مصرف بنزین کم می شود اما به چه قیمتی؟

سایت خبری تحلیلی ساعت 24- نادی صبوری- سیاست‌های افزایش نرخ حامل‌های انرژی در کشور تاکنون بر این پایه استوار بوده است که الگوی مصرف در کشور را اصلاح کنیم. با اجرای هدفمند سازی یارانه‌ها از سال 1385 تا کنون کم و بیش شاهد کاهش مصرف برخی حامل‌های انرژی از جمله بنزین بوده‌ایم. اما این تمام ماجرا نیست. قیمت بنزین در سال‌های اخیر دو بار افزایش یافت. طی این افزایش قیمت‌ها برخی متضرر نیز شده‌اند. جایگاه‌داران سوخت در این میان نمونه قابل تمرکزی هستند. مشکلاتی که این صنف در کشور با آن روبرو است باعث شده است برخی از جایگاه‌داران نه تنها از کاهش مصرف سوخت در کشور خوشحال نباشند بلکه به دلیل ضررهای مالی که نصیب آن‌ها شده است جلوی این موضوع گارد نیز گرفته باشند. در همین زمینه علی تقی نژاد دبیر هیات مدیره انجمن صنفی جایگاه‌داران سوخت کشور می‌گوید: « من به شخصه به عنوان کسی که قبل از شروع هدفمندسازی یارانه‌ها روزی 300 هزار لیتر بنزین می‌فروختم اکنون 45 هزار لیتر می‌فروشم و این خود نمایانگر تغییر وضعیت جایگاه‌داران در کشور بعد از هدفمندسازی یارانه ها است»

مسئله نبود الگوی صحیح مصرف میان ایرانیان بحث تازه‌ای نیست. این بحث فقط به بنزین هم محدود نمی‌شود؛ اما سال‌های سال مواجهه با چنین وضعیتی نمونه خوبی از عملکرد دولت‌ها در مواجهه با این وضع است. در سال‌هایی که گذشته است اگر چه در سخن همواره بر این تأکید شده است که ما در راستای اصلاح الگوی مصرف حرکت می‌کنیم در عمل شاهد چنین رویکردی در جامعه نبوده‌ایم. اگر گذارتان فقط برای یک بار در ساعت‌های اولیه صبح یا ساعات پایانی عصر به قطارهای داخل شهری خورد باشد حتما این سوال به ذهنتان خطور می‌کند که اگر سیاست‌های دولت در راستای حذف مسافران خودروهای تک سرنشین، روی آوردن مردم به وسائط نقلیه عمومی و در نهایت کاهش مصرف سوخت است چرا تعداد واگن‌های قطار این قدر کم است که هر لحظه بیم این می‌رود که نفس هر مسافر قطع شود. مریم یکی از مسافران حاضر در یکی از واگن‌ها می‌گوید: « امروز اتوموبیلم خراب شده بود و مجبور شدم که از مترو استفاده کنم اما به شدت پشیمان هستم ». در چنین وضعیتی است که بسیاری از تحلیلگران به این نتیجه می‌رسند که سیاست‌های دولت در هدفمندسازی یارانه‌ها تک بعدی بوده است. از سوی دیگر هر روز شاهد آگهی‌های فروش و پیش فروش خودرویی هستیم که شرکت‌های سازنده خودرو با اعطای تسهیلات به مصرف کنندگان آن‌ها را به سمت خرید هر چه بیشتر ترغیب می‌کنند. خودروهایی که در نهایت تنها بر بار سنگین ترافیکی در شهر می‌افزایند و مصرف سوخت در کشور را افزایش می‌دهند. به نظر می‌رسد در چنین وضعیتی رضایت اجتماعی شهروندان از صاحب خودرو شدن باعث می‌شود بسیاری فراموش کنند کشوری با وضعیت ایران چه از لحاظ کمبود سوخت و چه از لحاظ اشباع بودن خیابان‌ها از خودرو موقعیت چنین خرید و فروش‌هایی را ندارد. البته امسال در پی رایزنی‌های جدید وزارت نفت با شهرداری قرار شده است وزارت نفت برای بهبود وضعیت حمل و نقل عمومی در کشور هزینه کند و شهرداری نیز از این محل اجازه گسترش فعالیت جایگاه‌داران سوخت را بدهد. جایگاه‌داران که طی این سال‌ها و با کمبود مصرف بنزین در کشور اجازه توسعه فعالیت‌هایشان در ابعاد دیگر را نیافته‌اند. نبود ثبات در سودی که در این کسب و کار وجود دارد اکنون موجب شده است رغبت سرمایه‌گذاران برای ورود به این حوزه کم شود. این در حالی است که در کشورهای اروپایی جایگاه‌داران آزادی عمل بالایی برای گسترش فعالیت خود دارند. در بسیاری از کشورهای دیگر جایگاه‌داران اجازه ساخت و ساز در طبقات فوقانی جایگاه و احداث مراکز تجاری در جایگاه‌ها را دارند. اما تقی نژاد که خود یکی از جایگاه‌داران کشور است می‌گوید: «شهرداری در مقابل اختیارات جایگاه‌داران مقابله می‌کند. با وجود اینکه مجلس اجازه‌ی ساخت ۱۰ درصد را در سال‌های گذشته صادر کرده بود اکنون ما در این زمینه با مشکل مواجه هستیم» او البته مشکلات دیگری را نیز مطرح می‌کند. او می‌گوید:« برای مثال جایگاهی در جاده اصفهان هست که قبل از هدفمندسازی یارانه‌ها روزی ۷۰ هزار لیتر فروش داشته است اما اکنون تنها ۸ هزار لیتر می‌فروشد. اما وقتی همین جایگاه اقدام به فروش روغن موتور می‌کند از طرف صنف روغن‌فروش‌ها می‌آیند و محل را پلمپ می‌کنند»
به گزارش ساعت 24 ،بعد از فاز دوم گران شدن قیمت بنزین در بهار ۱۳۹۳ مصرف بنزین کاهش یافته است. طبق آمار و ارقام در حالی که پیش از فاز دوم گرانی مصرف روزانه بنزین کشور در حدود ۷۰ میلیون لیتر در روز بوده است اکنون این رقم به ۶۵ میلیون لیتر در روز رسیده است. اما هنوز میان تولید و مصرف کشور فاصله چشمگیری وجود دارد. در نتیجه برای رسیدن به فاصله‌ای منطقی میان تولید و مصرف نگاهی جامع و کارشناسی به تمام مباحثی که در بالا مطرح شده است الزامی است. اگر چه مسئولان تا کنون وعده‌های زیادی در خصوص راه‌اندازی پالایشگاه ستاره خلیج فارس تا سال آینده و بی‌نیازی کشور از واردات بنزین مطرح کرده‌اند اما در نهایت تا زمانی که روند اصلاح الگوی مصرف سوخت در کشور به وضع کنونی باشد نمی توان امید چندانی داشت که این طرح به شکل اصولی و اساسی پیش رود. در نهایت برای به نتیجه نشستن یک طرح در یک جامعه رضایت‌مندی نسبی اقشار مختلف از جمله مصرف کننده؛ فروشنده و واسطه‌ها نیز شرط مهم و اساسی است که نباید فراموش شود.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: