موسویان:سعودیها حتی به سمت جنگ هم نمی روند
او درباره قطع روابط دیپلماتیک عربستان سعودی با ایران به دلیل خشونتها در سفارت عربستان در تهران به دنبال اعدام روحانی شیعه از سوی عربستان و سخنان محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران درباره این که ریاض به دنبال بهانهای برای قطع روابط با ایران بود و این که احتمالا عربستان سعودی از شدت گرفتن تنشها چه چیزی به دست میآورد؟ گفت: متاسفانه من فکر میکنم این درست باشد. زیرا سعودیها همه کار میکنند تا بتوانند مانع نزدیکی ایران و قدرتهای جهانی پس از توافق هستهای ایران شوند. طبق دریافتهای من، مساله و مشکل اصلی و نگرانی عمده عربستان سعودی این است که ایران اکنون در منطقه برتری دارد و آنها نفوذ خود را در بسیاری از مسائل مهم در منطقه از دست دادهاند.
وی اضافه کرد: از سال 2005 تا 2013 یا حتی 2015 برای حدود 10 سال سعودیها همه تلاششان را کردند تا از سازش صلحآمیز احتمالی بین ایران و قدرتهای جهانی جلوگیری کنند. حتی آنها ایالات متحده را ترغیب به حمله به ایران کردند اما شکست خوردند.
این عضو پیشین تیم مذاکره کننده هستهای کشورمان ادامه داد: پس از سال 2011 سعودیها سعی کردند تا ایالات متحده را برای حمله به سوریه ترغیب کنند و تئوری «اسد باید برود» را ارائه میکردند؛ ایالات متحده به سوریه حمله نکرد و امروز اسد در قدرت است و اروپاییها آمریکاییها – کشورهای غربی – اکنون فهمیده اند که بشار اسد بخشی از راهحل است و آنها نظریه «اسد باید برود» را کنار گذاشتهاند.
موسویان با اشاره به جنگ یمن گفت: سعودیها به یمن تجاوز کردند، آنها هزاران غیرنظامی را کشتهاند و آنجا با تلاقی برای آنها است زیرا آنها احساس میکنند که واقعا در بحران گرفتار شدهاند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا گسست روابط بین سعودیها و ایرانیان آیا برای مدت طولانی ادامه خواهد داشت و این که آیا میتواند جنگ سرد طولانی بین این دو کشور وجود داشته باشد؟ اظهار کرد: من اعتقاد ندارم که بلندمدت باشد چیزی شبیه ایران و ایالات متحده آن هم برای 35 یا 37 سال. در نهایت ممکن است یک سال طول بکشد تا آنها به سمت ایجاد روابط دوباره حرکت کنند.
سید حسین موسویان درباره خطر رویارویی نظامی واقعی بین ایران و عربستان سعودی تصریح کرد: من واقعا باور ندارم که عربستان سعودی حتی سعی کند که به سمت جنگ نظامی پیش برود. چون پیش از این آنها در خلال جنگ 1980 و 1988 که ارتش قدرتمند عرب، عراق، به ایران تجاوز کرد، تلاش خود را کردهاند.
عربستان سعودی و دیگر کشورهای عرب برای 8 سال از صدام حمایت کردند. اکنون صدام رفته است و آنها شکست خوردند و ایران یکی از قدرتمندترین کشورها در منطقه، بسیار باثبات است.
او اضافه کرد: پیش از این آنها سعی کردند و ظرفیت خود را میشناسند. آنها حتی پس از عملیات نظامی در بحرین که از شهرهای ایران هم کوچکتر است، قادر نبودهاند تا بحرین و یمن را مدیریت کنند. بنابراین من باور ندارم که آنها به دنبال رویارویی نظامی با ایران باشند.
این دیپلمات پیشین کشورمان در پاسخ به پرسشی درباره این که آیا چشم انداز مصالحه احتمالی ایران با غرب برای سعودی اینقدر ترسناک است؟ گفت: ببینید اگر میخواهید تا طرز فکر سعودیها را درک کنید، آنها اکنون اینگونه فکر میکنند که پس از 37 سال اعمال بدترین فشارها بر ایران؛ جنگ نظامی، جنگ اقتصادی، جنگ سیاسی، اکنون ایران چقدر قدرتمند، با ثبات و پرنفوذ در منطقه است.
وی ادامه داد: با وجود این واقعیت که ایران هیچ روابطی با ایالات متحده نداشت و با خصومت ایالات متحده رو به رو بود و روابط ایران ایالات متحده همیشه بد بود اما اکنون واقعا میترسند که چنین ایرانی اگر به سمت عادیسازی روابط با کشورهای غربی و قرار گرفتن در موقعیت رویارویی کمتر با ایالات متحده و مشارکت بیشتر با قدرتهای جهانی پیش برود، این مسائل نقش و نفوذ ایران در منطقه را افزایش خواهد داد. اینها مسائلی مورد نظر آنهاست. به همین دلیل است که آنها قصد دارند هر کاری بکنند تا مانع روابط بهتر بین ایران و جامعه بینالمللی شوند.
موسویان در پاسخ به صحبتهای مجری تلویزیونی راشاتودی که سعودیها اکنون عملیاتی را در یمن انجام میدهند و علیه حوثیها، جنبش شیعه مردمی که خود را همسو با ایران میداند، در حال جنگ هستند. آیا عربستان سعودی برای جلوگیری از نفوذ ایران در یمن با حوثیها میجنگند؟ اظهار کرد: من این طور فکر نمیکنم چون آنها به خوبی میدانند که حوثیها و زیدیها واقعا کاری با ایران ندارند. آنها به مدت 1000 سال یمن را اداره میکردند. زمانی که مصر در اوایل دهه 1960 به یمن حمله کرد آنها از قدرت کنار گذاشته شدند. بنابراین آنها دارای ریشه هستند و تاریخ 1000 ساله حکومت در یمن را دارند. البته هیچ شکی نیست که آنها رابطه خوبی با ایران دارند. اما سعودیها با حمله به یمن، حوثیها و زیدیها را به سمت همکاری بیشتر و روابط استراتژیک با ایران سوق دادهاند. پس از حمله مصریها در اوایل دهه 1960 سعودیها از حوثیها حمایت میکردند. به این دلیل است که من معتقدم این اشتباه خود آنها است و مسأله ایران نیست.
این دیپلمات پیشین ایرانی در برابر این پرسش که آیا حوثیها میتوانند بر روی کمک ایران در این مورد حساب کنند؟ پاسخ داد: من معتقدم آنها بیش از هر چیز دیگر بر روی خود قدرتشان و مردمشان حساب میکنند. حوثیها خواهان سهم و نقش خود هستند؛ آنها باور دارند از قدرت کنار گذاشته شدهاند. آنها از حق مشروع خود محروم ماندهاند. بنابراین حمله نظامی عملیات نظامی هرگز مساله یمن را حل نخواهد کرد.
او اضافه کرد: در حملات سعودیها هزاران نفر از غیرنظامیان کشته شدهاند و بنابراین یمن واقعا باتلاقی برای عربستان است. من معتقدم که مانند توافق هستهای دیپلماسی برای یمن کاربرد خواهد داشت. ایران و عربستان سعودی همراه با قدرتهای منطقهیی و قدرتهای بینالمللی میتوانند به سرعت تشکیل جلسه بدهند تا دولت موقت تشکیل شود و انتخابات صلحآمیز انجام شود و این که چه کسی یمن را اداره کند را به خود مردم یمن بسپارند.
وی در رد این که ایران و عربستان جنگ نیابتی در یمن دارند گفت: این بیشتر مسالهای بین یمن و عربستان سعودی است و مساله ایران نیست.
موسویان ادامه داد: اکنون همه حتی جمهوری خواهان در ایالات متحده نگران شدهاند که یمن، ویتنام عربستان سعودی خواهد شد. همه پی بردهاند که عربستان سعودی که میلیاردها دلار هزینه میکند و هزاران غیرنظامی را به قتل میرساند هیچ دستاوردی در یمن نداشته است. بنابراین ایران باید سعی کند تا به عربستان سعودی کمک کند تا یک راهحل آبرومندانه یا یک راه خروج آبرومندانه برای بحران یمن پیدا کند. در نهایت سعودیها میفهمند که باید جنگ را متوقف کنند. آنها مجبور خواهند شد تا بمباران یمنیها را متوقف کنند و مجبورند تا به دنبال دیپلماسی باشند.
وی درباره تلاشهای تهران در مقابله با گروه داعش در عراق و سوریه و این که آیا تهران در جنگ با داعش به مانع برخورد کرده است، گفت: داعش توسط تهران خلق نشده است. همه میدانند که منبع ایدئولوژی، منابع مالی و منابع تسلیحاتی از عربستان سعودی و برخی از کشورهای سنی تامین میشود؛ منبع ایدئولوژی وهابیگری است و منابع مالی و تسلیحاتی از عربستان سعودی و برخی از کشورهای متحد عربی است.
ایران عملا قربانی توسعه تروریسم در منطقه توسط عربستان سعودی است. بنابراین جز مبازره با تروریسم انتخاب دیگری ندارد.
منبع: ایسنا
