آینده تاریک و تیره نفت خام و تولید کنندگان آن
در سال های اخیر تحول مهمی که جایگاه نفت را تغییرداد فروپاشی نظام کمونیستی و تک قطبی شدن ظاهری در کهکشان سیاست جهان بود. این رویداد تغییر مهمی بود که موج تغییرات وسیع در ساختار سیاسی و اقتصادی جهان را منجر شد که این تغییرات همچنان در حال وقوع است و جهان تبعات آن را شاهد است.
یک رویداد که برای ما ایرانیان در این بین مهم است تغییر در وزن سیاسی و اقتصادی نفت به عنوان یک کالای واسطه ای و مهم است. کشورهای مصرف کننده نفت خام در طول سال های گذشته تلاش زیادی را به خرج دادند تا وابستگی به نفت خام را کاهش دهند و انرژی های جایگزین برای کاهش وابستگی به نفت خام بیابند.تلاش برای یافتن منابع انرژی جایگزین از سال 1967 آغاز شد.تحریم نفتی حول محور تضاد اعراب و رژیم اسرائیل غرب را به سوی یافتن راه هایی برای کاهش اتکا به نفت خام صادراتی از خاورمیانه هدایت کرد.
این تلاش سال ها ادامه داشت و با فراض و نشیب هایی تا امروز ادامه یافت و این روزها نشانه های کاهش اتکا به نفت در آمریکا به طور کامل نمایان شده است.تکنولوژی و ابداعات فنی شرایطی فراهم کرده است که آمریکا ز ماسه نفت تولید می کند و در عین حال شرایط به سویی می رود که در نهایت نفت خام به عنوان یک انرژی اصلی در نظام اقتصادی جهان نقش روبه کاهشی دارد.علاوه بر تولید نفت به روش های جدید تولید انرژی های جایگزین به سرعت در حال تحول است. یک تغییر اساسی رشد فراوان تولید خودرو برقی است که به کاهش مصرف بنزین به عنوان مهمترین کالا در تعیین قیمت نفت خام منجر خواهد شد.عاملی که آینده نا پایداری برای نفت خام به عنوان مهمترین عامل تامین انرژی در جهان رقم خواهد زد.
براساس گزارش های منتشر شده و پیش بینی هایی که می شود در طی دو سال آیند تولید خودروهای برقی رشد شتابانی خواهد گرفت. خودروهایی که با یک بار شارژ تا سیصد کیلومتر مصافت را طی می کنند و سرعت بالایی و مشابه خودروهای بنزینی دارند.قیمت این خودروها نیز به میزانی کاهش یافته که تا 30 هزار دلار است که بدون شک در سال های آینده توانایی ها و قیمت این نوع خودروها بهتر و کاهش خواهد یافت.
در حال حاضر سهم فروش خودروهای بنزینی در بازار خودرو جهان حدود یک درصد است.اما این سهم بدون هیچ شکی افزایش خواهد یافت.درحال حاضر تنها تعداد محدودی خودرو برقی در بازار توسط تولید کنندگان مهم تولید می شود اما سرمایه گذاری وسیعی معادل میلیاردها دلار در این بخش شده و تولید کنندگان مهم جهان برای اینکه در بازار سهم مناسبی داشته باشند در این زمینه سرمایه گذاری کرده اند.
امروز قیمت و خدمات این خودروها شاید با خودروهای بنزینی قابل مقایسه نباشد اما در آینده بدون شک خودروهای برقی ارزانتر ایمن تر و کارآمدتر خواهد بود و شکی نیست که بازار خودرو جهان تغییر می کند.این تغییر به معنای کاهش تقاضای نفت است.بنزین که در همه دوران ها مهمترین عامل در تعیین قیمت بنزین بوده از بازار نفت حذف می شود و این به معنای بحران برای تولید کنندگان نفت است.علاوه براین باید دانست که این رویداد محتوم است.این روند براساس پیش بینی تحلیل گران با روند متفاوتی ممکن است رخ دهد اما تا 2020 نقطه ای است که این حادثه رخ خواهد داد.یعنی در مدتی بیشتر یا کمتر از چهار سال.
این نمودار که براساس گزارش خبرگزاری بلومبرگ و آمارهای این موسسه تهیه شده زمان تقریبی کاهش دو میلیون بشکه ای مصرف نفت خام در جهان را براساس روند رشد مصرف خودروهای برقی پیش بینی کرده است.اگر رشد مصرف تا 60درصد باشد زمان این رویداد تا سال 2023 و اگر رشد مصرف به میزان 45 درصد باشد این برخورد در سال 2025 رخ خواهد داد و در صورت رشد 30 درصدی برخورد تا پس از 2025 به تاخیر خواهد افتاد.
اما این پیش بینی بسیار محافظه کارانه است و خوشبینانه چرا که نخستین تولید کننده خودروهای لوکس و پر طرفدار به نام تسلا که تنها خودرو برقی تولید می کند پیش بینی کرده بود که سال گذشته میلادی رشد تقاضایش 60 درصد رشد کند و این پیش بینی این شرکت برای سال های بعد نیز می باشد.نگاهی تاریخی به روند رشد مصرف خودرو در ابتدای ورودش به بازار نیز همین تجربه را نشان می دهد.فورد نخستین خودریی را که تولید کرد با رشدی 60 درصدی اسب و گاری را پشت سرگذاشت.
این گونه به نظر می رسد که برآورد های محافظه کارانه با توجه به منافع تولید کنندگان ناشی از نوعی جانبداری فکری است چرا که مدیرعامل شرکت کونکو فیلیپس در گفت و گویی پیش بینی کرده که رشدمصرف خودروهای برقی کند خواهد بود و تا 50 سال دیگر نیز رشد مصرف خودروهای برقی به کاهش چشمگیری در مصرف بنزین و به تبع آن نفت خام منجر نخواهد شد.اما براساس بسیاری از برآورد ها زمان وقوع سقوط مصرف بدون شک رخ خواهد داد و این که چه زمانی تنها موردی است که پیش بینی دقیقی در مورد آن ارایه نمی شود.اما همه پیش بینی ها وقوع آن را حتمی می دانند و شکی در آن نیست. به هر صورت اینکه چهارسال دیگر کاهش شدید مصرف رخ دهد و یا پنجسال دیگر ویا .... این امر حتمی است و کشورهای تولید کننده نفت باید برای آینده از آمروز برنامه ریزی کنند.هرچند زمان برخورد نزدیک است.
