چگونه جذاب صحبت کنیم / مهارت های فن بیان
فن بیان و طریقه زیبا سخن گفتن در حقیقت صرفاً به استفاده از لب و دهان محدود نمی شود بلکه مهارت استفاده از تمام اجزا بدن برای بیان درست کلمات را فن بیان می گویند به نوعی اگر بخواهیم برای این پرسش را که چگونه جذاب صحبت کنیم یک پاسخ کامل پیدا کنیم باید به این توجه کنیم که مطمئناً شما به عنوان یک منشی، پزشک، خلبان، کارمند، دانشجو، دانشآموز، پدر و مادر و … در طول زندگی خود بارها و بارها نیاز است که صحبتهای تأثیر گذاری داشته باشید و اگر فن بیان خوبی نداشته باشید و نتوانید خوب صحبت کنید،مطمئناً با شکست مواجه خواهید شد.
بنابراین شما باید بتوانید اولاً یک صحبت موثر در ذهن خود طراحی کنید و سپس به توانایی دست بیابید که بتوانید آنچه در ذهن دارید را به خوبی به زبان بیاورید و این می تواند باعث جذاب سخن گفتن شما شود به طوری که مخاطبان از شنیدن صحبت های شما لذت ببرند!
چگونه صحبت کنیم تا جذاب شویم؟
اگر میخواهید صحبت شما مورد توجه دیگران قرار بگیرد تا حد ممکن کوتاه صحبت کنید. اگر سخنرانی میکنید اجازه ندهید تحت هیچ شرایطی بیش از ۶۰ دقیقه پشت سر هم سخنرانی کنید. فراموش نکنید اگر شمشهای طلا مانند شنهای ساحل روی زمین ریخته بودند، هیچ کسی به آنها توجهی نمیکرد. عمولاً همیشه شنوندگان این سؤال را از خود میپرسند که چرا باید گوش بدهم, بنابراین مشکل واقعی در صحبت کردن اینست که:«توجه شنوندگان را به خود جلب کرده و آنها را از افکار خودشان دور سازید»
اما این کار را چگونه انجام دهیم؟ با درک و تمرکز روی آنچه که شنوندههای شما آنرا مهم میدانند, این کار شدنی است, اگر نتوانید شنونده خود را به موضوع حساس کنید, هیچوقت روی صحبتهای شما متمرکز نخواهند شد, برای سازگار کردن شنوندههای خود باید رفتارهایی را در خود تقویت کنید که احتمالاً در بدو کار بر خلاف رویه شخصی و عقاید پایهای شما باشد.
چگونه بدون لهجه صحبت کنیم
برای تغییر و از بین بردن لهجه که تاثیر بسیاری در جذاب صحبت کردن شما دارد کافیست تمرینات زیر را با دقت انجام دهید و به مرور و درمدت کوتاهی لهجه خود را به طور کامل از دست خواهید داد.
تمرین اول:ابتدا باید تقلید کنید و این کار بسیار ساده ایست کافیست دقت کنید و طبق مرحله زیر پیش بروید
1. فردی بدون لهجه را که بتوانید صدایش را بهخوبی در ذهن خود بشنوید، درنظر آورید (هر چه این صدای ذهنی پر رنگتر باشد، بهتر است).
2. حال برای لحظاتی با صدای او به موضوعی فکر کنید.
3. در ادامه با تقلید از نوع گویش او همان موضوع را تعریف کنید (لازم نیست عین اون صدا را تقلید کنید فقط همین اندازه که بدانید ادای چه کسی را در میآورید کافیه)
4. صدای خود را ضبط کنید.
5. حال دو صدای ضبط شده را با هم مقایسه کنید.
تمرین دوم: در این مرحله باید تکرار کنید
1. چند فرد را که لهجه استاندارد دارند، در نظر بگیرید.
2. در همه حال با صدای آنها به موضوعات خود فکر کنید.
3. نکته مهم: در ابتدا سعی کنید در خلوت خود با گویش فرد منتخب حرف بزنید، در ادامه اگر میتوانید، این عادت را وارد محیط خانوادگی کنید.
چرا در خلوت؟ باور کنید هیچ دلیل علمی ندارد. این پیشنهاد تنها به این دلیل تجربی بود که تمام مراجعان تصحیح لهجه، برای استفاده از گویش جدید در محیط، از احتمال برخورد منفی از سوی خانواده و دوستان صحبت میکردند. واکنش محیط به گویش جدید امری طبیعی است. مسئلهای که باید به آن آگاه باشید این است که لهجه محصول محیط است. درست مانند اینکه فردی معتاد بخواهد اعتیاد خود را ترک کند، اما همچنان با جمعی معتاد حشر و نشر داشته باشد. مسئله این است که در نهایت کدام یک از این دو قوا پیروز خواهند شد. در هر صورت امید است چنین مشکلی نداشته باشید و بتوانید تلاش خود را برای گفتوگوی بدون لهجه در محیط آغاز کنید.
تمرین سوم: به هیچ وجه با لهجه صحبت نکنید حتی بین خانواده خودتان
1. به تمام نزدیکان اعلام کنید که تصمیم گرفتهاید لهجه خود را ترمیم کنید.
2. از این پس با لهجه و با گویش محلی خود صحبت نکنید.
3. از تمام نزدیکان خود بخواهید، با شما به لهجه یا گویش محلی حرف نزنند (مهم نیست چقدر در انجام این کار موفق میشوند).
4. در همه حال با حفظ الگوی گفتاری فرد یا افرادی که صدای آنها را صدای ذهنی خود قرار دادهاید، صحبت کنید.
ممکن است محیط در ابتدا خواسته شما را جدی نگیرد یا فراموش کند. باید به آنها حق دهید، چراکه طبیعت آنها چنین است. به یاد داشته باشید جنگ و دعوا راهحل نیست. همچنین بهتر است دامنه روابط خود با افراد فاقد لهجه را بیشتر کنید و اجازه دهید بیشتر آنها حرف بزنند. به این ترتیب طبیعت دوم الگوهای جدید را فرا خواهد گرفت.
تمرین چهارم: یکی از تمرینات جالب گویندگی اخبار است به توجه به مراحل زیر این کار را انجام دهید
1. یک خبر رادیویی یا تلویزیونی را ضبط کنید.
2. متن آن را بنویسید.
3. خبر را بخوانید و صدای خود را ضبط کنید.
4. دو صدا را با هم مقایسه کنید.
5. موارد اختلاف را یادداشت کرده، نسبت به تصحیح آنها تلاش کنید.
6. این تمرین را بسیار زیاد انجام دهید.
این مهم است که به گوشهای خود اطمینان نکنید. مقایسه بین گفتار خود با گفتار الگو بهترین معیار سنجش است. برای شروع خودتان بهراحتی میتوانید موارد اختلاف را پیدا کنید، اما هرچه لهجه کمتر شود، به همان نسبت دریافت تفاوتها سختتر خواهد شد. از اینجا به بعد بهتر است از گوش دوم استفاده کنید؛ یعنی از یکنفر بخواهید با گوش دادن به دو صدای ضبط شده، تفاوتها را بگوید. در این حالت همان دوست فاقد لهجه بسیار بهکار میآید.
تمرین پنجم: در اینجا لازم است کلماتی که در بین لهجه شما و لهجه تهرانی ها متفاوت است شناسایی کنید و طبق مراحل زیر پیش بروید
1. با گوش کردن به گفتوگوی تهرانی زبانها، کلمات متفاوت را پیدا کنید (مثلا «کیک» به جای «کِکس» در لهجه مشهدی یا «برای» به جای «سی» در لهجه لری و نمونههای دیگر در سایر گویشهای محلی).
2. کلمات جدید را در قالب گفتاری خود قرار دهید.
3. به خود زمان بدهید؛ به مرور تفاوتها کمتر و ظریفتر خواهد شد.
این مجموعه، تمرینهای تصحیح لهجه است که در ظاهر بسیار اندک اما در عمل بسیار زیاد و سخت است. به هر حال پس از این هرچه میماند فقط مراقبت است.
دقت داشته باشید مهمترین کار برای ترمیم لهجه آن است که نه با لهجه حرف بزنید و نه لهجه محلی را بشنوید. بهاینترتیب طبیعت دوم از لهجه خارج میشود.
تصحیح تمام زوایای لهجه با همین چند تمرین امکانپذیر نیست و تکنیکهای آن بسیار به لهجه مبدا بستگی دارد. به عقیده نگارنده نمیتوان فقط از یک الگو (مثلا خبرخوانی) برای ترمیم تمام لهجهها استفاده کرد. اگر دقت کرده باشید شمالیها واکه «آ» را چیزی بین «آ» و «اَ» و گاهی «اُ» تلفظ میکنند. در این حالت تمرینهایی مانند خبرخوانی فرم دهان را تغییر نمیدهد، بلکه باید روی الگوی صحیح تولید واکهها کار کرد.
در برخی موارد نیز لهجه ناشی از تغییر همخوانی است. نمونه بارز این مورد آذری زبانها هستند که در گویششان «ق» تبدیل به «گ» میشود. برای رفع این اختلالات باید مجموع تمرینهای تولید همخوانی در دستور کار قرار گیرند.که در اثر گذر زمان و استمرار در تمرین ها لهجه ها هر چقدر هم که تغییرشان سخت باشد مطمئن باشید اگر تلاش کنید حتما موفق خواهید شد(چگونه جذاب صحبت کنیم)
