کارنامه سرمایهگذاری مستقیم خارجی: ایران بعد از یمن
در این مطلب خبر داده شده است که «بر اساس معیار نسبت ورود سرمایهگذاری مستقیم خارجی به ارزش متوسط دلاری تولید ناخالص داخلی، متاسفانه در سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۴ ایران بعد از مین کمترین مقدار نسبی را در بین کشورهای خاورمیانه دارد.
در این گزارش همچنین آمده است «بنابر دادههای آنکتاد (یک سازمان قدیمی بینالمللی در جهان)، امارات متحده عربی در سال ۲۰۱۴ رقمی معادل ۱۰.۱ میلیارد دلار سرمایه مستقیم خارجی جلب کرده و دومین کشور موفق درخاورمیانه بوده است. این موضوع در حالی است که ایران در این سال فقط ۲.۱میلیارد دلار سرمایه مستقیم خارجی جذب کرده است.»
کارشناسان این موسسه نوشتهاند: از آنجا که در غالب کشورها حجم مورد تقاضای سرمایه بیشتر از حجم سرمایه عرضه شده بوده و این موضوع در کشورهای در حال توسعه بیشتر نمایان است. کشورها در جذب این منبع تولیدی با یکدیگر رقابت دارند. یکی از ابتداییترین ملزومات ورود سرمایه، شفافسازی وضعیت کشور میزبان و بنگاههای اقتصادی در آن کشور است. یکی از معیارهایی که میتواند چشماندازی از وضعیت اقتصادی و میزان ثبات روند شاخصهای اقتصادی و سیاسی یک جامعه و واحد اقتصادی را برای سرمایهگذاری ارایه کند، رتبهبندیهای اعتباری بینالمللی است. رتبهبندی اعتباری به معنای ارزیابی توان ناشران اوراق بهادار در انجام به موقع تعهدات آتیشان است که توسط موسسههای خصوصی مستقل در سطح جهان ارایه میشود.
برای بیان عملکرد ایران در جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی در سالهای اخیر از دادههای آنکتاد استفاده کردهایم. بنابر دادههای آنکتاد، بر اساس معیار مقدار متوسط ارزش دلاری جذب FDI در سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۴، ایران بعد از لبنان رتبه هفتم را در بین ۱۴ کشور خاورمیانه داراست، در حالی که عربستان، ترکیه امارات متحده عربی به ترتیب با جذب متوسط ۱۳.۹، ۱۰.۲، و ۷.۶ میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم خارجی در جایگاه نخست تا سوم قرار دارند. علاوه بر این، بر اساس معیار نسبت ورود سرمایهگذاری مستقیم خارجی به ارزش متوسط دلاری تولید ناخالص داخلی، متاسفانه ایران بعد از یمن کمترین مقدار نسبی را در بین کشورهای خاورمیانه دارد.
Fitch از جمله بزرگترین شرکتهای رتبهبندی اعتباری بینالمللی است که طبقهبندی خود را از AAA تا D انجام میدهد که در این ردهبندی، رتبههای اعتباری پایینتر از BBB’ فاقد رتبه سرمایهگذاری یا سفتهبازانه (سوداگرانه) است. بنابراین رتبهبندی اعتباری موسسه بینالمللی Fitch در سال ۲۰۰۸، ایران دارای رتبه اعتباری B+ بوده که به مفهوم پایینتر از درجه سرمایهگذاری مطمئن است و در رده سرمایهگذاری بسیار سوداگرانه قرار دارد و با کشورهایی مانند آنگولا، روندا و اوگاندا هم رده است. در مقابل کشورهایی مثل کویت، قطر، امارات متحده عربی دارای رتبه اعتباری AA و عربستان دارای رتبه اعتباری AA’ و بحرین، ترکیه، هند، اندونزی و فیلیپین دارای رتبه اعتباری AAA’ هستند که همگی در دسته سرمایهگذاریهای مطمئن قرار دارند.
به گزارش ساعت ۲۴، علاوه بر شرایط نامطلوب کشورمان در رتبهبندیهای اعتباری بینالمللی باید گفت که هیچ یک از واحدهای اقتصادی کشورمان دارای رتبه اعتباری بینالمللی نیستند این موضوع در حالی است که امارات متحده عربی نه تنها دارای رتبه اعتباری AA در سطح کلان است، بلکه تعداد قابل توجهی از واحدهای اقتصادی این کشور (در سطح خرد) نیز دارای رتبه اعتباری بینالمللی صادر شده توسط موسسه بینالمللی Fitch هستند نتیجه این موضوع در عملکرد ۱۵ ساله این کشور در جلب سرمایههای خارجی به خوبی نمایان است.
برای بهبود توان واحدهای اقتصادی کشور در جذب سرمایهگذاران خارجی، بهبود وضعیت رتبهبندی اعتباری و تامین مالی از منابع مالی برونمرزی، راهکارهایی مانند بازیگری موثر قوانین و مقررات داخلی، تسریع روند خصوصیسازی و کوچک شدن بخش دولتی، تامین زیرساختهای اساسی بخشهای مولد کشور، تشویق واحدهای فعال در کسب رتبهبندیهای اعتباری بینالمللی، انجام مذاکرات لازم از سوی دولت با موسسههای رتبهبندی معتبر جهانی و افزایش آگاهی شرکتهای داخلی با رتبهبندیهای بینالمللی توصیه میشوند.
