مدیرعامل شرکت آب منطقه ای گلستان
مدیریت خشکسالی با استفاده از پساب های شهری و صنعتی
سایت خبری تحلیلی ساعت24- مدیرعامل شرکت آب منطقه ای گلستان گفت: استفاده از آب های نامتعارف شامل پساب های شهری و صنعتی در مدیریت خشکسالی و توسعه کشاورزی و صنعت موثر و کارآمد است.
ایرج حیدریان با اشاره محدودیت منابع آبی در کشور افزود: با توجه به افزایش جمعیت، محدودیت و توزیع نامتناسب منابع آب و خشکسالی های متوالی، استفاده از آب های نامتعارف مانند پساب های تصفیه شده شهرها و شهرک های صنعتی، نیاز ضروری استان گلستان است.
وی اظهار کرد: طبق برنامه ریزی انجام شده تا پایان برنامه پنجم توسعه، میزان پساب های تصفیه شده شهری و صنعتی حدود ۵۰ میلیون مترمکعب در سال خواهد بود که می توان از آن برای توسعه بخش کشاورزی و صنعت با رعایت مسایل زیست محیطی استفاده کرد.
حیدریان افزود: در راستای استفاده بهینه از منابع آب های نامتعارف، شرکت آب منطقه ای گلستان انجام مطالعات استفاده از پساب های تصفیه شده شهرها، مطالعات امکان سنجی تامین آب کشاورزی و صنعت از منابع آب های شور و نامتعارف و انجام مطالعات زهکشی اراضی ۲۸۰ هزار هکتاری شمال استان را در دستور کار خود دارد.
مدیرعامل آب منطقه ای گلستان اضافه کرد: در این زمینه پژوهشی با عنوان « تحقیق پیرامون آب های غیرمتعارف و تبدیل آن ها با استفاده از تکنولوژی های نو به آب های با کیفیت برای مصرف شرب و غیره با لحاظ آثار زیست محیطی در استان گلستان» با همکاری دانشگاه گلستان انجام شده است.
حیدریان با بیان این که آماری از حجم آب های نامتعارف استان گلستان در دست نیست، گفت: منابع آبی نامتعارف به آن دسته از آب هایی اطلاق می شود که به طور معمول نمی توان از آن برای اهدافی چون شرب، کشاورزی و صنعت استفاده کرد و برای به کارگیری آن ها نیاز به اعمال سیاست های مدیریتی و حفاظتی ویژه است.
وی افزود: در اکثر کشورهای خشک و نیمه خشک جهان مثل ایران منابع آبی روز به روز کمیاب تر می شود لذا استفاده از آب های نامتعارف ضروری به نظر می رسد.
حیدریان با تقسیم بندی انواع آب های نامتعارف توضیح داد: آب های شور که املاح موجود در آن زیاد است، بخشی از این آب های نامتعارف را تشکیل می دهند که استفاده از این آنها نیازمند مدیریت خاصی است.
وی افزود: برای استفاده از این آب ها در کشاورزی باید عمل آبشویی و سپس آبیاری صورت گیرد، ضمن این که باید گیاهانی کشت شوند که نسبت به شوری آب مقاوم باشند.
حیدریان اضافه کرد: بسیاری از منابع آب های زیرزمینی موجود در گلستان املاح زیادی دارد و با توجه به کمبود منابع آبی، استفاده از این منابع ضروری و اجتناب ناپذیر به نظر می رسد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای گلستان با یادآوری این که «زه آب ها» دسته دیگری از آب های نامتعارف را تشکیل می دهند، گفت: زه آب ها در اثر زهکشی از مزرعه خارج می شوند و می توان از آن استفاده مجدد داشت.
حیدریان افزود: در شرایطی که آب برای آبیاری با کیفیت مناسب محدود و کمیاب است، به کارگیری مجدد زه آب ها برای استفاده در اراضی فاریاب از قابلیت های خاصی برخوردار است اما استفاده از زه آب همانند آب شور نیاز به مدیریت مناسب دارد و هر گیاهی را نمی توان با این نوع آب غیرمتعارف آبیاری کرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای گلستان خاطرنشان کرد: محدودیت های منابع آبی و وجود آب های سطحی غیرمتعارف در نقاط مرکزی و شمالی استان از جمله در شهرها و روستاهای گنبدکاووس، آق قلا، بندرگز، کردکوی و بندرترکمن و نیز افزایش جمعیت همراه با افزایش توقع، امکان تامین آب بیشتر از مناطق جنوبی را با مشکل مواجه ساخته است. آب مورد نیاز این مناطق از نقاط جنوبی استان گلستان و از طریق خط انتقال آب چندین کیلومتری میسر شده است.
به گفته حیدریان، برای جبران بخشی از این نیاز، توجه به استفاده از آب های غیرمتعارف که منابع آب قابل توجهی را به خود اختصاص می دهد، با بهره گیری از تکنولوژی روز، ضروری به نظر می رسد.
وی توضیح داد: تامین آب شرب شهرها و روستاها با ایجاد خط انتقال های چند کیلومتری اغلب از نقاط جنوبی استان صورت می گیرد و اگر بتوان با استفاده از تکنولوژی های نانو از آب های غیرمتعارف استفاده کرد، با کاهش بهره برداری و افت کیفیت منابع آب جنوبی که اغلب زیرزمینی هستند، رو به رو خواهیم بود.
مدیر عامل شرکت آب منطقه ای گلستان افزود: با توجه به رشد فزاینده جمعیت و به تبع آن افزایش نیازهای آبی، امکان ذخیره این منابع ارزشمند برای آیندگان مقدور خواهد شد.
وی گفت: با برنامه ریزی و بهره برداری بهینه از آب های شور و لب شور و نامتعارف امکان تامین نیازها با قیمت تمام شده کمتری حاصل می شود ضمن این که از اثرات نامطلوب بهره برداری از آب زیرزمینی از جمله کاهش ذخیره مخزن و فرونشست زمین جلوگیری خواهد شد.
حیدریان نبود تعادل بین منابع و مصرف را مهمترین مشکل در تامین آب استان گلستان دانست و خاطر نشان کرد که این مساله روند کاهش و کمبود آب را در استان شدت می بخشد.
برآیندها نشان می دهد که سطح منابع آب های زیرزمینی استان گلستان به شدت در حال کاهش است و وضعیت نامناسبی دارد؛ این در حالی است که میزان تقاضا برای استفاده از منابع آبی بخاطر جمعیت و گسترش صنعت و کشاورزی روند افزایشی دارد.
بر اساس آمار، ذخیره آبخوان های آزاد زیرزمینی استان گلستان در مرداد امسال در مقایسه با مرداد پارسال بیش از ۱۶۸ میلیون مترمکعب کاهش داشت که در مقایسه با متوسط ۲۲ سال گذشته، بیش از ۱۰۲میلیون مترمکعب کاهش حجم ثبت شده است.
همچنین حجم کل ذخیره آب سدهای در دست بهره برداری استان گلستان در پنجم شهریور امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۵۷ درصد کاهش را نشان می دهد.
بر این اساس، حجم کل آبگیری سدهای گلستان در پنجم شهریور سال آبی ۹۳ - ۹۲ حدود ۳۰میلیون مترمکعب و درصد آبگیری ۱۰ درصد بوده در حالی که حجم کل آبگیری سدهای استان در زمان مشابه سال قبل بیش از ۷۱ میلیون مترمکعب و درصد آبگیری بیش از ۲۵ درصد برآورد شده است.
وی اظهار کرد: طبق برنامه ریزی انجام شده تا پایان برنامه پنجم توسعه، میزان پساب های تصفیه شده شهری و صنعتی حدود ۵۰ میلیون مترمکعب در سال خواهد بود که می توان از آن برای توسعه بخش کشاورزی و صنعت با رعایت مسایل زیست محیطی استفاده کرد.
حیدریان افزود: در راستای استفاده بهینه از منابع آب های نامتعارف، شرکت آب منطقه ای گلستان انجام مطالعات استفاده از پساب های تصفیه شده شهرها، مطالعات امکان سنجی تامین آب کشاورزی و صنعت از منابع آب های شور و نامتعارف و انجام مطالعات زهکشی اراضی ۲۸۰ هزار هکتاری شمال استان را در دستور کار خود دارد.
مدیرعامل آب منطقه ای گلستان اضافه کرد: در این زمینه پژوهشی با عنوان « تحقیق پیرامون آب های غیرمتعارف و تبدیل آن ها با استفاده از تکنولوژی های نو به آب های با کیفیت برای مصرف شرب و غیره با لحاظ آثار زیست محیطی در استان گلستان» با همکاری دانشگاه گلستان انجام شده است.
حیدریان با بیان این که آماری از حجم آب های نامتعارف استان گلستان در دست نیست، گفت: منابع آبی نامتعارف به آن دسته از آب هایی اطلاق می شود که به طور معمول نمی توان از آن برای اهدافی چون شرب، کشاورزی و صنعت استفاده کرد و برای به کارگیری آن ها نیاز به اعمال سیاست های مدیریتی و حفاظتی ویژه است.
وی افزود: در اکثر کشورهای خشک و نیمه خشک جهان مثل ایران منابع آبی روز به روز کمیاب تر می شود لذا استفاده از آب های نامتعارف ضروری به نظر می رسد.
حیدریان با تقسیم بندی انواع آب های نامتعارف توضیح داد: آب های شور که املاح موجود در آن زیاد است، بخشی از این آب های نامتعارف را تشکیل می دهند که استفاده از این آنها نیازمند مدیریت خاصی است.
وی افزود: برای استفاده از این آب ها در کشاورزی باید عمل آبشویی و سپس آبیاری صورت گیرد، ضمن این که باید گیاهانی کشت شوند که نسبت به شوری آب مقاوم باشند.
حیدریان اضافه کرد: بسیاری از منابع آب های زیرزمینی موجود در گلستان املاح زیادی دارد و با توجه به کمبود منابع آبی، استفاده از این منابع ضروری و اجتناب ناپذیر به نظر می رسد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای گلستان با یادآوری این که «زه آب ها» دسته دیگری از آب های نامتعارف را تشکیل می دهند، گفت: زه آب ها در اثر زهکشی از مزرعه خارج می شوند و می توان از آن استفاده مجدد داشت.
حیدریان افزود: در شرایطی که آب برای آبیاری با کیفیت مناسب محدود و کمیاب است، به کارگیری مجدد زه آب ها برای استفاده در اراضی فاریاب از قابلیت های خاصی برخوردار است اما استفاده از زه آب همانند آب شور نیاز به مدیریت مناسب دارد و هر گیاهی را نمی توان با این نوع آب غیرمتعارف آبیاری کرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای گلستان خاطرنشان کرد: محدودیت های منابع آبی و وجود آب های سطحی غیرمتعارف در نقاط مرکزی و شمالی استان از جمله در شهرها و روستاهای گنبدکاووس، آق قلا، بندرگز، کردکوی و بندرترکمن و نیز افزایش جمعیت همراه با افزایش توقع، امکان تامین آب بیشتر از مناطق جنوبی را با مشکل مواجه ساخته است. آب مورد نیاز این مناطق از نقاط جنوبی استان گلستان و از طریق خط انتقال آب چندین کیلومتری میسر شده است.
به گفته حیدریان، برای جبران بخشی از این نیاز، توجه به استفاده از آب های غیرمتعارف که منابع آب قابل توجهی را به خود اختصاص می دهد، با بهره گیری از تکنولوژی روز، ضروری به نظر می رسد.
وی توضیح داد: تامین آب شرب شهرها و روستاها با ایجاد خط انتقال های چند کیلومتری اغلب از نقاط جنوبی استان صورت می گیرد و اگر بتوان با استفاده از تکنولوژی های نانو از آب های غیرمتعارف استفاده کرد، با کاهش بهره برداری و افت کیفیت منابع آب جنوبی که اغلب زیرزمینی هستند، رو به رو خواهیم بود.
مدیر عامل شرکت آب منطقه ای گلستان افزود: با توجه به رشد فزاینده جمعیت و به تبع آن افزایش نیازهای آبی، امکان ذخیره این منابع ارزشمند برای آیندگان مقدور خواهد شد.
وی گفت: با برنامه ریزی و بهره برداری بهینه از آب های شور و لب شور و نامتعارف امکان تامین نیازها با قیمت تمام شده کمتری حاصل می شود ضمن این که از اثرات نامطلوب بهره برداری از آب زیرزمینی از جمله کاهش ذخیره مخزن و فرونشست زمین جلوگیری خواهد شد.
حیدریان نبود تعادل بین منابع و مصرف را مهمترین مشکل در تامین آب استان گلستان دانست و خاطر نشان کرد که این مساله روند کاهش و کمبود آب را در استان شدت می بخشد.
برآیندها نشان می دهد که سطح منابع آب های زیرزمینی استان گلستان به شدت در حال کاهش است و وضعیت نامناسبی دارد؛ این در حالی است که میزان تقاضا برای استفاده از منابع آبی بخاطر جمعیت و گسترش صنعت و کشاورزی روند افزایشی دارد.
بر اساس آمار، ذخیره آبخوان های آزاد زیرزمینی استان گلستان در مرداد امسال در مقایسه با مرداد پارسال بیش از ۱۶۸ میلیون مترمکعب کاهش داشت که در مقایسه با متوسط ۲۲ سال گذشته، بیش از ۱۰۲میلیون مترمکعب کاهش حجم ثبت شده است.
همچنین حجم کل ذخیره آب سدهای در دست بهره برداری استان گلستان در پنجم شهریور امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۵۷ درصد کاهش را نشان می دهد.
بر این اساس، حجم کل آبگیری سدهای گلستان در پنجم شهریور سال آبی ۹۳ - ۹۲ حدود ۳۰میلیون مترمکعب و درصد آبگیری ۱۰ درصد بوده در حالی که حجم کل آبگیری سدهای استان در زمان مشابه سال قبل بیش از ۷۱ میلیون مترمکعب و درصد آبگیری بیش از ۲۵ درصد برآورد شده است.
