ایران به بیماری کم‌آبی مزمن دچار نشود

سایت خبری تحلیلی ساعت 24-ايران يكي از كشورهاي كم‌آب جهان است و سياست‌هاي آب آن گونه‌اي بوده كه شرايط را براي تامين آب دشوارتر كرده است. برخي از چالش‌هاي منابع آب ايران عبارتند از:
1- عدم تعادل زماني و مكاني بارش‌ها در كشور: منابع آب ايران از نظر زماني و مكاني دچار عدم تعادل است. از نظر زماني بيشترين بارش‌ها (حدود 75 درصد) در فصول زمستان و بهار صورت مي‌گيرد كه گياهان و محصولات كشاورزي نياز كمتري به آب دارند. از نظر مكاني بيش از 30 درصد بارش در دامنه‌هاي شمالي البرز كه 10 درصد فضاي كشور را تشكيل مي‌دهند مي‌بارد و از طرف ديگر 60 درصد فضاي كشور كه شامل مناطق داخلي است، تنها 30 درصد بارش‌ها را دريافت مي‌كند و حدود 40 درصد بارش‌ها نيز در 20 درصد از مساحت كشور كه شامل مناطق كوهستاني است صورت مي‌گيرد. به طور كلي مي‌توان گفت كه ميزان بارش از مناطق كويري تا دامنه‌هاي شمالي البرز از 50 تا 1800 ميليمتر متغير است.
2- كاهش مداوم سرانه آب كشور: آمارهاي جهاني نشان‌دهنده اين است كه سرانه آب در همه كشورهاي جهان سير نزولي دارد. بر اساس آمار سازمان ملل، استاندارد سرانه آب در جهان 1670 مترمكعب است اين رقم در ايران در سال 2025 به حدود 960 مترمكعب خواهد رسيد و ايران در رديف كشورهايي قرار خواهد گرفت كه دچار كم‌آبي مزمن هستند.
3- افزايش اختلافات بين سكوتنگاه‌ها: آب همواره يكي از دغدغه‌ها و نگراني‌هاي ساكنان فلات ايران بوده است. افزايش جمعيت و تحول در الگوي مصرف آب باعث مي‌شود كه در تداوم بحران‌هاي گذشته، ميان سكونتگاه‌ها رقابت بر سر تصرف منابع آب‌هاي سطحي و عمقي افزايش يابد و كشمكش و درگيري بين جوامع توسعه يابد كه اين مساله داراي تبعات سياسي و امنيتي براي كشور است.
4- كاهش كيفيت منابع آب: منابع آب در اثر بهره‌برداري و استفاده بي‌رويه همواره در معرض آلودگي و يا كاهش كيفيت بوده است. مصرف رو به رشد در تمامي عرصه‌هاي مصرف اعم از شرب، صنعت، خدمات و كشاورزي پيامدهاي تغيير و كاهش كيفيت را به دنبال دارند. در حال حاضر حدود 29 ميليارد مترمكعب از پساب‌هاي كشاورزي، شهري و صنعتي كنترل نشده وجود دارد كه خطر بالقوه‌اي براي كاهش كيفيت منابع آب است و پيش‌بيني مي‌شود اين روند در سال 1400 به حدود 40 ميليارد مترمكعب برسد. زباله‌ها، فاضلاب‌ها، پساب‌ها، مواد شوينده، سموم دفع آفات، كودهاي شيميايي و برخي مواد ديگر از آلاينده‌هاي مهم آب هستند. از طرف ديگر سفره‌هاي آب شيرين مجاور حوضه‌هاي شور به دليل برداشت‌هاي بيش از حد و تخليه آنها در معرض پيشروي آب‌هاي شرو و تلخ قرار دارند.
5- برداشت بيرويه از سفره‌هاي آب زيرزميني: برداشت بي‌رويه آب از سفره‌هاي زيرزميني در بسياري از دشت‌هاي كشور موجب سقوط سطح اين آب‌ها شده و به دنبال آن بسياري از قنات‌ها و چشمه‌ها كه در روستاها مورد استفاده بودند خشك شدند كه اين امر موجب تخليه آبادي‌ها و مهاجرت آنها به شهرها مي‌شوددر حال حاضر ساليانه حدود 9 ميليارد مترمكعب كسري مخزن براي سفره‌هاي آب زيرزميني كشور وجود دارد.
6- خروج آب‌هاي سطحي از كشور به سمت كشورهاي همسايه يا به سمت دريا: ساليانه حدود 10 ميليارد مترمكعب از آب‌هاي سطحي كشور توسط رودخانه‌هاي مرزي از كشور خارج مي‌شود. سازمان ملل نيز به كشورهاي بالادست اعلام كرده است كه در صورت لازم‌الاجرا شدن قوانين ذيربط بين‌المللي، ديگر نمي‌توانند اقدامات جدي در زمينه مهار اين آب‌ها صورت دهند و بايد اجازه بدهند كه كشورهاي پايين‌دست از اين آب‌ها بهره‌مند شوند. با توجه به اين امر خروج آب از كشور به خصوص در قسمت‌هاي مرزهاي غربي مي‌تواند در سال‌هاي آينده به صورت يك چالش مطرح شود.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: