بررسی روند بازار ارز و سکه در نیم سال اول سال 93
کاهش شکاف ارزی ره آورد فعالیت دولت
سایت خبری تحلیلی ساعت24- مهرنوش سلوکی-با رسیدن به روزهای پایانی تابستان، شاید بررسی عملکرد شش ماهه دولت در زمینه بازار ارز برای بسیاری از کارشناسان اقتصادی و کارگزاران بازار قابل توجه باشد. به عقیده بسیاری دولت اعتدال که با پیام رسیدن به مدیریت ارزی شناور کارخود را آغاز کرده بود توانست تا حد بسیار زیادی از نوسانات گاهی عجیب سالهای پیش جلوگیری کند. کم کردن شکاف بین ارزمرجع و ارزآزاد در بازار، هدفی بود که دولت طبق آمارها توانست تا حد زیادی در این سه ماهه به آن نزدیک شود.
از سوی دیگر از نگاه بسیاری از کارشناسان، نظارت خوب و دیدهبانی دقیق بانک مرکزی از دیگر فعالیتهای دولت یازدهم در راه رساندن آرامش به بازار ارزمحسوب میشود. طبق برآوردها، میانگین نرخ ارز آزاد در بازار در شش ماهه اول سال 93 برابر 3184 تومان بوده است. همچنین ارز مرجع نیز توسط بانک مرکزی در حدود 164 تومان افزایش نرخ داشته است که میزان قابل توجهی برای کاهش این شکاف است. در این میان همچنین طلا و سکه نیز با شروع سال 93 به آرامشی رسید که تنها یک سال از اوج گرفتن قیمت آن و شکستن مرز یک میلیون تومانی آن میگذشت. سکه با 3.8درصد و طلا با 2.9 درصد کاهش توانستند نوسان کمی را در شش ماهه اول سال 93 تجربه کنند. بهطور کلی بسیاری با توجه به آمارهای موجود، عملکرد بازار را مثبت دانسته و جو روانی بازار ارز و سکه کشور را متعادلتر و آرامتر از گذشته بررسی کردهاند.
بعد از گذشت تعطيلات رسمي عيد نوروز بازار ارز و سكه ايران فعاليت خود را از ۹ فروردين آغاز كرد. زمزمهها براي فاز دوم هدفمندي يارانهها در آن روزها باعث شده بود تا بسياري بر اين باور باشند كه تورم دركشور رو به افزايش است و باز هم مانند فاز اول با سير جديد افزايش قيمت روبهرو خواهند شد.همين مساله باعث شد نرخ ارز به دليل جو رواني حاكم ميل به افزايش نرخ پيدا كند و درآخرين روز فروردين ماه به ۳۲۰۰ تومان برسد. اما عملكرد بانك مركزي به گونهيي بود كه نرخ ارز مبادلهيي در طول اين ماه ۱۰ تومان افزايش داشت و از ۲۵۴۰ به ۲۵۵۰ تومان رسيد تا فاصله نرخ ارز آزاد و مبادلهيي را به ۶۵۰ تومان تغيير دهد.اما سكه تمام بهار آزادي كه سال جديد را با ارزش ۹۵۰هزار تومان آغاز كرده بود در آخرين روزهاي اين ماه به قيمت ۹۸۰هزار تومان رسيد و با افزايش۳۰توماني در يك ماه به كار خود پايان داد.
اردیبهشت
از زمان اجراي فاز دوم هدفمندي يارانهها قيمت دلار از ۳۲۵۲ تومان به ۳۲۸۸ تومان در اواخر ارديبهشت ماه رسيد. كه اين موضوع نشاندهنده كاهش شيب افزايش قيمت دلار در مقايسه با روزهاي قبل از اجراي فاز دوم هدفمندي يارانهها بود.۲۳ ارديبهشت با شروع دور جديد مذاكرات هستهيي در وين اين تاثيرات سياسي بود كه باعث افزايش نرخ دلار در بازار شده بود و باعث شد دلار براي دومين بار در ماه به بازه ۳۳۰۰ تومان برسد. افزايش نرخ در بازار باعث شد بانك مركزي نيز نرخ ارز مرجع را تا حدي افزايش دهد تا بتواند تا حدي از شكاف ارزي بين دو ارز مرجع و آزاد بكاهد اما اين افزايش پايداري چنداني در بازار نداشت ودر پايان ماه به ۲۵۵۰ تومان رسيد كه نسبت به فروردين ماه تغيير چنداني نداشت. همچنين سكه بر خلاف ماه گذشتهاش نوسان زيادي را در روند خود نداشت و با ۸ هزار تومان افزايش و تحت تاثير نرخ دلار در بازار به ۹۸۷هزار تومان رسيد.
خرداد
با وجود پيشبينيهاي كارگزاران اقتصادي كه ميگفتند مذاكرات هستهيي تاثير بسياري بر قيمت دلار ميگذارد اما به شهود ديده شد مذاكرات هستهيي هم نوسانات چشمگيري در بازار ايجاد نكرد و فقط تا حد كمي توانست تغيير قيمت در بازار داشته باشد. ذكر اين نكته نيز ضروري است كه در نيمه اول خرداد نوسان نرخ ارز در بازه ۱۵ تومان بود كه در بازار نوسان خيلي كم محسوب ميشود و نشان از ثبات بر جو بازار داشت.اين امر نشانگر اين بود كه بانك مركزي تا حد زياي توانسته است بازار را به حالت ثبات در بياورد. در همان روزها بود كه رييس بانك مركزي در اظهاراتي بيان كرده بود: در حال حاضر بازار ارز از ثبات رو به پايين برخوردار است بعدها ثبات، به بازار ارز برميگردد. وي با اشاره به وجود عرضه و تقاضا در بازار ارز، متذكر شده كه به زودي كاهش باثباتي در قيمت ارز در بازار ايجاد شود. سخنان وي تاثير زيادي بر روند بازار گذاشت و پرونده نرخ ارز در پايان ماه خرداد با ۳۱۹۵ تومان بسته شد.
تير، ماه پر حادثهيي بر بازار ارز بود. با زمزمههاي آخرين دور مذاكرات هستهيي و خوشبيني كه در بازار وجود داشت بسياري پيشبيني كاهش بيشتر نرخ دلار را در بازار داشتند، دلار به سطح ۳۱۰۰ تومان رسيده بود و از سوي ديگر بانك مركزي با حركتي آرام و زيرپوستي ارز مرجع را به سمت صعود حركت ميداد و دركنار آن ارز را در بازار بسيار كنترل شده عرضه ميكرد تا بتواند شكاف ايجاد شده را تا حدي كاهش دهد. ارز مرجع به ۲۶۰۰ تومان رسيد و ارز مرجع نيز در پايان ۳۰روز در بازه ۳۱۰۰تومان حركت كرد كه اين امر در چند سال گذشته خود بيسابقه بود. دور پاياني مذاكرات هستهاي در وين كه از ۱۱تير آغاز و باعث شد بسياري از كارشناسان اين اظهار نظر را داشته باشند كه بازار نوسان بيشتري را در خود احساس كند. اما بازار واكنش چنداني به اين مذاكرات نشان نداد و در همان بازه ۰۰۱۳ تا ۰۵۱۳ توماني به فعاليت خود ادامه داد. لازم به ذكر است كه در روز ۶۱ تير دلار براي اولين بار از آغاز سال ۳۹ به زير ۰۰۱۳ تومان رسيد كه اين نزول دوام چنداني نداشت و باعث شد بار ديگر دلار به سطح قبل خود برگردد.
مرداد
با نزديك شدن به پايان ماه مبارك رمضان بسياري روند پررونقي را براي بازارپيشبيني ميكردند. اين رونق از دو جهت ميتوانست بازار را به ميزان فراواني تحت تاثير قراردهد. فرا رسيدن عيد سعيد فطر و برپايي مراسم ازدواج در سراسر كشور كه تقاضا براي طلا و سكه را تا حد زيادي افزايش ميداد و از سوي ديگر دور دوم سفرهاي تابستاني كه با اتمام ماه مبارك رمضان آغاز ميشد و دريافت ارزهاي مسافرتي كه ميتوانست ميزان تقاضا دربازار را افزايش دهد. اما چيزي كه در آن هفته در بازار ديده شد روند معكوس اين نظريه بود. ارز در كشور همچنان ثبات خود را حفظ كرده بود و بر مدار ۳۱۰۰ با نوسان كمي در جريان بود. توقف نرخ ارز آزاد دراين حالت بيشتر شبيه انتظاري بود كه تا آذر ماه به طول ميانجاميد. اما مهمترين رخداد در هفته سوم مرداد مربوط به رفتار بانك مركزي در قبال نرخ دلار مرجع بود. در حالي كه در اواسط آن هفته، بانك مركزي نرخ رسمي دلار را با ۵۲ ريال افزايش به ۲۶۴۶تومان رسانده بود وفاصله نرخ رسمي دلار با نرخ مصوب آن در بودجه به ۳۶ ريال كاهش يافته بود، روز۲۱ مرداد بانك مركزي در آخرين تغييرات ارزي خود، نرخ ارز مرجع را با ۴ تومان افزايش به ۲۶۵۰ تومان رساند.
شهریور
دلار در يكم شهريور در بازار آزاد در حالي فعاليت خود را آغاز كرد كه نسبت به آخرين روز مرداد با ۴۰تومان افزايش روبهرو شده و با ۳۱۳۵ تومان در بازار معامله شد. صعود يك روزهيي كه از اوايل تير در بازار ارز كشور بيسابقه بود. همين افزايش نرخ يكروزه باعث شد بازار منوچهري نسبت به روزهاي قبل شلوغتر و ميداني براي فعاليت هرچه بيشتر دلالان اين بازار شود. خبر دور جديد تحريمهاي امريكا عليه دولت ايران باعث شد كه نرخ ارز براي نخستين بار در ماه از مرز ۳۲۰۰ تومان نيز بگذرد و سطح جديدي را در بازار به وجود بياورد. در آن روزها با مديريت ارزي كه از سوي بانك مركزي در ماههاي گذشته ديده شده بود، انتظارها بر اين ميرفت كه بانك مركزي وارد بازار شده با عرضه بيشتر ارز از افزايش بيشتر نرخ دلار جلوگيري كند اما تنها عاملي كه در پايان ماه توانسته تا حدي از تب بازار ارز كشور بكاهد خبر لغو تحريم بانك مركزي ايران بود كه باعث شد اين ارز مهم با نرخ ۳۱۶۵ تومان به كار خود پايان بدهد. اما طبق بررسيها در تاريخ ۵ شهريور، شكاف ارزي نسبت به يك سال گذشته تقريبا نصف شد. اما نكته قابل توجه در اين ماه سقوط ۵۰هزار توماني سكه در بازار تحت تاثير طلاي جهاني بود كه بسياري از كارشناسان اين نزول را در ماههاي بعد نيز ادامهدار ميدانستند.
اردیبهشت
از زمان اجراي فاز دوم هدفمندي يارانهها قيمت دلار از ۳۲۵۲ تومان به ۳۲۸۸ تومان در اواخر ارديبهشت ماه رسيد. كه اين موضوع نشاندهنده كاهش شيب افزايش قيمت دلار در مقايسه با روزهاي قبل از اجراي فاز دوم هدفمندي يارانهها بود.۲۳ ارديبهشت با شروع دور جديد مذاكرات هستهيي در وين اين تاثيرات سياسي بود كه باعث افزايش نرخ دلار در بازار شده بود و باعث شد دلار براي دومين بار در ماه به بازه ۳۳۰۰ تومان برسد. افزايش نرخ در بازار باعث شد بانك مركزي نيز نرخ ارز مرجع را تا حدي افزايش دهد تا بتواند تا حدي از شكاف ارزي بين دو ارز مرجع و آزاد بكاهد اما اين افزايش پايداري چنداني در بازار نداشت ودر پايان ماه به ۲۵۵۰ تومان رسيد كه نسبت به فروردين ماه تغيير چنداني نداشت. همچنين سكه بر خلاف ماه گذشتهاش نوسان زيادي را در روند خود نداشت و با ۸ هزار تومان افزايش و تحت تاثير نرخ دلار در بازار به ۹۸۷هزار تومان رسيد.
خرداد
با وجود پيشبينيهاي كارگزاران اقتصادي كه ميگفتند مذاكرات هستهيي تاثير بسياري بر قيمت دلار ميگذارد اما به شهود ديده شد مذاكرات هستهيي هم نوسانات چشمگيري در بازار ايجاد نكرد و فقط تا حد كمي توانست تغيير قيمت در بازار داشته باشد. ذكر اين نكته نيز ضروري است كه در نيمه اول خرداد نوسان نرخ ارز در بازه ۱۵ تومان بود كه در بازار نوسان خيلي كم محسوب ميشود و نشان از ثبات بر جو بازار داشت.اين امر نشانگر اين بود كه بانك مركزي تا حد زياي توانسته است بازار را به حالت ثبات در بياورد. در همان روزها بود كه رييس بانك مركزي در اظهاراتي بيان كرده بود: در حال حاضر بازار ارز از ثبات رو به پايين برخوردار است بعدها ثبات، به بازار ارز برميگردد. وي با اشاره به وجود عرضه و تقاضا در بازار ارز، متذكر شده كه به زودي كاهش باثباتي در قيمت ارز در بازار ايجاد شود. سخنان وي تاثير زيادي بر روند بازار گذاشت و پرونده نرخ ارز در پايان ماه خرداد با ۳۱۹۵ تومان بسته شد.
تير، ماه پر حادثهيي بر بازار ارز بود. با زمزمههاي آخرين دور مذاكرات هستهيي و خوشبيني كه در بازار وجود داشت بسياري پيشبيني كاهش بيشتر نرخ دلار را در بازار داشتند، دلار به سطح ۳۱۰۰ تومان رسيده بود و از سوي ديگر بانك مركزي با حركتي آرام و زيرپوستي ارز مرجع را به سمت صعود حركت ميداد و دركنار آن ارز را در بازار بسيار كنترل شده عرضه ميكرد تا بتواند شكاف ايجاد شده را تا حدي كاهش دهد. ارز مرجع به ۲۶۰۰ تومان رسيد و ارز مرجع نيز در پايان ۳۰روز در بازه ۳۱۰۰تومان حركت كرد كه اين امر در چند سال گذشته خود بيسابقه بود. دور پاياني مذاكرات هستهاي در وين كه از ۱۱تير آغاز و باعث شد بسياري از كارشناسان اين اظهار نظر را داشته باشند كه بازار نوسان بيشتري را در خود احساس كند. اما بازار واكنش چنداني به اين مذاكرات نشان نداد و در همان بازه ۰۰۱۳ تا ۰۵۱۳ توماني به فعاليت خود ادامه داد. لازم به ذكر است كه در روز ۶۱ تير دلار براي اولين بار از آغاز سال ۳۹ به زير ۰۰۱۳ تومان رسيد كه اين نزول دوام چنداني نداشت و باعث شد بار ديگر دلار به سطح قبل خود برگردد.
مرداد
با نزديك شدن به پايان ماه مبارك رمضان بسياري روند پررونقي را براي بازارپيشبيني ميكردند. اين رونق از دو جهت ميتوانست بازار را به ميزان فراواني تحت تاثير قراردهد. فرا رسيدن عيد سعيد فطر و برپايي مراسم ازدواج در سراسر كشور كه تقاضا براي طلا و سكه را تا حد زيادي افزايش ميداد و از سوي ديگر دور دوم سفرهاي تابستاني كه با اتمام ماه مبارك رمضان آغاز ميشد و دريافت ارزهاي مسافرتي كه ميتوانست ميزان تقاضا دربازار را افزايش دهد. اما چيزي كه در آن هفته در بازار ديده شد روند معكوس اين نظريه بود. ارز در كشور همچنان ثبات خود را حفظ كرده بود و بر مدار ۳۱۰۰ با نوسان كمي در جريان بود. توقف نرخ ارز آزاد دراين حالت بيشتر شبيه انتظاري بود كه تا آذر ماه به طول ميانجاميد. اما مهمترين رخداد در هفته سوم مرداد مربوط به رفتار بانك مركزي در قبال نرخ دلار مرجع بود. در حالي كه در اواسط آن هفته، بانك مركزي نرخ رسمي دلار را با ۵۲ ريال افزايش به ۲۶۴۶تومان رسانده بود وفاصله نرخ رسمي دلار با نرخ مصوب آن در بودجه به ۳۶ ريال كاهش يافته بود، روز۲۱ مرداد بانك مركزي در آخرين تغييرات ارزي خود، نرخ ارز مرجع را با ۴ تومان افزايش به ۲۶۵۰ تومان رساند.
شهریور
دلار در يكم شهريور در بازار آزاد در حالي فعاليت خود را آغاز كرد كه نسبت به آخرين روز مرداد با ۴۰تومان افزايش روبهرو شده و با ۳۱۳۵ تومان در بازار معامله شد. صعود يك روزهيي كه از اوايل تير در بازار ارز كشور بيسابقه بود. همين افزايش نرخ يكروزه باعث شد بازار منوچهري نسبت به روزهاي قبل شلوغتر و ميداني براي فعاليت هرچه بيشتر دلالان اين بازار شود. خبر دور جديد تحريمهاي امريكا عليه دولت ايران باعث شد كه نرخ ارز براي نخستين بار در ماه از مرز ۳۲۰۰ تومان نيز بگذرد و سطح جديدي را در بازار به وجود بياورد. در آن روزها با مديريت ارزي كه از سوي بانك مركزي در ماههاي گذشته ديده شده بود، انتظارها بر اين ميرفت كه بانك مركزي وارد بازار شده با عرضه بيشتر ارز از افزايش بيشتر نرخ دلار جلوگيري كند اما تنها عاملي كه در پايان ماه توانسته تا حدي از تب بازار ارز كشور بكاهد خبر لغو تحريم بانك مركزي ايران بود كه باعث شد اين ارز مهم با نرخ ۳۱۶۵ تومان به كار خود پايان بدهد. اما طبق بررسيها در تاريخ ۵ شهريور، شكاف ارزي نسبت به يك سال گذشته تقريبا نصف شد. اما نكته قابل توجه در اين ماه سقوط ۵۰هزار توماني سكه در بازار تحت تاثير طلاي جهاني بود كه بسياري از كارشناسان اين نزول را در ماههاي بعد نيز ادامهدار ميدانستند.
