رقابت ۴ کشور برای ورود به ایران

روايت نمايندگان «اسپانيا، فرانسه، ايتاليا و دانمارك» از موانع سرمايه‌گذاري

div align="justify">نياز كشور به سرمايه‌گذاري عمده درچهار حوزه بخش حمل‌ونقل براي كمك به توسعه اقتصادي و صنعتي قابل انكار نيست. ضرورتي كه با توجه به شرايط جديد ايران در سطح بين‌المللي، هم دولتي‌ها و هم فعالان بخش خصوصي بر آن تاكيد دارند و آن‌طور كه سرمايه‌گذاران خارجي اعلام مي‌كنند؛ «ايران داراي يك بازار آزاد و كريدور شمال به جنوب و شرق به غرب است. بازار ايران موجب دسترسي به بازارهاي كشورهاي همجوار و منطقه مي‌شود؛ چراكه بيش از ۴۰درصد محموله‌هاي باري كه با كشتي به ايران مي‌آيد، ترانزيتي است كه ۶۰درصد مربوط به بازار محلي است و ۴۰درصد محموله‌هايي است كه به بازارهاي كشورهاي منطقه ترانزيت مي‌شود. در واقع اين موقعيت ژئوپليتيكي ايران است كه چنين مزيتي را فراهم ساخته است.»

اما در اين شرايط، سرمايه‌گذاران خارجي بخش حمل‌ونقل، از برخي مشكلات و موانع سرمايه‌گذاري در ايران به‌شدت گلايه دارند؛ چنانچه «اوژن فوكه» سرمايه‌گذار فرانسوي كه در بخش حمل‌ونقل دريايي فعاليت مي‌كند، ضمن تاكيد بر مزيت‌هاي حمل‌ونقلي ايران نسبت به كشورهاي منطقه به «تعادل» مي‌گويد: «ايران نياز به تسهيلات قانونمندتري دارد و خيلي مسائل دست‌وپاگير براي سرمايه‌گذاري وجود دارد كه بايد برطرف شود؛ از اين ميان، شيوه بروكراسي پيچيده و حاكم بودن كاغذبازي بسيار مهم است كه بايد هرچه سريع‌تر از اين شيوه خارج شد، چراكه همين موضوع اجازه نمي‌دهد كه حجم زيادي از تجارت و ترانزيت در بخش حمل‌و‌نقل انجام شود.» همچنين «لوئيجي كارلا»، سرمايه‌گذار ايتاليايي بخش حمل‌و‌نقل ريلي در گفت‌وگويي كه با «تعادل» داشت؛ مصرانه خواست كه مطلبي انتقادي را از زبان وي نقل كنيم. وي مي‌گويد: «خواهش مي‌كنم اين نكته را خارج از بحثمان در رسانه‌تان انتشار دهيد؛ ما خارجي‌ها زماني كه به ايران مي‌آييم، در فرودگاه با وجود خستگي مفرط و تعدد چند پرواز، بايد چند ساعتي را هم در گيت‌ها و صف‌هاي طولاني معطل شويم؛ من به عنوان يك شهروند ايتاليايي كه به عنوان يك سرمايه‌گذار در ايران رفت‌وآمد مي‌كنم و تا به حال ۶۴ بار به ايران سفر كرده‌ام، هميشه با اين مشكل روبه‌رو بوده‌ام؛ لذا تقاضا مي‌كنم تعداد گيت‌هاي ورودي را براي خارجي‌ها افزايش دهند. اين طرز خوشامدگويي خوشايند مسافران خارجي نيست!»

ضرورت سرمايه‌گذاري براي توسعه بخش حمل‌ونقل، زيربناي رشد صنعتي و اقتصادي كشور است اما طي چند سال اخير به علت وجود تحريم‌هاي بين‌المللي سختگيرانه و بي‌كفايتي در سطح مديريت كلان اين بخش از يك‌سو و ازسوي ديگر، كمبود يا حتي نبود سرمايه‌گذاري كافي داخلي، حمل‌ونقل كشور درچهار حوزه ريلي، جاده‌يي، هوايي و دريايي را به نوعي با فرسودگي و عدم كارايي و به تبع آن، نارضايتي مسافران و ديگر مشتركان حوزه حمل‌ونقل مواجه ساخته است. حالا دولت تدبير و اميد درجهت رفع گره‌ها و معضلات بخش حمل‌ونقل و تسريع و تسهيل ورود سرمايه‌گذاري خارجي، اخيرا همايشي با عنوان معرفي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري در بخش حمل‌ونقل با حضور مقامات ارشد دولت و سرمايه‌گذاران اروپايي برگزار كرد. در واقع برگزاري چنين همايشي براي نخستين‌بار فرصت بسيار خوبي را درجهت ارتباط نزديك با سرمايه‌گذاران خارجي برايمان فراهم كرد.

اما موضوع مهم و جالب توجه در ارتباط با برگزاري همايش فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري در حمل‌ونقل اين بود كه هر كشور بابت شركت در اين همايش به گفته وزير راه، مبلغ ۶۵۰يورو پرداخته است؛ اين درشرايطي است كه تاكنون اينگونه همايش‌ها كه توسط دستگاه‌هاي دولتي برگزار مي‌شد، رايگان بوده است. اين نشان مي‌دهد كه وزارت راه‌وشهرسازي در اين مدت توانسته با برنامه‌هايي كه درپيش گرفته، اعتماد به سرمايه‌گذاري را در ايران جلب كند كه براي حضور در يك همايش دولتي راغب باشند. در اين همايش سرمايه‌گذاراني از كشورهاي فرانسه، اسپانيا، ايتاليا، دانمارك و آلمان و غيره حضور داشتند. برخي از اين سرمايه‌گذاران در مصاحبه با «تعادل» از علت انتخاب ايران براي ورود سرمايه‌هايشان گفتند.

مزيت جغرافيايي ايران به لحاظ اتصال شرق و غرب و شمال به جنوب كه سرمايه‌گذاري در بخش حمل‌ونقل را بي‌ترديد با سود مطلوب مواجه مي‌كند، ازجمله علل حضور و ورود سرمايه‌گذاران غربي به كشور است. چند تن از سرمايه‌گذاران اروپايي شركت‌كننده در همايش در گفت‌وگو با «تعادل» علاوه بر برشمردن مزيت‌هاي ايران براي سرمايه‌گذاري، به بعضي عوامل و موانع دست‌وپاگير نيز اشاره كرده كه با مرتفع شدن آنها، ورود سرمايه خارجي به كشور تسهيل مي‌يابد اما عملي شدن چنين سرمايه‌گذاري عظيم در ايران، منوط به اجرايي شدن توافق هسته‌يي است كه همه اين اشخاص سرمايه‌گذار بر آن تاكيد داشتند.

انتقاد سرمايه‌گذار فرانسوي

«اوژن فوكه» سرمايه‌گذار فرانسوي كه در بخش حمل‌ونقل دريايي فعاليت مي‌كند، در رابطه با مزيتي كه ايران نسبت به كشورهاي منطقه در زمينه سرمايه‌گذاري حمل‌ونقل دارد، به «تعادل» مي‌گويد: كشور ايران به دليل اينكه يك بازار بسته نيست، يك كريدور ترانزيتي است و علاوه بر اينكه به خودي خود، يك بازار بزرگ است، مسير ورودي براي بارهايي است كه به كشورهاي منطقه مي‌روند مثل كشورهاي سي.‌اي.‌اس در شمال، افغانستان، شمال عراق، تركيه. اين سرمايه‌گذار فرانسوي تصريح مي‌كند: موقعيت استراتژيكي كه ايران دارد شركت‌هاي حمل‌ونقلي را راغب به سرمايه‌گذاري مي‌سازد. در واقع بازار ايران موجب دسترسي به بازارهاي كشورهاي همجوار و منطقه مي‌شود و ازسوي ديگر بالاي ۴۰درصد محموله‌هاي باري كه با كشتي به ايران مي‌آيد، ترانزيتي است كه ۶۰درصد مربوط به بازار محلي است و ۴۰درصد محموله‌هايي است كه به بازارهاي كشورهاي منطقه ترانزيت مي‌شود. به گفته اين سرمايه‌گذار اروپايي، در واقع اين موقعيت ژئوپليتيكي ايران است كه چنين مزيتي را فراهم ساخته است. علاوه بر آن هرچقدر كه حجم تجارت و بارهاي ورودي به ايران زياد باشد، يك شركت حمل‌ونقل هم اهميت بيشتري پيدا مي‌كند. اما اين سرمايه‌گذار فرانسوي به برخي موانع سرمايه‌گذاري در ايران نيز اشاره مي‌كند و مي‌گويد: ايران نياز به تسهيلات قانونمندتري دارد و خيلي مسائل دست‌وپاگير وجود دارد ازجمله شيوه بروكراسي پيچيده و حاكم بودن كاغذبازي كه بايد از اين شيوه خارج شود، چراكه همين موضوع اجازه نمي‌دهد كه حجم زيادي از تجارت انجام شود.

«اوژن فوكه» معتقد است: «فارغ از مساله تحريم‌ها كه مسائل و مشكلاتي براي ايران به وجود آورد اما در دوران بعد از تحريم كه پس از اين شاهدش خواهيم بود، نياز به اين داريم كه روال كارها در ايران و سيستم اتوماسيون اين كشور بهتر شود؛ در خيلي موارد بايد تبادلات به صورت اينترنتي انجام و كاغذبازي‌ها حذف شود و مخصوصا در گمرك ايران، ارتباطات بروكراسي به اينترنتي تبديل شود.» اين سرمايه‌گذاري فرانسوي به بقيه پرسش‌هاي ما اين‌طور پاسخ مي‌دهد:

كشور ايران از لحاظ زيرساختي چه مشكلاتي در زمينه حمل‌ونقل دارد كه روند سرمايه‌گذاري را كند مي‌كند و حجمش را كاهش مي‌دهد؟

مشكلات بانكي كه مسلما به خاطر تحريم‌ها اتفاق افتاده است، باعث شده كه خريدوفروش و تجارت در ايران به راحتي انجام نشود و نخستين چيزي كه نياز است تا تجارت را برقرار كنيم، اعتبارات و اتصالات بانكي است كه اميدواريم با پيشرفت‌هايي كه در روابط با ايران حاصل شده، مشكلات بانكي هم به زودي حل شود.

منظور اين پرسش زيرساخت‌هاي حمل‌ونقلي و زيرساختي فني بود؛ در اين زمينه توضيح دهيد؟

كشتي‌هايي كه ما داريم، مقياس خيلي بزرگي دارند و جزو شناورهاي عظيم محسوب مي‌شوند و براي آمدن يك چنين شناورهايي به ايران كه مسلما ظرفيت واردات و صادرات را افزايش خواهد داد، بستر مناسب نياز است؛ همان‌طور كه زيرساخت‌هايي در فرودگاه‌ها نياز است كه بتوانند يك هواپيماي بزرگ را بپذيرند و در بنادر هم نياز به ايجاد زيرساخت‌هايي است كه كشتي‌هاي اقيانوس‌پيماي نسل جديد را بتوانيم بپذيريم و آن زيرساخت نامش «آبخور» است كه به عمق آبخور اسكله تعبير مي‌شود. درحال حاضر در ترمينال ۲ بندر شهيد رجايي كه بيشترين عمق آبخور را دارد، اين ميزان به ۱۴.۵متر مي‌رسد كه براي پهلوگيري كشتي‌هاي بزرگ اقيانوس پيماي امروزي خيلي كم است كه اين يكي از مشكلات است و البته عمده‌ترينش هم محسوب مي‌شود؛ لذا سرمايه‌گذاري بخش خصوصي و دولت را در رفع اين مشكل مي‌طلبد تا بتواند ازسوي ديگر ظرفيت بندرعباس را هم بالاتر از هميشه ببينيم و بتوانيم خط‌هاي كشتيراني را بيش از پيش وارد بندرهاي مختلف ايران كنيم.

گلايه سرمايه‌گذار ايتاليايي بخش ريلي

«لوئيجي كارلا»، ديگر سرمايه‌گذار اروپايي از ايتاليا در بخش حمل‌ونقل ريلي نيز در پاسخ به سوال «تعادل» مبني بر اينكه كشور ايران چه مزيتي نسبت به ديگر كشورهاي منطقه در زمينه سرمايه‌گذاري دارد، مي‌گويد: مديران و عواملي كه درحال حاضر در ايران هستند، سطح بالاتري از تجربه و دانش را نسبت به مديراني كه در منطقه هستند، دارند. ايران كشوري است كه داراي سيستم قانونمند است؛ از اين نظر كه پارلمان و دولت مستقل دارد، درحالي كه براي مثال در دوبي و عربستان يك چنين سيستمي وجود ندارد.

«كارلا» علت علاقه به سرمايه‌گذاري در ايران را به لحاظ اقتصادي نيز اين‌طور توضيح مي‌دهد: علاقه به سرمايه‌گذاري و همكاري بين ايراني‌ها و اروپاييان در اين مقطع زماني احساس مي‌شود و هر دو گروه علاقه‌مند هستند و ما منتظريم تحريم‌ها به‌طور كامل برداشته شود تا سرمايه‌گذاري‌هاي‌مان را در ايران آغاز كنيم.

چه مشكلات زيرساختي وجود دارد كه راه را براي سرمايه‌گذاري‌هاي حمل‌ونقلي دشوار كند؟

مساله بزرگي را نمي‌بينم و مساله موجود تنها تحريم و انتقال اعتبارات و داده‌هاي بانكي است. باتوجه به اينكه ايران شرايط خودش را دارد و همكاري در زمينه‌هاي داخلي هم مهم است، ولي اينها را من به‌عنوان مشكل نمي‌بينم و تنها مساله تحريم در اين بين وجود دارد كه منتظر برداشته شدن كامل تحريم‌ها هستيم. لوئيجي كارلا در ادامه مصرانه از ما مي‌خواهد كه مطلبي انتقادي را از زبان وي نقل كنيم! وي مي‌گويد: «خواهش مي‌كنم اين نكته را خارج از بحث‌مان در رسانه‌تان انتشار دهيد، ما خارجي‌ها زماني كه به ايران مي‌آييم در فرودگاه باوجود خستگي مفرط و تعدد چند پرواز، بايد چند ساعتي را هم در گيت‌ها و صف‌هاي طولاني معطل شويم. من به‌عنوان يك شهروند ايتاليايي كه به‌عنوان يك سرمايه‌گذار در ايران رفت‌وآمد مي‌كنم و تا به حال ۶۴بار به ايران سفر كرده‌ام، هميشه با اين مشكل روبه‌رو بوده‌ام؛ لذا تقاضا مي‌كنم تعداد گيت‌هاي ورودي را براي خارجي‌ها افزايش دهند. اين طرز خوشامدگويي خوشايند مسافران خارجي نيست!»

اميدواري سرمايه‌گذار دانماركي

«توماس مير»، ديگر سرمايه‌گذار اروپايي شركت‌كننده در همايش از كشور دانمارك كه در زمينه طراحي پل و بزرگراه تخصص دارد، در پاسخ به اين سوال كه «چشم‌انداز سرمايه‌گذاري در ايران را چطور مي‌بينيد؟» اين‌طور پاسخ مي‌دهد: باتوجه به سابقه حضور تاريخي كه ما در ايران از ۸سال پيش داشتيم و در دوران قبل از تحريم ايران، سه پروژه را طراحي كرده و مقاوم‌سازي چند پل را انجام داده‌ايم، اميدواريم كه مجددا به اين فضا بازگرديم و همكاري داشته باشيم؛ چراكه در سال۹۰ و با اوج گرفتن و گستردگي تحريم‌ها همكاري پروژه بزرگراهي ما در ايران به‌ناگاه قطع شد و در نامه‌يي عذرخواهي كرديم ولي در اين سال‌ها ارتباط‌مان را با ايران قطع نكرديم.

در حال حاضر شرايط ايران را در ارتباط با سرمايه‌گذاري‌هاي حمل‌ونقلي به‌خصوص در حوزه آزادراهي چطور مي‌بينيد؟

باتوجه به توافق اخير شرايط را بسيار مثبت و درها را به‌سوي غرب باز مي‌بينم، اين كنفرانس را نشان‌دهنده و نماد دو نكته مي‌دانم؛ ابتدا، رشد ايران در زمينه ارتباطات اقتصادي و دومين نكته، درهاي باز شده به‌سوي غرب كه اين را به نقل از وزير اقتصاد ايران مي‌گويم!

ايران در زمينه راهسازي باتوجه به دارا بودن مهندسان حاذق و ديگر شرايط موجود مشكلي ندارد؛ به‌طور كل خارجي‌ها چه نقطه مثبت‌تري را در زمينه بزرگراهي دارا هستند كه مي‌توانند خودشان را قائل به ورود در سرمايه‌گذاري بزرگراهي ببينند؟

معتقدم اگر فقط ما رانندگي هم در ايران كنيم، متوجه مي‌شويم كه ايران در زمينه بزرگراهي و جاده‌يي پيشرفته است؛ دقيقا به همين دليل هم از مشاور ايراني كمك مي‌گيريم ولي به هر حال باوجود تجربه بين‌المللي كه پشت طراحي‌هاي ما وجود دارد، مي‌توانيم ايده‌هاي جديدي را در ايران طراحي كنيم.

ايران همانند ۳۰سال قبل اسپانياست

«فرانسيسكو آلوارز» از اسپانيا نيز، در زمينه سرمايه‌گذاري ريل و واگن بسيار علاقه‌مند به‌نظر مي‌رسد و زمينه فعاليت‌هاي بسياري را در ايران مي‌بيند، از او نيز درباره مزيت‌هاي سرمايه‌گذاري در ايران پرسيديم:

ايران از لحاظ قرار‌گيري در ناحيه جغرافيايي خاص و دارا بودن موقعيت ژئواستراتژيك و ژئوپليتيك، از علاقه‌مندي‌هاي سرمايه‌گذاران در حوزه حمل‌ونقل است؛ آنچه شما را علاقه‌مند كرده و بازار ايران را براي سرمايه‌گذاري در حمل‌ونقل جذاب كرده چه نكته‌اي است؟

من ايران را درست مانند اسپانياي ۳۰سال قبل مي‌دانم كه با مشكلات زيادي همراه بود، ولي در عين حال فرصت‌هاي زيادي براي توسعه و گسترش سرمايه‌گذاري دارد و به‌همين دليل هم بايد از پتانسيل‌هاي موجود در ايران به‌نفع اسپانيا و ايران و براي توسعه ايران استفاده كنيم.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: