افزایش شدید کسر بودجه و بدهی دولت عربستان سعودی
ساعت 24 - در خلال چند سال گذشته بدهی دولت عربستان در سطح بسیار اندک و در سال گذشته میلادی معادل 2 درصد تولید ناخالص داخلی بود. اما رخدادهای امسال به خصوص کاهش بهای نفت و ماجراجوییهای نظامی ریاض در یمن و سوریه باعث بالا رفتن کسر بودجه شده است. اکنون میزان بدهی دولت و کسری بودجه به میزان بیسابقهای بالا رفته است.
به گزارش گلوبال ریسک، حدود ۴ ماه پیش بود که ریاض اولین اوراق قرضه را از سال ۲۰۰۷ منتشر کرد. گزارش اخیر صندوق بینالمللی پول حاکی از آن است که پیشبینی میشود که بدهی دولت عربستان از کمتر از ۲ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۱۴ به ۳۳ درصد در سال ۲۰۲۰ برسد. این گزارش همچنین نشان میدهد در خلال ۳ سال گذشته مازاد بودجه عربستان به کسری معادل ۲۱.۶ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۱۵ رسیده است.
چندین عامل در سال جاری باعث افزایش شدید کسر بودجه عربستان شده است. کاهش بیش از ۴۰ درصدی بهای نفت در ۱۲ ماه گذشته عامل اصلی است، زیرا نفت ۹۰ درصد درآمد عربستان را تشکیل میدهد. ملک سلمان پس از به قدرت رسیدن در زمستان پارسال مبالغ زیادی را صرف پرداخت یارانه و پاداش به کارمندان دولتی از جمله حقوق ماهیانه اضافه به تمام کارمندان کرد تا محبوبیت خود را تحکیم کند. هزینه این پاداشها برای دولت عربستان بیش از رقمی است که بسیاری از دولتها در یک سال هزینه میکنند. هزینه بالای عملیات نظامی در یمن و نیز کمک به مخالفان مسلح در سوریه و نیز دولت مصر باعث افزایش شدید کسر بودجه عربستان شده است.
هفته گذشته یک سند داخلی دولت عربستان به رسانهها درز کرد که پیامدهای بالا رفتن سریع بدهی دولت و کسری بودجه در این کشور را نشان میدهد. بر اساس این سند، ملک سلمان ۴ برنامه ریاضتی عمده را در دست دارد. وی استخدام دولتی و ارتقا کارمندان و نیز خرید خودرو و وسایل اداری را ممنوع خواهد کرد. همچنین به ادارات دولتی دستور داده شده است هیچ طرح جدیدی را آغاز نکنند و انتصابها و ارتقا را در سه ماهه چهارم متوقف کنند. در تیر ماه، دولت ساختن استادیومهای فوتبال را در سراسر کشور متوقف کرد، زیرا از همان زمان پیشبینی میشد کاهش بهای نفت باعث افزایش کسر بودجه میشود. از ۱۱ استادیومی که قرار بود ساخته شود، فقط دو استادیوم و آن هم با تاخیر ساخته خواهد شد.
راهبرد ملک سلمان روشن است. وی قصد دارد کسر بودجه را با کاهش سرمایهگذاری را پایین آورد نه با گوش کردن به توصیه صندوق بینالمللی پول برای کاستن از یارانهها. این انتخابی سیاسی با هدف جلب حمایت مردم در فضای دوره پس از بهار عربی است. ملک سلمان میکوشد از طریق یارانهها و مشاغل دولتی، وفاداری شهروندان را حفظ و با مخالفت بالقوه مقابله کند.
صندوق بینالمللی پول در گزارش خود بر نیاز به راهبرد بلندمدت به منظور کاهش کسر بودجه و پایین آوردن مخاطرات محیط داخلی یعنی تنوع بخشیدن به اقتصاد نفتی تاکید میکند. گزارش صندوق سه دلیل برای اهمیت این راهبرد ارائه میکند. نخست تنوع بخشیدن باعث کاهش مخاطرهپذیری اقتصاد در نوسان بازار جهانی نفت میشود. دوم باعث ایجاد شغل در بخش خصوصی میشود که برای جذب کردن جوانان در نیروی کار ضروری است. سوم باعث افزایش بهرهوری و رشد پایدار میشود. کارشناسان صندوق بینالمللی پول به ریاض گوشزد میکنند که باید نیروی کار خود را به کارآفرینی و اشتعال در بخش خصوصی تشویق کند. اما به نظر میرسد ملک سلمان تصمیم دارد سرمایهگذاری را فدا کند نه مشاغل دولتی و این امر نشاندهنده موضع وی نسبت به متنوع کردن اقتصاد است. این امر در مقایسه با کسب حمایت اجتماعی از شهروندان اولویت ندارد.
چندین عامل در سال جاری باعث افزایش شدید کسر بودجه عربستان شده است. کاهش بیش از ۴۰ درصدی بهای نفت در ۱۲ ماه گذشته عامل اصلی است، زیرا نفت ۹۰ درصد درآمد عربستان را تشکیل میدهد. ملک سلمان پس از به قدرت رسیدن در زمستان پارسال مبالغ زیادی را صرف پرداخت یارانه و پاداش به کارمندان دولتی از جمله حقوق ماهیانه اضافه به تمام کارمندان کرد تا محبوبیت خود را تحکیم کند. هزینه این پاداشها برای دولت عربستان بیش از رقمی است که بسیاری از دولتها در یک سال هزینه میکنند. هزینه بالای عملیات نظامی در یمن و نیز کمک به مخالفان مسلح در سوریه و نیز دولت مصر باعث افزایش شدید کسر بودجه عربستان شده است.
هفته گذشته یک سند داخلی دولت عربستان به رسانهها درز کرد که پیامدهای بالا رفتن سریع بدهی دولت و کسری بودجه در این کشور را نشان میدهد. بر اساس این سند، ملک سلمان ۴ برنامه ریاضتی عمده را در دست دارد. وی استخدام دولتی و ارتقا کارمندان و نیز خرید خودرو و وسایل اداری را ممنوع خواهد کرد. همچنین به ادارات دولتی دستور داده شده است هیچ طرح جدیدی را آغاز نکنند و انتصابها و ارتقا را در سه ماهه چهارم متوقف کنند. در تیر ماه، دولت ساختن استادیومهای فوتبال را در سراسر کشور متوقف کرد، زیرا از همان زمان پیشبینی میشد کاهش بهای نفت باعث افزایش کسر بودجه میشود. از ۱۱ استادیومی که قرار بود ساخته شود، فقط دو استادیوم و آن هم با تاخیر ساخته خواهد شد.
راهبرد ملک سلمان روشن است. وی قصد دارد کسر بودجه را با کاهش سرمایهگذاری را پایین آورد نه با گوش کردن به توصیه صندوق بینالمللی پول برای کاستن از یارانهها. این انتخابی سیاسی با هدف جلب حمایت مردم در فضای دوره پس از بهار عربی است. ملک سلمان میکوشد از طریق یارانهها و مشاغل دولتی، وفاداری شهروندان را حفظ و با مخالفت بالقوه مقابله کند.
صندوق بینالمللی پول در گزارش خود بر نیاز به راهبرد بلندمدت به منظور کاهش کسر بودجه و پایین آوردن مخاطرات محیط داخلی یعنی تنوع بخشیدن به اقتصاد نفتی تاکید میکند. گزارش صندوق سه دلیل برای اهمیت این راهبرد ارائه میکند. نخست تنوع بخشیدن باعث کاهش مخاطرهپذیری اقتصاد در نوسان بازار جهانی نفت میشود. دوم باعث ایجاد شغل در بخش خصوصی میشود که برای جذب کردن جوانان در نیروی کار ضروری است. سوم باعث افزایش بهرهوری و رشد پایدار میشود. کارشناسان صندوق بینالمللی پول به ریاض گوشزد میکنند که باید نیروی کار خود را به کارآفرینی و اشتعال در بخش خصوصی تشویق کند. اما به نظر میرسد ملک سلمان تصمیم دارد سرمایهگذاری را فدا کند نه مشاغل دولتی و این امر نشاندهنده موضع وی نسبت به متنوع کردن اقتصاد است. این امر در مقایسه با کسب حمایت اجتماعی از شهروندان اولویت ندارد.
