كاربراني كه فارسي را پاس نميدارند
تهدید خط و زبانفارسی در دنیای مجازی
ساعت 24-زبان و خط فارسی به سبب استفاده از زبان یا خط انگلیسی (لاتین) در محاورات رایانهیی یا پیامهای کوتاه توسط فارسیزبانان، مورد تهدید واقع شده است. در حال حاضر بسیاری از کاربران ترجیح میدهند با خلاصه و اختصار کردن کلمات فارسی یا نوشتن به صورت فینگلیش در وقت و هزینه خود صرفهجویی کنند مسالهیی که با بیتوجهی به آن و ارائه نکردن راهکارهایی برای نجات و حفظ آن باید شاهد از بین رفتن واژهها و کلمات غنی فارسی باشیم.
زبان و خط فارسي به سبب استفاده از زبان يا خط انگليسي (لاتين) در محاورات رايانهيي يا پيامهاي كوتاه توسط فارسيزبانان، مورد تهديد واقع شده است. در حال حاضر بسياري از كاربران ترجيح ميدهند با خلاصه و اختصار كردن كلمات فارسي يا نوشتن به صورت فينگليش در وقت و هزينه خود صرفهجويي كنند مسالهيي كه با بيتوجهي به آن و ارائه نكردن راهكارهايي براي نجات و حفظ آن بايد شاهد از بين رفتن واژهها و كلمات غني فارسي باشيم.
اينكه هر از چند گاهي مسوولان و صاحبنظران به فكر حل اين مشكل عزم خود را جزم ميكنند و به يكباره دست از تلاش ميكشند خود مويد اين موضوع است كه اين نوع نگاه و عملكرد نيز باعث آسيب ديدن خط و زبان فارسي ميشود.
به عنوان مثال براي حفظ زبان فارسي در دنياي مجازي اپراتور قانوني را مصوب كردند كه طبق آن پيامكهاي فارسي كه كاربران ارسال ميكنند نسبت به پيامكهاي انگليسي و فينگليش از تعرفه پايينتري برخوردار است. از سوي ديگر برنامههايي بري ترويج خط و زبان فارسي در دستور كار قرار گرفت كه البته با گذشت زمان نيز اين طرحها و برنامهها به باد فراموشي سپرده شد.
بسياري از كارشناسان معتقدند كه استفاده از خط لاتين در تلفن همراه يا محيطهاي گپ در كامپيوتر باعث آسيب ديدن زبان و خط فارسي خواهد شد. اما چگونه ميشود از زبان فارسي نگهباني كرد؟ آيا فقط كاهش تعرفه براي ارسال پيامك كافي است ؟بهطور قطع جواب اين سوال منفي است چرا كه با رشد روزافزون تكنولوژي و اينترنت فقط راهكار ارسال پيامك نميتواند مفيد و موثر باشد، در حال حاضر بسياري از چتها و گفتوگوها در شبكههاي اجتماعي به صورت آنلاين صورت ميگيرد و در اين فضاها كاربران ترجيح ميدهند يا به صورت فينگليش يا كلمههايي استفاده كنند كه چند صباحي است در دنياي مجازي ترويج پيدا كرده است و اين يعني آسيب ديدن زبان فارسي كه با ادامه اين روند لطمههاي جبرانناپذيري به زبان و خط فارسي وارد ميشود.
كاظم بهرامي كارشناس ادبيات فارسي در اين خصوص معتقد است: عدم علاقه برخي از كاربران به استفاده از خط و زبان فارسي، عدم راحتي در درج متون با خط فارسي، نبود مجموعه حروف فارسي براي گوشيهاي همراه، نبود خط استاندارد و زيبا براي الفباي فارسي، عدم اطمينان از پذيرش متن ارسال شده با خط فارسي توسط گوشي مخاطب، محدوديت در تعداد حروف، محيط غيرفارسي و البته تاثيرگذاري بهتر بعضي پيامها با خط لاتين و... از جمله عواملي است كه باعث شده است تا كاربران كمتر از خط و كلمات فارسي استفاده كنند.
وي با اشاره به اينكه برخي از كاربران بهدليل تسلط به زبان انگليسي و اشتياق به يادگيري بيشتر از كلمات و پيامكهاي لاتين استفاده ميكنند، افزود: راحتطلبي و نوشتن فينگليش نيز عامل ديگري است تا به تدريج و به مرورزمان زبان و خط فارسي در دنياي مجازي به فراموشي سپرده شود.
وي تصريح كرد: در بسياري از گوشيهاي تلفن همراه، فبلت و تبلتها بهطور مشخص زبان فارسي وجود ندارد يا اينكه زبان فارسي را ساپورت نميكند از اين رو اين مساله هم دليل ديگري براي نوشتن فينگليش يا انگليسي است.
بهرامي بااشاره به اينكه در برههيي از زمان برخي از مسوولان خبر از مذاكره با برندهاي بزرگ دنيا دادند تا زبان فارسي را به محصولات خود از جمله تلفن همراه و تبلت اضافه كنند، افزود: اما در ادامه هيچ خبر و نتيجهيي از نتيجه اين مذاكرات منتشر نشد. وي تصريح كرد: نوشتن به زبان فارسي مزاياي زيادي هم دارد كه شايد عنوان كردن آن خالي از لطف نباشد كه مهمترين آن سرعت بالاي انتقال مطلب است بهطوري كه مخاطب پيام را بسيار سريعتر ميخواند، متن پيام در ذهن مخاطب باقي ميماند.
از سويي ديگر برخي كارشناسان ارتباطي نيز معتقدند كه با برخي راهكارها ميتوان از صدمه زدن و آسيب ديدن بيشتر زبان فارسي در دنياي مجازي جلوگيري كرد. تدوين استانداردهاي زبان فارسي در محيطهاي الكترونيك اعم از رايانه يا گوشي تلفن همراه شامل تدوين مجموعه حروف فارسي استاندارد، ايجاد استانداردهايي براي واردات يا توليد ابزارهاي الكترونيكي از جمله گوشيهاي همراه براي پشتيباني از زبان فارسي در سطوح مختلف شامل دستورات، شمايلها، تعريف حداقلهايي براي كيفيت استفاده از زبان فارسي به نحوي كه شركتها براي مشتريان و بازاري كه در ايران دارند، ارزش قائل شوند. به عنوان مثال از فونتهاي زيبايي براي زبان فارسي استفاده كنند را ميتوان از جمله اين راهكارها عنوان كرد.
اما بد نيست، بدانيد كه در جلسه همانديشي كه ۲۵آذرماه سال ۹۳ برگزار شد و جمع زيادي از مسوولان و صاحبنظران در آن حضور داشتند بر اهميت خط و زبان فارسي در دنياي مجازي و جايگاه خط فارسي تاكيد شد، اما تمام مطالبي كه در اين همانديشي مطرح و راهكارهايي كه ارائه شد نيز تنها در حد حرف باقي مانده است و تاكنون هيچ گونه تلاش محسوسي براي حفظ خط و زبان فارسي در دنياي مجازي صورت نگرفته است.
بسياري از كارشناسان معتقدند عملكرد فرهنگستان زبان و ادب فارسي به عنوان اصليترين نهاد در اين عرصه تاكنون نتوانسته نقش پررنگ و مهمي در اين زمينه ايفا كند و تنها به معادلسازي برخي واژهها پرداخته است، واژههايي كه برخي از آنان به دليل مانوس نبودن براي كاربران نه تنها استفاده نميشود بلكه خود دردنياي مجازي مسالهساز شده است.
اين كارشناسان معتقدند شوراي عالي فضاي مجازي نيز بايد هرچه سريعتر در اين خصوص چارهيي بينديشد و گرنه ظرف چند سال آينده بايد با بسياري از كلمات اصيل فارسي خداحافظي كنيم.
در هر صورت بهنظر ميرسد اين مساله بايد به صورت ريشهيي در كشور حل شود اينكه زبان فارسي با وجود قدمت و فرهنگ غني در دنياي مجازي دستخوش تغييرات زيادي شده است و در اين بين كاربران نيز بيمحابا و بدون كوچكترين تعصبي به زبان فارسي اقدام به ورود واژهها و كلماتي ميكنند كه در صورت ادامه اين روند بايد نگران خط و زبان و حتي فرهنگ فارسي باشيم. از اين رو بهتر است مسوولان تا دير نشده چارهيي بينديشند.
اينكه هر از چند گاهي مسوولان و صاحبنظران به فكر حل اين مشكل عزم خود را جزم ميكنند و به يكباره دست از تلاش ميكشند خود مويد اين موضوع است كه اين نوع نگاه و عملكرد نيز باعث آسيب ديدن خط و زبان فارسي ميشود.
به عنوان مثال براي حفظ زبان فارسي در دنياي مجازي اپراتور قانوني را مصوب كردند كه طبق آن پيامكهاي فارسي كه كاربران ارسال ميكنند نسبت به پيامكهاي انگليسي و فينگليش از تعرفه پايينتري برخوردار است. از سوي ديگر برنامههايي بري ترويج خط و زبان فارسي در دستور كار قرار گرفت كه البته با گذشت زمان نيز اين طرحها و برنامهها به باد فراموشي سپرده شد.
بسياري از كارشناسان معتقدند كه استفاده از خط لاتين در تلفن همراه يا محيطهاي گپ در كامپيوتر باعث آسيب ديدن زبان و خط فارسي خواهد شد. اما چگونه ميشود از زبان فارسي نگهباني كرد؟ آيا فقط كاهش تعرفه براي ارسال پيامك كافي است ؟بهطور قطع جواب اين سوال منفي است چرا كه با رشد روزافزون تكنولوژي و اينترنت فقط راهكار ارسال پيامك نميتواند مفيد و موثر باشد، در حال حاضر بسياري از چتها و گفتوگوها در شبكههاي اجتماعي به صورت آنلاين صورت ميگيرد و در اين فضاها كاربران ترجيح ميدهند يا به صورت فينگليش يا كلمههايي استفاده كنند كه چند صباحي است در دنياي مجازي ترويج پيدا كرده است و اين يعني آسيب ديدن زبان فارسي كه با ادامه اين روند لطمههاي جبرانناپذيري به زبان و خط فارسي وارد ميشود.
كاظم بهرامي كارشناس ادبيات فارسي در اين خصوص معتقد است: عدم علاقه برخي از كاربران به استفاده از خط و زبان فارسي، عدم راحتي در درج متون با خط فارسي، نبود مجموعه حروف فارسي براي گوشيهاي همراه، نبود خط استاندارد و زيبا براي الفباي فارسي، عدم اطمينان از پذيرش متن ارسال شده با خط فارسي توسط گوشي مخاطب، محدوديت در تعداد حروف، محيط غيرفارسي و البته تاثيرگذاري بهتر بعضي پيامها با خط لاتين و... از جمله عواملي است كه باعث شده است تا كاربران كمتر از خط و كلمات فارسي استفاده كنند.
وي با اشاره به اينكه برخي از كاربران بهدليل تسلط به زبان انگليسي و اشتياق به يادگيري بيشتر از كلمات و پيامكهاي لاتين استفاده ميكنند، افزود: راحتطلبي و نوشتن فينگليش نيز عامل ديگري است تا به تدريج و به مرورزمان زبان و خط فارسي در دنياي مجازي به فراموشي سپرده شود.
وي تصريح كرد: در بسياري از گوشيهاي تلفن همراه، فبلت و تبلتها بهطور مشخص زبان فارسي وجود ندارد يا اينكه زبان فارسي را ساپورت نميكند از اين رو اين مساله هم دليل ديگري براي نوشتن فينگليش يا انگليسي است.
بهرامي بااشاره به اينكه در برههيي از زمان برخي از مسوولان خبر از مذاكره با برندهاي بزرگ دنيا دادند تا زبان فارسي را به محصولات خود از جمله تلفن همراه و تبلت اضافه كنند، افزود: اما در ادامه هيچ خبر و نتيجهيي از نتيجه اين مذاكرات منتشر نشد. وي تصريح كرد: نوشتن به زبان فارسي مزاياي زيادي هم دارد كه شايد عنوان كردن آن خالي از لطف نباشد كه مهمترين آن سرعت بالاي انتقال مطلب است بهطوري كه مخاطب پيام را بسيار سريعتر ميخواند، متن پيام در ذهن مخاطب باقي ميماند.
از سويي ديگر برخي كارشناسان ارتباطي نيز معتقدند كه با برخي راهكارها ميتوان از صدمه زدن و آسيب ديدن بيشتر زبان فارسي در دنياي مجازي جلوگيري كرد. تدوين استانداردهاي زبان فارسي در محيطهاي الكترونيك اعم از رايانه يا گوشي تلفن همراه شامل تدوين مجموعه حروف فارسي استاندارد، ايجاد استانداردهايي براي واردات يا توليد ابزارهاي الكترونيكي از جمله گوشيهاي همراه براي پشتيباني از زبان فارسي در سطوح مختلف شامل دستورات، شمايلها، تعريف حداقلهايي براي كيفيت استفاده از زبان فارسي به نحوي كه شركتها براي مشتريان و بازاري كه در ايران دارند، ارزش قائل شوند. به عنوان مثال از فونتهاي زيبايي براي زبان فارسي استفاده كنند را ميتوان از جمله اين راهكارها عنوان كرد.
اما بد نيست، بدانيد كه در جلسه همانديشي كه ۲۵آذرماه سال ۹۳ برگزار شد و جمع زيادي از مسوولان و صاحبنظران در آن حضور داشتند بر اهميت خط و زبان فارسي در دنياي مجازي و جايگاه خط فارسي تاكيد شد، اما تمام مطالبي كه در اين همانديشي مطرح و راهكارهايي كه ارائه شد نيز تنها در حد حرف باقي مانده است و تاكنون هيچ گونه تلاش محسوسي براي حفظ خط و زبان فارسي در دنياي مجازي صورت نگرفته است.
بسياري از كارشناسان معتقدند عملكرد فرهنگستان زبان و ادب فارسي به عنوان اصليترين نهاد در اين عرصه تاكنون نتوانسته نقش پررنگ و مهمي در اين زمينه ايفا كند و تنها به معادلسازي برخي واژهها پرداخته است، واژههايي كه برخي از آنان به دليل مانوس نبودن براي كاربران نه تنها استفاده نميشود بلكه خود دردنياي مجازي مسالهساز شده است.
اين كارشناسان معتقدند شوراي عالي فضاي مجازي نيز بايد هرچه سريعتر در اين خصوص چارهيي بينديشد و گرنه ظرف چند سال آينده بايد با بسياري از كلمات اصيل فارسي خداحافظي كنيم.
در هر صورت بهنظر ميرسد اين مساله بايد به صورت ريشهيي در كشور حل شود اينكه زبان فارسي با وجود قدمت و فرهنگ غني در دنياي مجازي دستخوش تغييرات زيادي شده است و در اين بين كاربران نيز بيمحابا و بدون كوچكترين تعصبي به زبان فارسي اقدام به ورود واژهها و كلماتي ميكنند كه در صورت ادامه اين روند بايد نگران خط و زبان و حتي فرهنگ فارسي باشيم. از اين رو بهتر است مسوولان تا دير نشده چارهيي بينديشند.
