سال ۹۵، بدون تحریم اقتصادی آغاز میشود

ساعت 24-«براساس خوشبینانه‌ترین سناریو، برابر آنچه توافق شده اگر روند اجرائی تعهدات بدون ایجاد هرگونه خللی به پیش رود، در فصل پایانی سال جاری شاهد لغو تمامی تحریم‌های اقتصادی زیر چهار سرفصل تجارت، تکنولوژی، مالی و انرژی خواهیم بود».

div align="justify">این خوشبینانه‌ترین سناریویی است که مسعود نیلی، مشاور ارشد اقتصادی رئیس‌جمهور، در دانشکده فنی دانشگاه تهران از آن خبر داد. او در تشریح بیشتر این سناریو گفت: در این صورت، با نگاه خوشبینانه، سال ۱۳۹۵ را بدون وجود هرگونه تحریم اقتصادی آغاز خواهیم کرد. بنابراین می‌توان امیدوار بود نتایج عملی لغو تحریم‌ها در سال آینده اقتصاد ایران خود را نشان ‌دهد».
سال ۹۴، سخت‌ترین سال مالی کشور
به گزارش مهر، نیلی در ادامه سخنان خود از سال جاری سخن گفت و آن را سخت‌ترین سال مالی و بودجه‌ای دولت اعلام کرد و گفت استمرار کاهش تورم و حفظ دستاورد نرخ مثبت رشد اقتصادی، دو چالش اصلی سال ۱۳۹۴ است. آنچه در حال حاضر به عنوان تهدید اصلی برای تداوم روند کاهشی نرخ تورم محسوب می‌شود، بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی است. بانک‌های کشور در شرایط نامساعدی به‌سر می‌برند و تراز مالی‌ آنها با مشکل مواجه است که باعث افزایش اضافه‌برداشت بانک‌ها از بانک مرکزی شده است. همچنین بخش واقعی اقتصاد در طرف عرضه با تنگنای مالی و در طرف تقاضا، با کمبود تقاضای مؤثر مواجه است.
معضلات کنونی اقتصاد ایران
مسعود نیلی با اشاره به اینکه اثرات عملی تحریم‌ها در سال ۱۳۹۵ نمود پیدا می‌کند، تأکید کرد باید از شرایط ایجادشده برای رفع مشکلات ساختاری اقتصاد استفاده کرد. وی مشکلات کنونی اقتصاد ایران را در زیر سه سرفصل عمده مشکلات ساختاری بلندمدت، مشکلات مربوط به سیاست‌گذاری در دوره وفور درآمدهای نفتی و مشکلات مربوط به دوره تحریم طبقه‌بندی کرد و گفت این مشکلات به طور زنجیروار به‌هم وابسته‌اند و مشکلات ساختاری اقتصاد تحت تأثیر دو عامل دیگر ابعاد بزرگ‌تری پیدا کرده‌اند. اقتصاد ما قبل از دوره اخیر سیاست‌گذاری در کشور هم با مشکلاتی مزمن مواجه بوده است. این مشکلات در دوره وفور درآمدهای نفتی ابعاد بزرگ‌تر و تنوع بیشتر پیدا کرد و به دنبال آن، در دوره تحریم هم مسائل تشدید شد. مشکلات ساختاری بلندمدت در سه دهه گذشته باعث شده ما نتوانیم رکوردهای خوبی به‌جا بگذاریم. برای مثال رشد اقتصادی ما به‌طور متوسط حدود ۳.۳ درصد بوده است که نرخ رشد خوبی محسوب نمی‌شود.
اقتصاد غیرشفاف برای دورزدن تحریم‌
او مشکلات ساختاری اقتصاد را ذیل هفت سرفصل طبقه‌بندی کرد و با تشریح موارد مرتبط با هریک از آنها توضیح داد که چگونه سیاست‌های دوره وفور درآمدهای نفتی و متعاقب آن، اعمال تحریم‌های ظالمانه این مشکلات را تحت‌تأثیر قرار داده است. نیلی به عنوان یک نمونه به ضعف سیستم اداری و حاکمیت قانون اشاره کرد و توضیح داد ایفای نقش توزیع رانت در مقیاس بزرگ توسط دولت در دوره وفور، منجر به بروز فساد مالی شده و به دنبال آن، در دوره تحریم همین مجموعه مسائل باعث شکل‌گیری یک اقتصاد غیررسمی و غیرشفاف تحت‌عنوان دور‌زدن تحریم شده است که اثر آن روی ضعیف‌ترشدن نظام اداری کشور بازگشته است».
اقتصاد ایران در معرض یک انتخاب
مشاور ارشد اقتصادی رئیس‌جمهور در ادامه نشست با طرح این سؤال که توافق هسته‌ای چگونه می‌تواند موانع توسعه اقتصادی ما را رفع کند؟ گفت: اگر این توافق را صرفاً به‌عنوان کانالی برای تزریق منابع ارزی به اقتصاد ببینیم، با توجه به مشکلات ساختاری و مواردی که ذکر شد، در ساختار غلط موجود، تنها دستاورد ما هزینه‌کرد غلط با بهره‌وری پایین و یک دوره بهبود کوتاه‌مدت خواهد بود. او با بیان اینکه اقتصاد ایران در معرض یک انتخاب مهم قرار دارد، افزود: «این انتخاب تنها در اختیار دولت نیست و جامعه باید به این انتخاب دست بزند. گزینه‌های کنونی در مقابل اقتصاد ایران «اقتصاد برون‌زا و درون‌گرا» یا «اقتصاد درون‌زا و برون‌گرا» هستند. گزینه اول یعنی اینکه اقتصاد در شرایط پس از تحریم با محوریت صادرات نفت و واردات ناشی از آن باشد. سرمایه‌گذاری خارجی با محوریت شرکت‌های دولتی و شبه‌دولتی برای بازار داخلی است و ورود منابع خارجی به شرط تضمین بانک مرکزی محقق خواهد شد. گزینه دومی که پیش‌روی ماست اقتصاد درون‌زا و برون‌گراست که توسعه تجارت را با محوریت صادرات صنعتی و توسعه گردشگری می‌بیند. سرمایه‌گذاری خارجی با محوریت بخش خصوصی برای توسعه صادرات و تأمین مالی خارجی هم با محوریت بخش خصوصی برای رونق تولید و توسعه کسب‌وکار است.
توافق به‌مثابه بزنگاه
مسعود نیلی در پایان این نشست گفت: یک اقتصاددان برجسته به نام «دارون عج‌اوغلو» که در دانشگاه ام‌آی‌تی، اقتصاد سیاسی توسعه تدریس می‌کند، در کتاب «چرا کشورها شکست می‌خورند» چهار عامل برای خوشبختی یا بدبختی ملت‌ها عنوان می‌کند که شامل نهادهای یک کشور، فرهنگ، جغرافیا و شانس است. منظور از شانس یک اتفاق یا رویداد است که به‌عنوان بزنگاه تاریخی از آن یاد می‌کند و می‌گوید هر کشوری در تاریخ خود با معدود بزنگاه‌های تاریخی مواجه می‌شود که می‌تواند از آن برای جهش رشد و توسعه یا نزول و سقوط استفاده کند. به‌عنوان مثال به کشورهای آسیای جنوب شرقی می‌توان اشاره کرد که از تهدید کمونیسم در آسیا به‌عنوان یک بزنگاه استفاده کردند و از آمریکا امتیازات فراوانی گرفتند که سرآغاز روند توسعه در این کشورها در دستیابی به بازارهای بیرونی بود. ما در تاریخ کشورمان چند بار با بزنگاه‌های تاریخی مواجه بودیم که آن را پس زده و استفاده‌ای نبرده‌ایم. اگر با شرایط جدید هم در قالب همان سیاست و اقتصاد سنتی برخورد کنیم، نتیجه‌ای نمی‌گیریم و در آینده با بحران‌های بزرگ مواجه می‌شویم که می‌تواند ما را دچار شرایطی بدتر و خطرناک‌تر از دوران تحریم کند.
تخت‌روانچی: ۶ ماه زمان تا لغو تحریم‌های اقتصادی
دیروز مجید تخت‌روانچی تحلیلی مشابه نیلی ارائه کرد. او که در حلقه جمعی از فعالان بخش خصوصی در اتاق بازرگانی صنایع معادن و کشاورزی ایران سخن می‌گفت، اعلام کرد: چهار تا شش ماه زمان نیاز است تا تحریم‌های نقل‌وانتقالات مالی، بیمه‌ای و بانکی، سوییفت و محدودیت‌ها در نفت، گاز، پتروشیمی، فلزات گران‌بها، کشتی‌رانی و حمل‌ونقل برداشته شود.او افزود: برای رفع تحریم‌ها یک‌سری محدویت‌ها را قبول کردیم اما این محدودیت‌ها شکلی است و بعد از پایان زمان محدودیت، پرونده ما عادی می‌شود و بعد از هشت سال به ساخت سانتریفیوژ اقدام می‌کنیم، سپس مسیر تجاری‌سازی را در بحث هسته‌ای طی خواهیم کرد.وی گفت: اگر جمع‌بندی مذاکرات در موعد مقرر امضا شود، یعنی دو تا سه‌ ماه کشورها فرصت دارند مسیر قانونی را طی کنند و با احتساب زمان لازم برای اجرای برخی اقدامات، می‌توان گفت از امروز چهار تا شش ماه زمان نیاز است تا تحریم‌ها به صورت عملی رفع شود و پس از آن، کار تجاری با ایران اعم از امور بانکی، بیمه‌ای و... محدودیتی نخواهد داشت؛ به شرط اینکه جمع‌بندی تصویب شود.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: