«ناتواني» در استفاده از فضاي مجازي
اینترنت هم معلولان را نادیده میگیرد
ساعت 24-فضای وب میتواند برای معلولان بالغ جایی برای رها شدن و آزاد بودن باشد اما تحقیقات نشان میدهند نبود آموزش، دسترسپذیری و سرمایهگذاری کافی در این بخش موجب آن شده که اینترنت هم هنوز برای بسیاری از این افراد دور از دسترس باشد.
محمد مهدي حاتمي در روزنامه تعادل نوشت: فضاي وب ميتواند براي معلولان بالغ جايي براي رها شدن و آزاد بودن باشد اما تحقيقات نشان ميدهند نبود آموزش، دسترسپذيري و سرمايهگذاري كافي در اين بخش موجب آن شده كه اينترنت هم هنوز براي بسياري از اين افراد دور از دسترس باشد.
«ايلين» از افسردگي و اضطراب رنج ميبرد. يك پرستار روانكاو به او توصيه كرد كه كار كردن با اينترنت را ياد بگيرد تا ارتباط گرفتن با اعضاي خانوادهاش، او را از احساس جداافتادگياش برهاند. به همين دليل بود كه ايلين تصميم گرفت در دورههاي آموزشي استفاده از اينترنت شركت كند. او حدود 50 سال دارد و تا به حال از اينترنت استفاده نكرده است.» وقتي كه من به مدرسه ميرفتم يارانه وجود نداشت و در تمام طول اين سالها هم از يارانه استفاده نكرده بودم حتي نميدانستم صفحه كليد چيست و فكر ميكردم اگر دكمه اشتباهي را فشار دهم ممكن است كل سيستم خراب شود.»
به گزارش گاردين، از آن زمان تا حالا ايلين ياد گرفته است كه چطور بايد ايميل بفرستد، عكسها را ذخيره كند و با دنبال كردن دستورالعملهاي آنلاين براي دوستانش كارت دعوت بفرستد. «كمبريج آنلاين» براي مدت حدود 20سال به معلولان و از كارافتادگان بالغ آموزش داده است كه چگونه بايد با اينترنت سر و كله بزنند. اين موسسه سالانه به 4هزار معلول آموزش ميدهد، هر معلول يك مدرس. اين درحالي است كه سالانه حدود 300معلول جديد هم به فهرستها اضافه ميشوند. اندرو اتنكات، يكي از مسوولان اين مركز ميگويد: «كساني كه به اينجا مراجعه ميكنند قبلا حتي به رايانه دست هم نزدهاند و يكي از نخستين چالشهاي ما با آنها اين است كه اگر دكمهيي را اشتباه بزنند رايانه منفجر نميشود.»
در اين مركز 10سيستم رايانه وجود دارد كه به امكاناتي مجهزند كه استفاده از آنها را براي معلولان آسانتر ميكند از جمله موشوارهها و صفحه كليدهاي بهسازي شده و صفحه نمايشهايي كه قابليت بزرگنمايي بالايي دارند. اتنكات ميگويد: «ما ميخواهيم به آنها ياد بدهيم كه چطور استفاده رايانه ميتواند مدت زماني كه آنها بايد براي انجام سادهترين كارهايشان حتي تلفن كردن اختصاص بدهند را كاهش دهد.»
با اين همه، استفاده از رايانه چيزي است كه هنوز بسياري از معلولان از كار كردن با آن وحشت دارند. براساس آماري كه سازمان آمار بريتانيا اعلام كرده است در ماه مه سال 2015ميلادي حدود 27درصد از معلولان بزرگسال در بريتانيا حتي يك مرتبه هم از اينترنت استفاده نكرده بودند و اين درحالي است كه در همان زمان تنها 11درصد از افراد عادي بزرگسال سر و كاري با اينترنت نداشتند. در سال 2013 «آفكام» اعلام كرده بود كه عواملي به غير از سن يا سطح درآمد است كه باعث عدم دسترسي افراد به اينترنت ميشوند و احتمالا اين عوامل چيزي از قبيل ناتوانيهاي فردي هستند. سازماني در بريتانيا پژوهشي انجام داده بود كه نشان ميداد، افراد معلول ماهانه حدود 550 پوند هزينه بيشتر براي انجام همان كارهايي ميپردازند كه افراد عادي در انجام دادن آنها مشكلي ندارند. در گزارش به روز شده همين موسسه كه در ماه ژوئن سال 2015 منتشر شد، اعلام شد كه معلولان ميتوانند با يادگيري استفاده از اينترنت در هزينههايشان صرفهجويي كنند مثلا از سايتهايي بازديد كنند كه قيمتها را با هم مقايسه ميكند. با اين همه بنا بر همين گزارش، افراد معلول به دلايل مختلفي ازجمله عدم آموزش كافي، هزينه تجهيزات و دسترسپذيري محتواي سايتها براي آنها كمتر از افراد عادي به آن دسترسي دارند.
دسترسپذيري به اينترنت دقيقا همان مشكلي است كه «يان مكري» هر روز با آن دست و پنجه نرم ميكند. او كه اختلالات بينايي دارد از نرمافزارهايي استفاده ميكند كه بيشتر با صدا كار ميكنند. او ميگويد: «من هر روز به سايت آمازون سر ميزنم و كتابها را بررسي ميكنم. اما اين كار زمان بسيار زيادي از من ميگيرد چراكه بايد روي تك تك كلمات درنگ كنم تا نرمافزار آنها را براي من بخواند و بعد هم كه توانستم قسمت مورد نظر خودم را پيدا كنم تازه بايد به سراغ زيربخشها بروم.»
با اين همه، مكري ميگويد كه همچنان به همه معلولان توصيه ميكند، استفاده از اينترنت را ياد بگيرند چون اين كار به زحمتش ميارزد و مثالي ميزند از خريد آنلايني كه ميتواند به راحتي از طريق اينترنت انجام شود به جاي آنكه او با معلوليت بينايياش بخواهد از خانه خارج شود. اما همه معلولان را هم نميتوان به استفاده از اينترنت مجاب كرد. جك كه در پيتربورو زندگي ميكند و از پاركينسون رنج ميبرد، معتقد است آموختن چگونگي كار با اينترنت ارزشش را ندارد: «من ترجيح ميدهم حتي اگر هم تنهايي آزارم بدهد، خودم را با تماشا كردن تلويزيون سرگرم كنم.»
اما آيا اين دولت است كه بايد براي رفع اين معضلات بكوشد؟ ظاهرا كه پاسخ منفي است. در واقع به نظر نميرسد دولت به تنهايي بتواند براي رفع مشكل دسترسيپذيري معلولان به اينترنت كاري بكند چراكه تنها دولت نيست كه به محتواي اينترنت دسترسي دارد. يكي از اعضاي كابينه دولت در بريتانيا ميگويد:«ما قابليت دسترسي همگان به پايگاه اينترنتي دولت را به عنوان يكي از شروطي در نظر گرفتهايم كه شركتكنندگان در مناقصه طراحي پايگاه ملزم به رعايت آن هستند. با اين حال به نظر ميرسد افراد بسياري هستند كه نميتوانند به فضاي مجازي دسترسي داشته باشند و به همين دليل است كه ما تمام تلاشمان را كردهايم كه بخش غيردولتي را هم به كمك بطلبيم تا بتوانيم اينترنت را براي هم دسترسپذير كنيم.»
«ايلين» از افسردگي و اضطراب رنج ميبرد. يك پرستار روانكاو به او توصيه كرد كه كار كردن با اينترنت را ياد بگيرد تا ارتباط گرفتن با اعضاي خانوادهاش، او را از احساس جداافتادگياش برهاند. به همين دليل بود كه ايلين تصميم گرفت در دورههاي آموزشي استفاده از اينترنت شركت كند. او حدود 50 سال دارد و تا به حال از اينترنت استفاده نكرده است.» وقتي كه من به مدرسه ميرفتم يارانه وجود نداشت و در تمام طول اين سالها هم از يارانه استفاده نكرده بودم حتي نميدانستم صفحه كليد چيست و فكر ميكردم اگر دكمه اشتباهي را فشار دهم ممكن است كل سيستم خراب شود.»
به گزارش گاردين، از آن زمان تا حالا ايلين ياد گرفته است كه چطور بايد ايميل بفرستد، عكسها را ذخيره كند و با دنبال كردن دستورالعملهاي آنلاين براي دوستانش كارت دعوت بفرستد. «كمبريج آنلاين» براي مدت حدود 20سال به معلولان و از كارافتادگان بالغ آموزش داده است كه چگونه بايد با اينترنت سر و كله بزنند. اين موسسه سالانه به 4هزار معلول آموزش ميدهد، هر معلول يك مدرس. اين درحالي است كه سالانه حدود 300معلول جديد هم به فهرستها اضافه ميشوند. اندرو اتنكات، يكي از مسوولان اين مركز ميگويد: «كساني كه به اينجا مراجعه ميكنند قبلا حتي به رايانه دست هم نزدهاند و يكي از نخستين چالشهاي ما با آنها اين است كه اگر دكمهيي را اشتباه بزنند رايانه منفجر نميشود.»
در اين مركز 10سيستم رايانه وجود دارد كه به امكاناتي مجهزند كه استفاده از آنها را براي معلولان آسانتر ميكند از جمله موشوارهها و صفحه كليدهاي بهسازي شده و صفحه نمايشهايي كه قابليت بزرگنمايي بالايي دارند. اتنكات ميگويد: «ما ميخواهيم به آنها ياد بدهيم كه چطور استفاده رايانه ميتواند مدت زماني كه آنها بايد براي انجام سادهترين كارهايشان حتي تلفن كردن اختصاص بدهند را كاهش دهد.»
با اين همه، استفاده از رايانه چيزي است كه هنوز بسياري از معلولان از كار كردن با آن وحشت دارند. براساس آماري كه سازمان آمار بريتانيا اعلام كرده است در ماه مه سال 2015ميلادي حدود 27درصد از معلولان بزرگسال در بريتانيا حتي يك مرتبه هم از اينترنت استفاده نكرده بودند و اين درحالي است كه در همان زمان تنها 11درصد از افراد عادي بزرگسال سر و كاري با اينترنت نداشتند. در سال 2013 «آفكام» اعلام كرده بود كه عواملي به غير از سن يا سطح درآمد است كه باعث عدم دسترسي افراد به اينترنت ميشوند و احتمالا اين عوامل چيزي از قبيل ناتوانيهاي فردي هستند. سازماني در بريتانيا پژوهشي انجام داده بود كه نشان ميداد، افراد معلول ماهانه حدود 550 پوند هزينه بيشتر براي انجام همان كارهايي ميپردازند كه افراد عادي در انجام دادن آنها مشكلي ندارند. در گزارش به روز شده همين موسسه كه در ماه ژوئن سال 2015 منتشر شد، اعلام شد كه معلولان ميتوانند با يادگيري استفاده از اينترنت در هزينههايشان صرفهجويي كنند مثلا از سايتهايي بازديد كنند كه قيمتها را با هم مقايسه ميكند. با اين همه بنا بر همين گزارش، افراد معلول به دلايل مختلفي ازجمله عدم آموزش كافي، هزينه تجهيزات و دسترسپذيري محتواي سايتها براي آنها كمتر از افراد عادي به آن دسترسي دارند.
دسترسپذيري به اينترنت دقيقا همان مشكلي است كه «يان مكري» هر روز با آن دست و پنجه نرم ميكند. او كه اختلالات بينايي دارد از نرمافزارهايي استفاده ميكند كه بيشتر با صدا كار ميكنند. او ميگويد: «من هر روز به سايت آمازون سر ميزنم و كتابها را بررسي ميكنم. اما اين كار زمان بسيار زيادي از من ميگيرد چراكه بايد روي تك تك كلمات درنگ كنم تا نرمافزار آنها را براي من بخواند و بعد هم كه توانستم قسمت مورد نظر خودم را پيدا كنم تازه بايد به سراغ زيربخشها بروم.»
با اين همه، مكري ميگويد كه همچنان به همه معلولان توصيه ميكند، استفاده از اينترنت را ياد بگيرند چون اين كار به زحمتش ميارزد و مثالي ميزند از خريد آنلايني كه ميتواند به راحتي از طريق اينترنت انجام شود به جاي آنكه او با معلوليت بينايياش بخواهد از خانه خارج شود. اما همه معلولان را هم نميتوان به استفاده از اينترنت مجاب كرد. جك كه در پيتربورو زندگي ميكند و از پاركينسون رنج ميبرد، معتقد است آموختن چگونگي كار با اينترنت ارزشش را ندارد: «من ترجيح ميدهم حتي اگر هم تنهايي آزارم بدهد، خودم را با تماشا كردن تلويزيون سرگرم كنم.»
اما آيا اين دولت است كه بايد براي رفع اين معضلات بكوشد؟ ظاهرا كه پاسخ منفي است. در واقع به نظر نميرسد دولت به تنهايي بتواند براي رفع مشكل دسترسيپذيري معلولان به اينترنت كاري بكند چراكه تنها دولت نيست كه به محتواي اينترنت دسترسي دارد. يكي از اعضاي كابينه دولت در بريتانيا ميگويد:«ما قابليت دسترسي همگان به پايگاه اينترنتي دولت را به عنوان يكي از شروطي در نظر گرفتهايم كه شركتكنندگان در مناقصه طراحي پايگاه ملزم به رعايت آن هستند. با اين حال به نظر ميرسد افراد بسياري هستند كه نميتوانند به فضاي مجازي دسترسي داشته باشند و به همين دليل است كه ما تمام تلاشمان را كردهايم كه بخش غيردولتي را هم به كمك بطلبيم تا بتوانيم اينترنت را براي هم دسترسپذير كنيم.»
