نحوه تشخیص یبوست در نوزادان زیر یک سال
در هفته اول نوزاد در هر روز 8 تا10 بار مدفوع شل میکندکه در نوزادی که با شیر مادر تغذیه میشوند بعد از هفته اول تا هفته چهارم تعداد آن به 4 بار در روز کاهش مییابد.
از4 تا8 هفتگی تعداد دفع به یک بار در روز کاهش مییابد که این مقدار برای نوزادان شیر خشکی اغلب ثابت است ولی بیشتر نوزادان شیر مادر خوار ممکن است؛کمتر از این تعداد ( حتی سه روز یک بار) هم مدفوع کنند.
اگر نوزادی که شیر خشک میخورد تا4 روز مدفوع نکرد و نیز نوزادی که شیر مادر میخورد تا7 روز مدفوع نکرد بایستی با پزشک مشورت شود.
هنگامیکه زمان معرفی غذای جامد فرا میرسد نوزادانی که از شیر مادر تغذیه کردهاند بیشتر در معرض ابتلا به یبوست خواهند بود؛ چون معدههای کوچک آنها به هضم شیر مادر که بسیار زودهضم است و جذب آسانی نیز دارد عادت کرده است.
علل بروز یبوست در نوزادان
- رژیم غذایی کم فیبر شامل مصرف بیش از اندازه از محصولات لبنی مانند ماست
-میوههایی مانند موز پوره سیب غذاهای کمکی برنجی نانها پاستا و سیبزمینی سفید نیز میتوانند موجب یبوست شوند.
-تغییر در رژیم غذایی نیز میتواند موجب یبوست نوزاد شود.
-یکی دیگر از دلایل یبوست کودکان کم شدن آب بدنشان است. در فصل گرم.
-مکملهای آهن
-آلرژی غذایی نیز از دیگر علل ابتلا کودکان به یبوست است.
-اختلالات متابولیکی
اختلالات جسمی شامل :
- تنگی مجرای روده
- اختلالات ساختار عضلانی شکم مثل سندروم پرون
- اختلالات سیستم عصبی یا عضلانی روده مانند هیرشپرونگ
-مشکلات ستون فقرات نیز ممکن است باعث ایجاد یبوست در نوزاد گردد .
- عوامل دارویی مانند مسموم شدن با ویتامینD و یا کمبود پتاسیم
- کم کار شدن تیروئید
-مشکلات روده مثل عدم تحمل پروتئین شیر گاو لاکتوز
- اختلال بافت همبند مانند لوپوس
تشخیص یبوست در نوزادان :
در صورت عدم تشخیص اختلال در معاینات معمول در برخی موارد نادر ممکن است درخواست رادیولوژی از طرف پزشک داده شود . و گاهی بررسی حرکات روده لازم است. در یبوستهای مقاوم و شدید پزشک درخواست آزمایش خون و بررسی میزان کلسیم پتاسیم و هورمونهای تیروئید را مینماید .
درمان یبوست
اگر نوزاد زیر چهار ماه دچار یبوست شد به پزشک مراجعه کنید.
الگوی تغذیه نوزاد را به طور موقت تغییر داده یا برخی راهکارهای فیزیکی را برای کار کردن بهتر شکم او انجام دهید:
ماساژ شکم:به آرامی شکم نوزادتان را ماساژ داده و در جهت حرکت عقربههای ساعت به آرامی بمالید. کف دستانتان را در قسمت ناف نوزاد قرار دهید و سپس با حرکات ملایم دایرهوار شکم او را ماساژ داده و دستها را به تدریج از وسط شکم نوزاد دور کرده وبه سمت طرفین ببرید.
دوچرخه پاها:به آرامی پاهای نوزاد را به گونهای تکان دهید مانند پدال زدن دوچرخه. این کار را برای هر پا جداگانه انجام دهید. حرکت دوچرخه پاها همچنین نفخ نیز موثر میباشد.
-حمام کردن نوزاد
-برای کودکانی که غذای جامد را آغاز کردهاند ممکن است افزودن فیبر بیشتر به رژیم غذایی نوزاد به رفع یبوست کمک کند. از غذاهای نرم و صاف شدهای که فیبر بالایی دارند استفاده کنید؛ مانند زردآلو - آلو -هلو – گلابی- نخودفرنگی- لیموشیرین
حذف موقتی این مواد :موز2. برنج 3. پوره سیب 4. نان
-علاوه بر شیردهی روزی چند بار آب جوشیده سرد به کودک بدهید. از60 تا120 میلیلیتر.
- دارودرمانی که بایستی با نظر مستقیم پزشک صورت گیرد و دوره درمان حتماً باید تا انتها تکمیل گردد زیرا باعث برگشت مسئله یبوست در نوزاد میشود .
- رفع مسایل جسمی و فیزیکی نوزاد اعم از انسداد روده و سایر مسایلی که ذکر گردید مانند کم کاری تیرویید که بایستی داروی مناسب آن توسط پزشک تجویز گردد.
اگر یبوست طولانی شد با تغییرات غذایی برطرف نشد و علائم دیگری مانند خون در مدفوع وزن نگرفتن استفراغ و تحریکپذیری به آن اضافه شد به پزشک مراجعه کنید.
