برگ برنده انتخابات ۹۶ در دست هاشمی است
چرا برخی افراد از مراسم مذهبی سوءاستفاده سیاسی میکنند و مراسم مذهبی را به تریبون هجمه علیه دیگران تبدیل میکنند؟
شخصیت کسی که در مراسم مذهبی به دیگران توهین میکند و تهمت میزند را باید از جنبههای روانشناختی مورد بررسی قرار داد تا دلیل این مساله به خوبی روشن شود. به نظر من ریشه همه هتاکیها و بداخلاقیهای برخی مداحان در «غرور» خلاصه میشود. بنده به اینگونه افراد توصیه میکنم با خود خلوت کنند و در خلوت خود به رفتاری که در مراسم عزاداری نشان میدهند دقت کنند که آیا دچار غرور و تکبر نشدهاند. با این وجود به نظر میرسد این افراد فرصت خوداندیشی ندارند یا تمایلی به این کار ندارند. دلیل این مساله نیز این است که خود را «حق مطلق» و «حق محض» میدانند. بدون شک کسی که دچار غرور نفسانی شده باشد به خود اجازه میدهد «پا را از گلیم خود درازتر کند» و به دیگران توهین کند.
آیا برخورد با مداحان هتاک تاکنون قابل قبول بوده است؟
متاسفانه قوانین ما در این زمینه روشن و شفاف نیست و به همین دلیل برخوردهای سلیقهای و شفاهی بر برخوردهای ریشهای و قانونی غلبه پیدا کرده است. هنوز کسی یا قانونی برای مداحان حد و مرزی تعیین نکرده که یک مداح تا چه میزان اجازه دارد درباره مسائل مذهبی و سیاسی اظهارنظر کند. مداحان هتاک نباید دارای مصونیت باشند بلکه باید برای حیطه فعالیت آنها حدود و ثغور مشخصی تعیین شود. از سوی دیگر مفاهیمی که مداحان به آن اشاره میکنند مفاهیمی لغزنده هستند که امکان توجیه برای آنها وجود دارد. برخی مداحان به هر شخص و نهادی که دوست داشته باشند توهین میکنند و سپس نام آن را «غیرت دینی» میگذارند. قانونگذار نیز هنگامی که با کلمه غیرت دینی مواجه میشود دچار احتیاط میشود و قانون را به صورت کامل اجرا نمیکند. معمولا قوانین ما در مقابل مفاهیم لغزنده ساکت است و برخورد ریشهای با متخلفان صورت نمیگیرد. به نظر من برخورد چکشی و سلبی نیز با این افراد جوابگو نیست بلکه باید با مداحان هتاک برخورد فرهنگی صورت بگیرد. مردم باید در مجالس عزاداریهای مذهبی در مقابل هتاکی و توهین واکنش نشان بدهند و در چنین مجالسی حضور پیدا نکنند تا مداحان هتاک منزوی شوند و نتوانند به اهداف خود برسند.
مسالهای که در مراسم مذهبی اخیر مشهود بود، موضعگیری برخی افراد علیه دولت آقای روحانی بود. این در حالی است که در برخی عزاداریها علاوه بر اینکه آقای روحانی مورد هجمه قرار میگرفت، محاسن برخی شخصیتهای جریان مقابل نیز به مردم معرفی میشد. آیا مخالفان آقای روحانی به دنبال این هستند که از مراسمی مذهبی استفاده انتخاباتی کنند؟
مرحوم مدرس عنوان میکردند که «سیاست ما عین دیانت ما و دیانت ما عین سیاست ما است» و این دیدگاه مورد توجه بسیاری از علمای اسلام قرار گرفته است. با این وجود برخی این مساله را فراموش کردهاند که مفهوم سیاست در این جمله سیاست به معنای عام آن بوده و به هیچ عنوان منظور جناحها و گروههای سیاسی نبوده است. متاسفانه برخی این دو مساله را با هم اشتباه گرفتهاند و گمان میکنند اهداف جریانی و جناحی آنها مانند دیانت آنها است که برداشت کاملا غلطی است. نکته دیگر اینکه مذهب به دلیل تاثیرگذاری زیادی که در مناسبات یک جامعه در زمینههای مختلف دارد میتواند مورد توجه گروههای سیاسی قرار بگیرد تا به این وسیله اهداف سیاسی خود را دنبال کنند. در شرایط کنونی نیز به نظر میرسد جریان مقابل آقای روحانی که تا حدود زیادی نیز نسبت به شکست دادن ایشان ناامید است، تلاش میکند از تمام ابزارها و حربهها از جمله مراسم مذهبی برای در تنگنا قراردادن آقای روحانی استفاده کند. بدون شک جریان آقای روحانی با چنین شیوههایی «آب در هاون میکوبد» و به نتیجه دلخواه خود نخواهد رسید. مردم بسیار آگاهتر از این هستند که تحت تاثیر حربههای انتخاباتی برخی افراد در مراسم مذهبی قرار بگیرند.
اصولگرایان از یک سو در مسیر حرکت دولت سنگاندازی میکنند و از سوی دیگر به حسن روحانی چراغ سبز نشان میدهند. دلیل این رفتار متناقض چیست؟
پایگاه اجتماعی اصولگرایان در دو دهه اخیر همواره متزلزلتر از پایگاه اجتماعی اصلاحطلبان بوده است. دلیل اصلی این مساله نیز این است که اصلاحطلبان برای دیدگاه و آرای مردم اهمیت بیشتری قائل هستند و رویکرد مردمیتری در پیش گرفتهاند. در شرایط کنونی اصولگرایان به این نتیجه رسیدهاند که باید در رویکرد خود تجدید نظر کنند و به آرای مردم بیشتر از گذشته احترام بگذارند. ما هنوز به خاطر داریم که در انتخابات ریاستجمهوری سال ۹۲ و سالهای ابتدایی تشکیل دولت تدبیر و امید، اصولگرایان به شکلهای مختلف در مسیر حرکت دولت کارشکنی میکردند و دوست نداشتند آقای روحانی عملکرد قابل قبولی از خود به جای بگذارد. با این وجود و پس از انتخابات مجلس شورای اسلامی در سال۹۴ معتدلان اصولگرا فاصله خود را از تندروهای این جریان بیشتر کردند و تلاش کردند خود را به آقای روحانی نزدیکتر کنند. در گذشته برخی از شخصیتهای اصولگرا به صراحت عنوان میکردند که آرای مردم چندان ارزش ندارد. با این وجود به نظر میرسد اصولگرایان در حال عبور از اشتباهات خود هستند و به همین دلیل تلاش میکنند اهمیت بیشتری برای آرای مردم قائل شوند. از سوی دیگر رویکرد آقای روحانی به شکلی بوده که موفق شده در دولت خود «جذب حداکثری» و «دفع حداقلی» به وجود بیاورد. به همین دلیل نیز هرچه از طول عمر دولت آقای روحانی گذشت اصولگریان احساس کردند آقای روحانی شخصیت قابل اعتمادی است که میتوانند بیشتر به وی نزدیک شوند. اصولگرایان گمان میکنند در انتخابات ریاستجمهوری آینده میتوانند با آقای روحانی بده و بستان کنند و با حمایت تلویحی از آقای روحانی پایگاه اجتماعی خود را ارتقا دهند. در شرایط کنونی چرخش اصولگرایان از تندروی به رویکرد اعتدالی به دلیل این است که قصد دارند خود را با آقای روحانی بالا بکشند و جایگاه از دست رفته خود را در فضای سیاسی ایران دوباره به دست بگیرند.
تحلیل برخی از اصلاحطلبان این است که عدم حضور احمدینژاد در انتخابات ریاستجمهوری سبب وحدت بیشتر اصولگرایان و در نهایت به ضرر آقای روحانی تمام خواهد شد. به نظر شما حضور یا عدم حضور احمدینژاد چه تاثیری در رویکرد اصولگرایان برای اجماع خواهد داشت؟
مقام معظم رهبری با دوراندیشی و مصلحت اندیشی حضور آقای احمدینژاد را در انتخابات ریاستجمهوری آینده به مصلحت ایشان و کشور ندانستند. بدون شک درایت رهبر معظم انقلاب در این زمینه مانع از هرگونه تفرقه و تشنج در فضای سیاسی کشور شد. آقای احمدینژاد همواره نشان داده که دارای روحیه جنجالی است. به همین دلیل حضور ایشان در انتخابات آینده فضای انتخابات را مبهم و مخدوش میکرد. با این وجود نامهای که آقای احمدینژاد به رهبری نوشتند با سوالهای زیادی روبهرو شده و برخی از طلبههای قم نسبت به این نامه تردید دارند. به همین دلیل آقای احمدینژاد باید به همه هواداران خود به صورت رسمی مواضع سیاسی خود را اعلام کند تا برخی از حامیان ایشان از شک و تردید خارج شوند. آقای احمدینژاد بهتر از همه از این مساله آگاهی دارند که چرا مقام معظم رهبری ایشان را از حضور در انتخابات نهی کردهاند. در نتیجه ایشان باید دلیل این مساله را برای هواداران خود تشریح و تبیین کند. برخی از طلبهها و روحانیون قم هنوز قبول نکردهاند که آقای احمدینژاد در انتخابات شرکت نمیکند و به تمکین ایشان از دستورات رهبری با شک و تردید نگاه میکنند.
چرا برخی طلبهها نسبت به عدم حضور احمدینژاد در انتخابات تردید دارند؟
برخی طلبهها نامه اخیر آقای احمدینژاد به رهبری را در راستای یازده روز خانهنشینی و ماجرای انتخابات آقای مشایی تحلیل میکنند و گمان میکنند احمدینژاد ممکن است با دست پر وارد رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری شود. به همین دلیل آقای احمدینژاد باید تلاش کند اهداف کوتاهمدت و بلندمدت سیاسی خود را برای افکار عمومی تشریح کند تا چنین شائبههایی از بین برود. البته به نظر من آقای احمدینژاد به صورت تعمدی دست به چنین کاری نمیزند تا هواداران خود را همچنان آماده نگه دارد و در اردوگاه رقیب هراس و واهمه ایجاد کند. با این وجود توصیه رهبری برای اصولگرایان و همه طرفداران ایشان حجت را تمام کرد و به نظر میرسد آقای احمدینژاد حداقل در کوتاهمدت به قدرت باز نخواهد گشت. بنده معتقدم طرفداران احمدینژاد به دو دسته تقسیم میشوند؛ یک دسته همچنان به تندرویها و اندیشههای افراطی خود ادامه میدهند و منویات احمدینژاد را در مصداق دیگری دنبال میکنند. یک دسته هم تبعیت بیشتری از رهبری خواهند کرد و سعی میکنند تبعیت از امر رهبری را بیشتر نشان دهند و تفکر افراطی و تند خود را متعادل کنند و با اعتدالیون همگرایی بیشتری خواهند داشت. اما عدهای از افراطیون همچنان به حرکتهای تند خود ادامه میدهند. از سوی دیگر سه دلیل عمده برای منع احمدینژاد برای حضور در انتخابات وجود داشت؛ دلیل اول روحیات و خصوصیات شخصی احمدینژاد است که منشا منازعات، اختلافها و کشمکشها میشود، چون ایشان یک روحیه ماجراجویی داشتند و در دوران وی دیدیدم که هر روز کشور دچار یک بحران و کشمکش میشد. دلیل دوم نیاز کشور به آرامش است. اگر قرار باشد کشور دچار تنش و بحران شود، مسئولان کشور نمیتوانند برنامههای خود را عملی کنند و کشور و نظام آسیب میبیند. دلیل سوم این است که ما در شرایط منطقه وضعیت خاصی داریم. وضعیت سوریه، عراق و دیگر کشورها اقتضا میکند که دولتی بر سر کار باشد که بتواند روابط متعادلی با کشورهای منطقه داشته باشد. بدون شک ما با کشمکش و جنگ و منازعات نمیتوانیم ثبات و آرامش لازم را در کشور و منطقه ایجاد کنیم.
با چراغ سبز نشاندادن جامعه روحانیت مبارز به آیتا... هاشمی، این شائبه در فضای سیاسی به وجود آمده که ممکن است آیتا... هاشمی از ظرفیت سیاسی خود در بین اصولگرایان در جهت حمایت از آقای روحانی استفاده کند. به نظر شما آیا آیتا... هاشمی با استفاده از چنین روشی به دنبال به دست گرفتن ابتکار عمل در انتخابات ریاستجمهوری آینده است؟
آیتا... جوادی آملی در دیدار اخیری که با آیتا... هاشمی داشتند خطاب به ایشان عنوان کردند که«شما چه بخواهید و نه چه نخواهید از استوانههای نظام هستید». هنگامی که آیتا... جوادی آملی به عنوان یک عالم و فیلسوف برجسته جهان اسلام چنین دیدگاهی درباره آیتا... هاشمی دارند حجت بر همه ما تمام شده است. به همین دلیل آیتا... هاشمی نیازی به حضور در جلسات جامعه روحانیت مبارز ندارند بلکه جامعه روحانیت مبارز به آیتا... هاشمی نیاز دارد. نکته دیگر اینکه آیتا... هاشمی نزدیکترین فرد به مقام معظم رهبری هستند و به همین دلیل ایشان از تاثیرگذاری بسیار بالایی در فضای سیاسی ایران برخوردار است. بدون شک تاثیرگذاری آیتا... هاشمی در انتخابات آینده قطعی است و در این زمینه هیچ گونه شک و تردیدی وجود ندارد. آیتا... هاشمی دارای یک ظرفیت سیاسی منحصر به فرد است که میتواند با استفاده ازاین ظرفیت نیروهای معتدل کشور را حول محور خود در جهت حمایت از آقای روحانی در انتخابات جمع کند. به همین دلیل باید عنوان کرد که برگ برنده انتخابات ۹۶ در دست آیتا... هاشمی است.
آرمان
