري بر ملاحظات امنيتي و اقتصادي آتي اين منطقه خواهد شد.
يك گزارش تهيه شده توسط فاطمه محروق از پژوهشگران مركز مطالعات استراتژيك نشان ميدهد كه گسترش نفوذ اقتصادي چين در پاكستان به ويژه از طريق توسعه بندر گوادر كه رقيب چابهار ايران است سه تهديد جدي براي ايران دارد.
۱- تبديل نفوذ اقتصادي چين به نفوذ سياسي، امنيتي و نظامي
با وجود اينكه «اصل عدم مداخله» در سياست خارجي و ديپلماسي اين كشور همواره مورد تاكيد بوده است،افزايش قدرت نظامي و ظرفيتهاي اقتصادي اين كشور در عرصه منطقهاي و بينالمللي اين اصل را خدشهدار كرده است. قدر مسلم آنكه پكن همواره مداخله ميكرده و همچنان مداخله ميكند با اين تفاوت كه افزايش قدرت اقتصادي و نظامي آن، قدرت چانهزنياش را در عرصه بينالملل به ويژه به شيوههاي غيرمستقيم افزايش داده است، به خصوص آنكه قدرت چانهزني و نقش آن در مسايل سياسي و امنيتي منطقه جنوب آسيا و خاورميانه به منظور حفظ امنيت اقتصادي و تامين انرژي مورد نياز افزايش مييابد.
۲- كاهش قدرت ژئواكونوميك ايران
از آنجا كه چين يكي از كشورهاي عمده تامينكننده كشورهاي منطقه سند چشمانداز از جمله پاكستان تلقي ميشود. در صورت تحقق كريدور اقتصادي چين – پاكستان و تقويت بندار گوادر ميتواند سبب گسترش نفوذ اقتصادي پاكستان در بازار منطقه شده و مزيت رقابتي اين كشور را در مقايسه با ايران بالا برد. از سوي ديگر، اين احتمال وجود دارد كه موقعيت و نفوذ تجاري ايران در افغانستان كه پيش از اين دومين كشور تامينكننده نيازهاي وارداتي اين كشور پس از پاكستان بوده است از دست برود و در نتيجه قدرت ژئواكونوميك ايران به عنوان يكي از اهداف سند چشمانداز كاهش يابد.
۳- كاهش عمق استراتژيك ايران
با امضاي معاهده فروض زيردريايي چين به پاكستان، پاكستان به دنبال توسعه توانمندي هستهاي مستقر در درياي چين به دنبال ساخت امكانات قابل اعتماد در خارج از كشور براي نيروي دريايي PLA است. اين احتمال وجود دارد كه چين رضايت پاكستان برا براي ساخت ايستگاه سوختگيري در بندر گوادر كه بنا به اظهارات مركز بينالمللي مطالعات راهبردي چين (SIIS) اقدام مشابه آن در بنادر ديگر در آسيا مشاهده شده است، به دست آورد و از اين ايستگاه براي گسترش نفوذ خود در اقيانوس هند و خليج فارس استفاده كند. به اين ترتيب، ايران در همسايگي خود شاهد بروز رقابت دريايي و شايد مسابقه تسليحاتي هستهاي دريايي خواهد بود كه نوعي الگوي منازعه نامتقارن را به نمايش ميگذارد. اين مساله سبب افزايش آسيبپذيري ايران در منطقه جنوب آسيا و خاورميانه و كاهش گستره قدرت اين كشور جهت تاثيرگذاري بر ملاحظات امنيتي و اقتصادي آتي اين منطقه خواهد شد.
