دلار امریکا چگونه شکست میخورد
دلار ایالات متحده امریكا به رغم احساس بدی كه بیشتر سیاستمداران و رهبران كشورهای گوناگون دارند اكنون پول برتر دنیا شده است. اما این تنها كاری نیست كه امریكا در دهههای اخیر انجام داده است، بلكه رهبران مالی این كشور توانستند به مرور نظام مالی خود را بر جهان امروز تحمیل كنند و به جای اینكه برای مقابله با كشورها دنبال مسایل نظامی باشند تلاش میكنند از این برتری مالی استفاده كنند. انداختن اقتصاد ایران به تله تحریم ایالات متحده امریكا و گسترش این تله در سایر كشورها آزمایش جدیدی بود كه امریكا آن را اجرا كرد.
متاسفانه باید گفت كه رفتار ناكارآمد دولت دهم در مواجهه به تحریم ها و كم اهمیت شمردن آن موجب شد كه امریكاییها با فرصت كافی هم زاویهها و روزنههای نفس كشیدن اقتصاد ایران را محدود و مسموم كنند. اكنون و در حالی كه ایران تعهدات پذیرفته در سند برجام را اجرا كرده است و این را همه كشورهای عضو گروه ۱+۵ و حتی امریكا میدانند اما ادامه محدودیتها به دلیل تحریمهای قبلی باقی مانده است.
آیا امریكا میتواند تا ابد این محدودیت را اعمال كند؟ به نظر میرسد این روند ادامهدار نخواهد بود و امریكاییها به دلایل گوناگون ناگزیر خواهند بود با ایران سازگار شده و سختگیری ها را كاهش دهند.
دلیل اصلی این است كه دنیای امروز منتظر چراغ قرمز دلار نمیماند و راههای عبور از این سنگلاخ را پیدا میكند. حضور همه جانبه ایرباس فرانسه در صنعت هوایی ایران و عقد قرارداد بزرگ با ایران راه را بر حضور امریكاییها در تهران هموار كرد. تجربه ورود بویینگ به بازار فروش هواپیما به تهران همان توانایی پایانناپذیر مقوله رقابت است كه به همین جا منحصر نخواهد شد و پای شركتهای دیگر امریكایی را نیز به ایران باز میكند. هموار شدن راه قراردادهای نفت و پتروشیمی ایران با غولهایی مثل توتال بدون تردید به ترغیب امریكاییها منجر خواهد شد.
رهبران غولهای تجارت و صنعت امریكا نیك میدانند اگر از بازار ایران دور بمانند و رقبایشان این بازار را دراختیار بگیرند در آینده با دشواری مواجه خواهند شد. اكنون بازارهای كمی در دنیا هستند كه همانند بازار ایران دست نخورده باشند و آمادگی جذب سرمایه داشته باشند. این اتفاق دیر یا زود میافتد و ان روز است كه دلار به ظاهر یكه تاز ناگزیر میشود نرمش نشان دهد.
رفتار ایران با سرمایههای اروپایی و آسیایی مثل سرمایهگذاران ژاپنی و كرهای میتواند نرمش دلار را به لحاظ زمانی ممكن سازد. اگر ایران بتواند موانع جذب سرمایهگذاری خارجی را هموار كند و منابع خورد نیاز خود را از بازارهای جهان به دست آورد بدون تردید دلارداران نرمش نشان خواهند داد. این مسلاه بزرگی است كه نباید آن را نادیده گرفت.
