ايران چقدر از تركيه كمتر توليد كرده است
دو برابر شدن شکاف درآمدی ایران و ترکیه
ساعت ۲۴- ایران قصد دارد قدرت اول منطقه غرب آسیا باشد و این هدف استراتژیک خود را برای سال ۱۴۰۴ هجری شمسی قرار داده است. تنظیم سند چشمانداز ۲۰ ساله توسعه در سال ۱۳۸۴ و ابلاغ آن به دولت نهم گام اول در این مسیر بود. دولت نهم و دهم اما در مسیر دیگری قدم برداشت و با هدف خرید محبوبیت سیاسی برای یک گروه بینام و نشان منابع گرانبهای ارزی را هدر داد. در حالی که نیمی از سند چشماداز توسعه سپری شده است و به جای رشد متوسط ۸ درصد در سال حداکثر رشد ۴ درصدی به طور متوسط به دست آمده است، آیا میتوان به این آرزو رسید.
عليرضا فرهاديكيا، رييس گروه امور برنامهريزي اقتصاد كلان سازمان مديريت برنامهريزي به همراه علاءالدين ازوجي معاون خود «تحليلي از عملكرد شاخصهاي كلان اقتصادي ايران در مقايسه با كشورهاي ديگر حوزه چشمانداز» را بررسي كرده و آن را در تازهترين نشريه اين سازمان درج كرده است.
بر اساس نوشتههاي اين مقاله در حالي كه ايران در سال ۲۰۰۵ ميلادي ۱۰۸ ميليادر دلار كمتر از تركيه توليد كرده بود، اين عدد در سال ۲۰۱۳ به عدد ۲۲۹ ميليارد دلار رسيد. يعني در فاصله ۸ سال از ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۳ تركيه فاصله توليد ملي خود از ايران را دو برابر افزايش داد. از طرف ديگر تفاوت توليد ناخالص داخلي ايران با عربستان به مثابه ديگر رقيب منطقهاي در سال ۲۰۱۳ معادل ۳۳۲ ميليارد دلار شده است كه بايد به آن دقت كرد.
مقايسه توليد سرانه
ارتقاي نسبي درآمد سرانه و كاهش فاصله درآمدي يكي ديگر از اهداب سند چشمانداز در افق ۱۴۰۴ است. دو عامل در تغييرات ميزان سطح درآمد سرانه نقش دارد، يكي ميزان جمعيت و ديگري سطح توليد ناخالص داخلي كه به نوبه خود از سطح كارايي عوامل توليد از جمله جمعيت فعال كشور تاثير ميپذيرد. براي بررسي تحولات درآمد سرانه از شاخص نزديك به اين متغير يعني توليد سرانه (تقسيم حجم توليد به تعداد شاغلين) استفاده شده است چرا كه آمارهاي بانك جهاني براي درآمد سرانه براي بيشتر كشورهاي حوزه سند چشمانداز به ويژه براي سالهاي اخير ناقص است. مطابق آمارهاي بانك جهاني، ايران در سال ۲۰۰۵ از لحاظ توليد سرانه با ميزان ۱۳۱۸۸ دلار بر حسب شاخص برابري قدرت خريد (PPP) و قيمت ثابت ۲۰۱۱ رتبه نهم اين منطقه را به خود اختصاص داده بود. با وجود افزايش شاخص ياد شده به ۱۵۴۶۱ دلار به ازاي هر نفر در سال ۲۰۱۳، رتبه كشور ايران در ميان ۲۴ كشور منطقه، يك رتبه تنزل يافته و در جايگاه دهم قرار گرفته است.
بر اساس نوشتههاي اين مقاله در حالي كه ايران در سال ۲۰۰۵ ميلادي ۱۰۸ ميليادر دلار كمتر از تركيه توليد كرده بود، اين عدد در سال ۲۰۱۳ به عدد ۲۲۹ ميليارد دلار رسيد. يعني در فاصله ۸ سال از ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۳ تركيه فاصله توليد ملي خود از ايران را دو برابر افزايش داد. از طرف ديگر تفاوت توليد ناخالص داخلي ايران با عربستان به مثابه ديگر رقيب منطقهاي در سال ۲۰۱۳ معادل ۳۳۲ ميليارد دلار شده است كه بايد به آن دقت كرد.
مقايسه توليد سرانه
ارتقاي نسبي درآمد سرانه و كاهش فاصله درآمدي يكي ديگر از اهداب سند چشمانداز در افق ۱۴۰۴ است. دو عامل در تغييرات ميزان سطح درآمد سرانه نقش دارد، يكي ميزان جمعيت و ديگري سطح توليد ناخالص داخلي كه به نوبه خود از سطح كارايي عوامل توليد از جمله جمعيت فعال كشور تاثير ميپذيرد. براي بررسي تحولات درآمد سرانه از شاخص نزديك به اين متغير يعني توليد سرانه (تقسيم حجم توليد به تعداد شاغلين) استفاده شده است چرا كه آمارهاي بانك جهاني براي درآمد سرانه براي بيشتر كشورهاي حوزه سند چشمانداز به ويژه براي سالهاي اخير ناقص است. مطابق آمارهاي بانك جهاني، ايران در سال ۲۰۰۵ از لحاظ توليد سرانه با ميزان ۱۳۱۸۸ دلار بر حسب شاخص برابري قدرت خريد (PPP) و قيمت ثابت ۲۰۱۱ رتبه نهم اين منطقه را به خود اختصاص داده بود. با وجود افزايش شاخص ياد شده به ۱۵۴۶۱ دلار به ازاي هر نفر در سال ۲۰۱۳، رتبه كشور ايران در ميان ۲۴ كشور منطقه، يك رتبه تنزل يافته و در جايگاه دهم قرار گرفته است.
