پشتپرده ماجرای انتخاب رئیس مجلس
برخی از اصلاحطلبان معتقدند حزب اعتدال و توسعه در انتخاب ریاست مجلس به تعهدات خود نسبت به جریان اصلاحات وفادار باقی نمانده و روز چهار شنبه یعنی دو روز قبل از انتخاب رئیس مجلس به طرف دیگر «غش» کرده است. آیا چنین مسالهای صحت دارد؟
در۲۴ خرداد ۱۳۹۲ یک ائتلاف نانوشته بین برخی اصولگرایان معتدل و اصلاحطلبان برای حمایت از آقای روحانی شکل گرفت. با این وجود این ائتلاف برای افکار عمومی شفاف و روشن نبود. در سال ۹۲ اصلاحطلبان با یک تحلیل استراتژیک به این نتیجه رسیدند که باید از آقای روحانی به عنوان یک اصولگرا حمایت کنند. دلیل اصلی اینکه اصلاحطلبان در سال۹۲ از آقای روحانی حمایت کردند این بود که نمیخواستند اتفاقات انتخابات ریاستجمهوری سال۸۴ دوباره برای اصلاحطلبان رخ بدهد. در سال۸۴ چهار شخصیت اصلاحطلب یعنی آقایان معین، مهرعلیزاده، کروبی و آیتا... هاشمی در انتخابات حضور داشتند که این مساله سبب چنددستگی و خردشدن آرا بین اصلاحطلبان شده بود. این خردشدن آرا در نهایت به سود پدیدهای به نام احمدینژاد تمام شد که از چند دستگی بین اصلاحطلبان نهایت استفاده را برد و در میان تعجب همگان، موفق شد به ریاستجمهوری دست پیدا کند. با تمام این اوصاف باید عنوان کنم که ائتلاف نانوشته اصلاحطلبان و اصولگرایان معتدل که در سال۹۲ به صورت نانوشته و غیرملموس شکل گرفته بود در انتخابات مجلس در اسفند۹۴ عینیت پیدا کرد. در انتخابات اسفند ۹۴ حزب اعتدال و توسعه محور مذاکرات اصلاحطلبان و اصولگرایان گرایان معتدل قرار گرفت و پس از مذاکرات فشرده دو هفتهای در نهایت این ائتلاف عینیت یافته به لیست امید رسید. لیست امید نیز در تهران به پیروزی صددرصدی دست پیدا کرد که در نوع خود یک اتفاق بینظیر در فضای سیاسی ایران به شمار میرفت. از سوی دیگر رد صلاحیتهای گسترده اصلاحطلبان و برخی از اصولگرایان معتدل سبب شده بود که اصلاحطلبان و اعتدال گرایان بیش از پیش با هم احساس قرابت کنند و به همین دلیل به یک جمعبندی مشترک و کاربردی برای حضور در انتخابات دست پیدا کردند. شاید اگر شورای نگهبان به صورت گسترده اصلاحطلبان و اصولگرایان معتدل را رد صلاحیت نمیکرد اصلاحطلبان و اصولگرایان با یک لیست در انتخابات حاضر نمیشدند و با چند لیست در انتخابات شرکت میکردند.
پس چرا حزب اعتدال و توسعه به ائتلاف خود با اصلاحطلبان پایبند نبود و به جای حمایت از آقای عارف از آقای لاریجانی حمایت کرد؟
بنده بارها عنوان کردهام که در انتخابات هفتم اسفند۹۴ تضاد اصلی بین اعتدالگرایان و افراطیون بود و سرنوشت انتخابات در این چارچوب تعیین میشد. از نظر حزب اعتدال و توسعه آقای عارف و آقای لاریجانی هر دو در جریان اعتدال گرا قرار داشتند و هر دو با یک رقیب مشترک مواجه بودند. به همین دلیل برای حزب اعتدال و توسعه انتخاب یکی از این دو بزرگوار «علی السویه» بود و هیچ کس بر دیگری ارجح نبود. از نظر حزب اعتدال و توسعه آقای عارف و آقای لاریجانی هر دو شایستگی پوشیدن جامه ریاست مجلس را داشتند و اعتدال و توسعه معتقد بود ریاست هر دو نفر بر قوه مقننه به سود مردم و کشور است. خانم فاطمه هاشمی عضو ارشد حزب اعتدال و توسعه به تازگی عنوان کردهاند که ایشان آقای عارف را به آقای لاریجانی ترجیح میدادهاند. این در حالی است که درون حزب اعتدال و توسعه برخی افراد از آقای عارف حمایت میکردند و در مقابل برخی معتقد بودند که در شرایط کنونی ریاست آقای لاریجانی بیشتر به مصلحت کشور است. این در حالی است که اعتدال و توسعه تنها یک حزب است که خارج از مجلس قرار دارد و کسانی که باید تصمیم نهایی را اتخاذ کنند نمایندگان مجلس بودند.
چه کسانی در شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه با ریاست عارف بر مجلس موافق بودند و چه کسانی با ریاست لاریجانی؟آیا حمایت آقایان واعظی و علی جنتی از آقای لاریجانی صحت دارد؟
برخی از افراد مانند خانم فاطمه هاشمی از آقای عارف حمایت میکردند و این مساله را نیز به تازگی رسانهای کردهاند. بنده حمایت آقای واعظی و علی جنتی از آقای لاریجانی را نه تایید و نه تکذیب میکنم. در شرایط کنونی حزب اعتدال توسعه از سوی دو دیدگاه مورد مواخذه قرار گرفته است. برخی از دوستان اصلاحطلب از حزب اعتدال و توسعه گلایه دارند که چرا در انتخاب رئیس مجلس حزب اعتدال و توسعه از آقای لاریجانی حمایت کرده است. از سوی دیگر طرفداران آقای لاریجانی این سوال را میپرسند که چرا برخی از اعضای ارشد حزب از آقای عارف حمایت میکردند و این مساله باعث شده بود که حزب اعتدال و توسعه در زمینه تصمیمگیری درباره این موضوع به مشکلات جدی برخورد کند. نکته مهم دیگر اینکه چند روز قبل از برگزاری انتخابات هیات رئیسه مجلس حزب اعتدال و توسعه از آقایان عارف و لاریجانی دعوت کرد که در جلسه درون حزبی شرکت و دیدگاههای خود را درباره انتخابات هایت رئیسه مجلس برای اعضای شورای مرکزی مطرح کنند.
در این جلسه چه دیدگاههایی از سوی دو طرف مطرح شد؟
در این جلسه آقایان عارف و لاریجانی سخنرانی کردند و مواضع خود را درباره چالشها و فرصتهای پیش روی مجلس بیان کردند. اعضای ارشد حزب نیز با توجه به دیدگاههای هر دو طرف خط مشی خود را مشخص کردند. به نظر من هر گونه دیدگاه انتقادی به مواضع حزب اعتدال و توسعه درباره انتخاب رئیس مجلس جنبه انحرافی دارد و صحیح نیست. در جلسهای که آقای لاریجانی در حزب اعتدال و توسعه سخنرانی کردند هیچ گونه صحبت خصوصی بین اعضای حزب و ایشان مطرح نشد. پس از ایشان نیز آقای نوبخت به عنوان دبیرکل حزب سخنرانی کردند و به تشریح و تبیین گفتمان اعتدال پرداختند. در این جلسه آقایان عارف و لاریجانی کنار هم نشسته بودند و هیچ گونه مشکلی وجود نداشت. این دو نفر حتی با یکدیگر مصافحه کردند و یکدیگر را در آغوش گرفتند.
آقای عارف قبل از انتخاب هایت رئیسه مجلس به آقای لاریجانی پیشنهاد مذاکره میدهد. با این وجود آقای لاریجانی مذاکره را به بعد از انتخاب رئیس مجلس و برای دیگر کرسیهای مهم مجلس موکول میکند. چرا آقای لاریجانی چنین رویکردی را در پیش گرفت؟آیا ایشان از انتخاب شدن خود به عنوان رئیس مجلس اطمینان خاطر داشت؟
بنده این مساله را در رسانهها مشاهده کردم. با این وجود این مساله را نه تایید و نه تکذیب میکنم. به نظر من مهمترین کاری که در انتخابات اسفند ۹۴ صورت گرفت این بود که ما اجازه ندادیم اتفاقات انتخابات ریاستجمهوری سال۸۴ دوباره تکرار شود. سیاست همواره انتخاب بین «خوب» و «خوب تر» یا «بد» و «بدتر» است. شاید اگر اتفاقی که در انتخابات مجلس در سال۹۴ اتفاق افتاد رخ نمیداد ریاست مجلس به دست کسانی میافتاد که مورد رضایت هیچ کدام از جریانهای سیاسی نبود.
با تمام این اوصاف به نظر میرسد اصلاحطلبان از مواضع حزب اعتدال و توسعه درباره انتخاب رئیس مجلس دلچرکین هستند. آیا این مساله در انتخابات ریاستجمهوری ۹۶ به یک چالش جدی تبدیل نمیشود؟آیا حزب اعتدال و توسعه و اصلاحطلبان در انتخابات ریاستجمهوری سال۹۶ دوباره بر سر یک سفره خواهند نشست؟
بدون شک گزینه مشترک حزب اعتدال و توسعه آقای روحانی است و در این زمینه هیچ گونه شک و تردیدی وجود ندارد. از سوی دیگر اصلاحطلبان نیز به این نتیجه رسیدهاند که در شرایط کنونی بهترین فردی که میتواند کشور را مدیریت کند آقای روحانی است. این در حالی است که اصولگرایان معتدل و طیف منتسب به آقای لاریجانی نیز بر این باورند که ادامه رویکرد آقای روحانی برای کشور مفید و مثبت است. در نتیجه آقای روحانی به صورت همزمان گزینه مشترک هر سه گرایش سیاسی است و به همین دلیل احتمال ائتلاف بین اصلاحطلبان با اصولگرایان معتدل برای حمایت از آقای روحانی تقریبا قطعی است و هیچ مسالهای در این زمینه مشکلساز نخواهد بود. به احتمال زیاد رقیب آقای روحانی در انتخابات ریاستجمهوری از طیفهای دیگر اصولگرایان خواهد بود که هنوز مشخص نیست آیا با یک کاندیدا وارد انتخابات ریاستجمهوریخواهند شد یا اینکه به دنبال این هستند که با چند کاندیدا در انتخابات شرکت کنند. دکتر حق شناس به عنوان یکی از اعضای شورای عالی سیاستگذاری در یکی از مصاحبههای خود عنوان کرده بودند که «در شرایط کنونی ما به مجلسی نیاز داریم که به جای آنکه کنشگران آن اصلاحطلب باشند دارای رفتار و رویکرد اصلاحطلبانه باشد». به نظر من این مساله در انتخابات ریاستجمهوری هم وجود دارد و باید به جای اینکه به افراد نگاه کرد به رویکردها و رفتارها نگاه کرد. در شرایط کنونی ممکن است یک اصولگرا مانند آقای علی مطهری یا آقای بهروز نعمتی رفتار و رویکردی از خود نشان بدهند که یک اصلاحطلب نیز از خود نشان نمیدهد.
برخی از اصلاحطلبان حمایت این جریان از آقای روحانی در انتخابات۹۶ را قطعی میدانند و از سوی دیگر برخی عنوان میکنند حمایت اصلاحطلبان از آقای روحانی در انتخابات ریاستجمهوری آینده مشروط است. دیدگاه شما به عنوان عضو شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه دراین زمینه چیست؟
برای حمایت از آقای روحانی شرط، بیشرط. بدون شک برای حمایت از ایشان هیچ گونه قید و شرطی پذیرفته نخواهد شد. موضع حزب اعتدال و توسعه در انتخابات ریاستجمهوری آینده حمایت قاطع و بیقید و شرط از آقای روحانی است و در این زمینه هیچ گونه مماشاتی صورت نخواهد گرفت. در شرایط کنونی روح حاکم بر جریان اصلاحطلبی نیز به دنبال حمایت از آقای روحانی است و با اینکه برخی از اصلاحطلبان عنوان میکنند که به آقای روحانی چک سفید امضا نخواهند داد اما قاطبه اصلی جریان اصلاحات به دنبال حمایت قاطع از آقای روحانی هستند. بنده به مصاحبه آقای تاجزاده به عنوان یک اصلاحطلب تاثیرگذار و ممتاز با روزنامه آرمان امروز استناد میکنم که گفتمان آقای روحانی را اصلاحطلبانهتر از دولت اصلاحات معرفی کرده بود. به نظر من دیدگاههای آقای تاجزاده را میتوان به فضای عمومی جریان اصلاحات نیز سرایت داد.
آیا حزب اعتدال و توسعه برای انتخابات ریاستجمهوری دست دوستی به سمت اصلاحطلبان دراز خواهد کرد یا اینکه منتظر خواهد ماند اصلاحطلبان دست دوستی دراز کنند؟
دوستی اصلاحطلبان و حزب اعتدال و توسعه گسسته نشده که کسی بخواهد دست دوستی دراز کند. در شرایط کنونی گفتمان اعتدال هم بر فضای حزب اعتدال و توسعه حاکم است و هم بر فضای جریان اصلاحات. به نظر من خطر حضور مجدد گفتمان افراطیگری همچنان در کشور وجود دارد و نیروهای اعتدال گرا نباید کار را رها کنند و باید تا لحظه آخر در صحنه حضور داشته باشند. گفتمان اعتدال همچنان از سوی گفتمان افراطیگری تهدید میشود و این تهدید ممکن است در آستانه انتخابات ریاستجمهوری آینده شکل جدیتری به خود بگیرد. آقای روحانی برخلاف برخی اظهار نظرها که عنوان میکنند ممکن است در انتخابات شرکت نکند به صورت قطعی در انتخابات شرکت خواهد و صددرصد نیز از سوی شورای نگهبان تایید صلاحیت خواهد شد.
چرا سخنگوی حزب اعتدال و توسعه پس از انتخابات مجلس تغییر کرد؟
بنده با لطف دوستان به مدت ۱۵ سال سخنگویی حزب اعتدال و توسعه را برعهده داشتم. با این وجود حزب تصمیم گرفته بود که از نیروهای جوان و تازه نفس در حزب استفاده کند و به همین دلیل تصمیم گرفته شد که آقای اسماعیل شجاعی که انسان فرهیخته و شایستهای هستند از این به بعد سخنگویی حزب اعتدال و توسعه را برعهده داشته باشند. مساله دیگری که در این زمینه حائز اهمیت بود مشکلات شخصی بنده و بیماری یکی از نزدیکان بنده بود که شرایطی را به وجود آورده بود که امکان حضور بیشتر در این مسئولیت را به من نمیداد. در نتیجه سخنگوی حزب تغییر کرد و از این به بعد آقای شجاعی این وظیفه را برعهده خواهند داشت.
آرمان
