برنامه‌های رئیس‌جمهوری در نیویورک

ساعت24-کارناوال سیاسی سالانه جهان از دوشنبه آغاز می‌شود. روسای ‌جمهور و برخی نخست‌وزیران و وزرای خارجه جهان، کم‌کم راهی فرودگاه «جان اف‌کندی» نیویورک می‌شوند تا در هفتادمین مجمع عمومی سازمان ملل حضور پیدا کنند.

div align="justify">کارناوال سیاسی سالانه جهان از دوشنبه آغاز می‌شود. رؤسای ‌جمهور و برخی نخست‌وزیران و وزرای خارجه جهان، کم‌کم راهی فرودگاه «جان اف‌کندی» نیویورک می‌شوند تا در هفتادمین مجمع عمومی سازمان ملل حضور پیدا کنند.

حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، دوشنبه ششم مهر در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی می‌کند. این سومین سخنرانی او در این مجمع در دوران ریاست‌جمهوری‌اش است. در حاشیه این سخنرانی، دیدارها و نشست‌هایی برگزار می‌شود که اهمیت دیپلماتیک بیشتری دارند، آن‌هم در شرایطی که ایران برای اولین‌بار در ١٢ سال گذشته نرم‌نرمک در حال سربرداشتن از مسئله هسته‌ای است.

این اولین حضور دیپلماتیک رئیس دولت ایران بعد از توافق هسته‌ای وین در فضایی دیپلماتیک مثل مجمع عمومی سازمان ملل است. توافقی که نشان می‌دهد ایران به‌دنبال رفع سوءتفاهم دستیابی به بمب هسته‌ای برای جهان و تعامل با جهان است. مجمع عمومی امسال بهترین فرصت برای شکوفایی دیپلماسی ایران است. همراه با رئیس‌جمهوری، جواد ظریف، وزیر خارجه ایران نیز در نیویورک حضور دارد که تعامل‌های دیپلماتیک تهران را بیشتر می‌کند.

٤ روز دیپلماتیک تهران در نیویورک

روز یکشنبه، پر‌کارترین روز حسن روحانی در نیویورک است؛ دیدار با سران ایتالیا، فرانسه، ژاپن، ترکیه و افغانستان در برنامه‌های فردای روحانی قرار دارد. حسن روحانی، روز دوشنبه یعنی اولين روز مجمع عمومی سازمان ملل متحد، حدود ساعت ١٩:٣٠ به وقت تهران، به‌عنوان هشتمین نفر سخنراني مي‌كند. همچنین روحانی همین روز با رؤسای‌جمهور چین، برزیل، ونزوئلا، تونس و عراق دیدار می‌کند. نشست با نخبگان و اتاق‌های فکر آمریکایی نیز در برنامه شنبه قرار دارد. اتاق فکرها جزء تأثیرگذارترین نهادهای اندیشه و سیاست‌ورزی در آمریکا هستند.

همچنین او امروز (شنبه) با دبیر‌کل سازمان ملل دیدار و در اجلاس توسعه پایدار سخنرانی می‌کند. مطابق سال‌های گذشته، دیدار با نخبگان ایرانی و نشست عمومی با ایرانیان که عمدتا در یکی از هتل‌های نزدیک به نمایندگی ایران در سازمان ملل برگزار می‌شود نیز امروز انجام می‌گیرد. ملاقات با رئیس شورای اروپا نیز از برنامه‌های شنبه اوست.

حسن روحانی روز جمعه با برخی مدیران ارشد و خبرنگاران برجسته رسانه‌های بین‌المللی نشست داشت. او در مراسم تصویب سند نشست سران توسعه پایدار ٢٠١٥ حضور یافت، ملاقات دوجانبه با رئیس‌جمهور بولیوی و نخست‌وزیر سوئد و جلسه با مدیران شرکت‌های بزرگ تجاری، فناوری و صنعتی نیز روز گذشته انجام شد. روز سه‌شنبه، روز پایانی سفر رئیس‌جمهوری به نیویورک است و احتمالا آخرین برنامه او، حضور در کنفرانسی خبری و چند دیدار دوجانبه احتمالی خواهد بود که هنوز قطعی نشده است.

دیدارهای همسایگی

شنید‌ه‌ها حاکی است دیدار با رئیس‌جمهور کشور ترکیه (احتمالا احمد داووداوغلو) به درخواست ترکیه در برنامه‌های دو هیأت ایران و ترک قرار دارد. شاید مجمع عمومی از منظر بسیاری فرصتی برای گسترش روابط با آنها که دورتر به نظر می‌آیند به حساب‌ آید، اما گاهی روابط پرتنش همسایگی نیز جزء مسائلی است که در فضایی مثل مجمع عمومی می‌تواند آرام شود.

ایران و ترکیه باوجود رابطه گرم سالیان تحریم با هم، عمدتا بر سر بحران سوریه با اختلاف‌نظر جدی مواجه بودند. مسئله اصلی هم اختلاف بر سر راه‌حل مسئله سوریه با وجود «بشار اسد» یا گذر از اوست. اینها در حالی است که رئیس دولت یازدهم سفر به کشور همسایه را در اولویت برنامه‌های خود قرار داد، اگرچه رجب طیب‌اردوغان در ابتدای دوران ریاست‌جمهوری‌ خود، سفری کوتاه به تهران انجام داد، اما این سفرها نتوانست رابطه ایران و ترکیه را تغییر دهد. توافق وین قرار است منجر به لغو تحریم‌ها علیه ایران ‌شود، هدفی که در صورت اجرا می‌تواند موجب دورشدن از رفقای دوران تحریم، از قبیل ترکیه و چین شود.

اگرچه در برنامه سومین سفر منطقه‌ای ظریف علاوه‌بر لبنان و سوریه، سفر به ترکیه هم قرار داشت، اما به دلایلی این سفر انجام نشد، آنچه می‌توانست موجب ایجاد حسن‌نیت بین دو طرف شود. در این شرایط اما دیدار روحانی با رئیس دولت ترکیه می‌تواند موجب استفاده بالقوه‌ای از ظرفیت مجمع عمومی برای اهداف دیپلماتیک در عرصه همسایگی شود.

دمشق اولویت تهران

دیدارها و گفت‌وگوهایی با هدف رفع بحران دمشق نیز در اولویت برنامه هیأت ایرانی در نیویورک خواهد بود. بعد از توافق وین، فرصتی فراهم شده تا ایران نقش مؤثرتری در حل مسئله سوریه ایفا کند و تحرکات دیپلماتیک هم این‌ را نشان می‌دهد. روسیه، ایران و آمریکا در تلاش هستند به‌نوعی بحران پیچیده دمشق را رفع کنند. از همین‌رو دیدارهای روحانی با برخی رهبران اروپایی نیز می‌تواند علاوه بر تأکید بر روابط دوجانبه، به حل مسائل منطقه از قبیل خشونت فراگیر و حل مسئله سوریه و یمن معطوف شود. آن‌هم درحالی‌که ایران بعد از توافق برای ایفای نقش تأثیرگذارتر در منطقه آماده است. کشورهای اروپایی عمدتا در این بین به ایفای این نقش از سوی ایران علاقه‌مند هستند.

با اوباما دیدار نمی‌کند

سال گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل، روحانی با دیوید کامرون، نخست‌وزیر انگلیس دیدار کرد، دیداری که در سه دهه گذشته و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، سابقه نداشت. سال اول ریاست‌جمهوری روحانی او علاوه بر دیدار با رؤسای‌جمهور لبنان، تونس، فرانسه، ترکیه و اتریش، البته اقدام خارق‌العاده‌تری داشت؛ او هنگام بازگشت به فرودگاه، مکالمه‌ ٩ دقیقه‌ای تلفنی با اوباما داشت؛ تماسی که علاوه بر بی‌سابقه‌بودن، تابوشکنی هم محسوب می‌شد. همین موجب شد که سال دوم با توجه به پیشینه تماس تلفنی، احتمال ملاقات با اوباما قوت گیرد، آنچنان که در تمام نشست‌های خبری و گپ‌وگفت با اندیشمندان موضوع ملاقات روحانی با اوباما مطرح شد. در آخرین نشست، روحانی به خنده گفت مگر هربار من به نیویورک سفر کنم قرار است که با اوباما، تماس تلفنی یا ملاقات داشته باشم. همین کش‌وقوس‌های رسانه‌ای موجب شد که امسال بحث این دیدار، هم از سوی طرف ایرانی و هم از سوی طرف آمریکایی رد شود. بن رودز، معاون ارشد امنیت ملی آمریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد که باراک اوباما قصد و برنامه‌ دیدار با همتای ایرانی خود را در حاشیه اجلاس سالانه سازمان ملل متحد در نیویورک ندارد. بنا بر اعلام کاخ سفید، باراک اوباما قصد دارد با رائول کاسترو، رهبر کوبا و نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، دیدار کند. همچنین اوباما با ولادیمیر پوتین، همتای روس‌ خود، برای گفت‌وگو در مورد مبارزه علیه داعش دیدار خواهد کرد.

ایران پساتحریم در مجمع عمومی

سخنرانی ٢٠ دقیقه‌ای این مجمع، برای بسیاری از کشورها، تنها فرصتی است تا موجودیت سیاسی خود را در عرصه جهانی اعلام کنند. اما برای کشوری مثل ایران که عمدتا در عرصه رسانه‌ای جهان کم‌خبر نیست، مجمع عمومی بستری است برای اشاعه بیشتر مواضعش؛ آنچه که عمدتا تاکنون از آن غفلت شده است. روحانی در دو سخنرانی پیشین مجمع عمومی بر نگرانی از گسترش خشونت و لزوم مبارزه با آن تأکید کرد. سال گذشته در همین زمان، داعش به‌عنوان یک گروه تروریستی فجیع‌ترین بحران انسانی در کوبانی، منطقه ایزدی‌نشین کردستان عراق، را رقم زد، همان زمان که روحانی می‌گفت جهان نیازمند عزم جدی برای کاستن از منابع ارتزاق گروه‌های تروریستی است. آنچه در ماه‌های گذشته با مهاجرت تروریست‌های زیادی از اروپا به سوریه، ترکیه و عراق رخ نمود. علاوه بر نگرانی از خشونت و تعمیم آن در منطقه، نقش کشورهای غربی در حوادث منطقه، امتیازات بالقوه ایران در دوران پساتحریم و نقش فعال بالقوه منطقه‌ای ایران می‌تواند جزء نقاط تمرکز روحانی در سخنرانی‌اش در مجمع عمومی سازمان‌ملل باشد.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: