نفت و گاز در اعماق زمین و دریا چه فایدهای دارند؟
اما باز هم قیمت نفت به عدد یادشده نزدیک نشد. واقعیت این است که افزایش عرضه نفت عراق، عربستان، امریکا و روسیه و روند کاهنده تقاضای نفت از سوی امریکا و چین و اروپا بازار را به نفع بازیگران سمت تقاضا تمام کرده است و در حال حاضر نیز قیمتها در پایینترین سطح در ١٠ سال اخیر قرار دارند. قیمت پایین نفت و احتمال تداوم آن به دلیل ادامه رشد کمتر چین و ادامه رکود در برزیل و ژاپن و کشورهای دیگر موجب شده است که به دلیل تقاضا برای سرمایهگذاری در این صنعت دوره رقابتی سختی را شاهد باشیم. عراق به عنوان رقیب اصلی نفت ایران برای به دام انداختن سرمایهگذاران بینالمللی و طعمههای لذیذ نشان میدهد و امتیازهای خاص میدهد. این وضع به ویژه در اقلیم کردستان عراق کاملا به چشم میآید. سرمایهگذاران بینالمللی اکنون با تقاضای عربستان، کویت، امارات متحده عربی و برخی کشورهای آفریقایی مواجه هستند و ایران نیز در این صف قرار دارد. بدون چون و چرا باید پذیرفت جذب سرمایههای بینالمللی به سوی ایران با روشهای قدیمی و با شرایط و امتیازهایی که قراردادهای بیع متقابل میداد سختتر از هر زمان دیگری شده است.
دو راه در پیش است: یک راه این است که درهای سرمایهگذاری خارجی ببندیم و تصور کنیم که بدون نفت ایران بازارها از تعادل خارج شده و سرمایهگذاران بینالمللی ناگزیر میشوند که به ایران برگردند و منت ما را بکشند که اجازه دهید با هر شرایطی در ایران سرمایهگذاری کنیم. در این صورت باید پیامدهای آن مثل کاهش تولید نفت در آینده میانمدت و عقبماندن از رقبای منطقهای و بینالمللی در ظرفیتسازی را بپذیریم و به شهروندان توضیح دهیم که چرا اجازه ورود سرمایهگذاران خارجی به نفت را نمیدهیم. پرسش اساسی در انتخاب گزینه یادشده این است که آیا کاهش سهم ایران در تولید جهانی و تبدیل شدن این سرزمین به بازیگر درجه دوم در اوپک و جهان را قبول داریم؟ اگر قبول داریم که باید با صدای بلند به جهان و مردم اعلام کنیم. تجربه چند سال اخیر ما در بازار نفت نشان میدهد که رقبای ایران با سرعتی باورنکردنی جای ایران را در بازار خواهند گرفت. راه دیگر اما این است که منطق بازار نفت در شرایط امروز را پذیرفته و با انعطاف بیشتر اجازه ورود سرمایههای بینالمللی به صنعت نفت و گاز را صادر کنیم. در این صورت باید قبول کنیم قراردادهای سپری شده قبلی واجد شرایط رقابتی نیست و جاذبه کافی برای ورود سرمایههای خارجی را ندارد. اصرار مدیران ارشد وزارت نفت برای جاری شدن هرچه زودتر قراردادهای تازه همین است که فرصت از دست نرود و روزی از راه نرسد که همین میزان جاذبه نیز زایل شده باشد. نفت و گاز ایران در اعماق زمین و ژرفای دریاها بماند، چه سودی برای ایرانیان دارد. تکنولوژیهای مدرن که موفق به کشف نفت از شنهای امریکا و ساحل سایر کشورها شدهاند میتوانند در آینده رقبای تازه کشف کنند و یادمان باشد که رقبای ایران منتظر نخواهند ماند.
