راه ورود تحریمهای دوباره را محکم ببندیم
در چنین شرایطی است که به نظر میرسد اقتصاد ایران دوباره در شرایط ابهام قرار گرفت و واکنشهای خاصی از طرف مدیران ارشد دولت در تعریف وضعیت تازه و تهدیدهای خطرات رفتن به کام دوباره تحریمها دیده نمیشد. در حالی که دستگاه دیپلماسی کشور و سایر نهادها در حال چانهزنی با جامعه جهانی به شکلها و روشهای گوناگون هستند، مدیران ارشد وزارتخانههای اقتصادی، صنعتی و مدیران بخش دولتی نیز باید در تشریح وضعیتهای متعدد احتمالی فعال شوند. باید کارهایی که میتواند اقتصاد را از افتادن دوباره در دام تحریمها ردیف کرد و برشمرد و راههای عبور از افتاده در گرداب تحریمها را پیدا کرد. دستگاههای اقتصادی کشور، نهادهای خصوصی ایران و افراد مستقل از قدرت که توانایی تشخیص کارشناسانه تهدیدهای تحریم دوباره را دارند باید وارد کار شده و شرایط را بازگو کنند. نمیتوان و نباید همه امور را دراختیار افراد و گروههایی قرار داد که شاید از همه گوشه و کنارهای اقتصاد نامساعد کشور خبر ندارند یا از عمق و ژرفای واقعیت اطلاعی ندارند.
در صورتی که اقتصاد ایران به هر دلیل دوباره در شرایط سالهای ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ قرار گیرد و محدودیتهای تجاری، نفتی بانکداری و ارزی، بیمه و حمل و نقل برگردند این بار دیگر آن بنیه مالی و ارزی سالهای قبل از دهه ۱۳۹۰ را نیز نداریم و انگیزهها نیز همان انگیزههای فعلی نخواهد بود. عرضه سالانه صدها هزار جوان تحصیلکرده به بازار کار و ناامید شدن آنها از پیدا کردن شغل مناسب و پایدار را اگر تنها مساله مهم اقتصاد تلقی کرده و ابعاد سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن را در کانون توجه قرار دهیم شاید کافی باشد که راه ورود دوباره تحریمهای احتمالی را ببندیم. نمیتوان و نباید شرایط را گونهای آرایش دهیم که امریکاییها بتوانند کشورهای گوناگون را دوباره دستکم در موضوع پرونده اقتصاد ایران متحد و یکپارچه سازند. تحریم احتمالی دوباره را در شرایط ویژهای که داریم و شرایط حاکم بر امریکا را نباید دستکم گرفت و واقعیتها را ندید.