آشوراده، یزدان پناه و زوزه شغال
ساعت 24- محمدرضا یزدان پناه در سالهای پس از جنگ رییس منطقه ازاد کیش بود و در این منصب سخت کار میکرد. او که جوان و بلندپرواز بود در همان دوران روزنامه مناطق آزاد را نیز منتشر کرد که نام و آوازهای داشت. پس از روی کار امدن دولت اصلاحات در سال ۱۳۷۶، یزدانپناه دیگر جایی در دولتها نداشت و عموما دنبال سرمایهگذاری در بخش گردشگری بود.
يكي از طرحهاي مهم او خريد «آشوراده» و تبديل آن به يك منطقه گردشگري بود كه با افت و خيز مواجه شد. او روز ۱۱ دي ماه ۱۳۹۳ با روزنامه شرق گفتوگويي در همين باره انجام داده است. او در اين گفتوگو تاكيد كرده بود كه «التماس هم بكنند، نميروم، آشوراده ارزش اين چيزها را ندارد...».
دكتر محمد فاضلي استاد جامعهشناسي در وبلاگ خود با نقل برخي از سخنان يزدانپناه نقدي بر داوريهاي او كرده است كه بخشهايي از آن را ميخوانيد:
۱- فکر کردهاید در بقیه مناطق حفاظتشده جهان که پناهگاه حیات وحش نام دارند، یا ذخیره زیستکره به شمار میآیند، غیر از زوزه حیوانات وحشی – چه فرقی میکند شغال، شیر، یا گرگ – چه چیزی میشنوید؟ فکر میکنید در بقیه پناهگاههای حیات وحش جهان، حیوانات به زبان فصیح سخنرانی میکنند یا عملیات آکروباتیک و دانسینگ اجرا میکنند تا بینندگان خوشحال شوند؟ آقای سرمایهگذار، این منطقه پناهگاه حیات وحش است. گمان میکنید در پارک ملی سرنگتی (Serengeti National Park) حیوانات زوزه نمیکشند و به زبان فصیح فرانسه و انگلیسی با مردم چاق سلامتی میکنند؟
۲- گفتهاید آنجا فقط تمشک و انار ترش دارد و چیز ارزشمندی ندارد. هنوز ندیده بودم سرمایهگذاری که میخواهد منتقدانش را راضی کند اینقدر با تفرعن و از سر دانایی و به هیچ گرفتن منتقدان سخن بگوید. این که چنین عبارتی از اساس غلط است بماند، اما آیا معیار تعیین ارزش محیط زیستی گونههای گیاهی و ذخیرگاههای زیستکره شما هستید؟
۳- گفتهاید این منطقه ارزش محیط زیستی ندارد. این منطقه بخشی از تالاب میانکاله است و مشمول کنوانسیون رامسر است. یعنی شما ادعا میکنید تمام متخصصان محیط زیست این کشور که مخالف واگذاری آشوراده به امثال شما هستند هیچ از محیط زیست نمیفهمند و فقط شما قدرت تشخیص ارزشهای محیط زیستی را دارید؟ شما میگویید ارزش محیطزیستی ندارد، و همه فهم محیطزیستیتان را با برتری دادن آهو و چند پرنده خوشگل بر شغالها نشان دادهاید. اولا که همه حیات وحش آشوراده محدود به همان شغالهایی که شما میگویید نیست. ثانیاً با کدام معیار شغالها را بیارزشتر از آهو و چند پرنده خوشگل میدانید؟ منظورتان از چند پرنده خوشگل را میفهمم، همان باغ پرندگان را مد نظر دارید که قرار بود در آشوراده بسازید. به عمق حماقت این ایده اندیشیدهاید که در یکی از بزرگترین زیستگاههای پرندگان باغ پرندگان ساختن چه معنایی دارد؟ چرا صریح نمیگویید «از چند شغال و مارهای ساحل و پرندههای آزاد و ذخیرگاه زیست کره پول در نمیآید؟»
۴- میشود با شما موافق بود که «تا انسانها نروند چنین محیطهایی حفظ نمیشود.» من سالها با ادبیات مشارکت محلی برای حفظ اکوسیستمها دمخور بودهام. بله جوامع محلی باید در منافع حفظ زیستبومهای ارزشمند شریک باشند تا تمایلی به حفظ آنها داشته باشند. اما بین این ایده و آنچه شما میگویید زمین تا آسمان فاصله هست. امثال شما اول با ایده اقامتگاههای یک طبقه سازگار با محیط وارد میشوند و در چشم برهم زدنی کل اراضی را با ویلاهایی که میفروشید و هتلهایی که بر پا میکنید به گند میکشید.
۵- تالاب میانکاله بهواسطه مشمول کنوانسیون رامسر بودن، تعهداتی برای ایران ایجاد میکند و هر گونه خدشه بر آن برای چهره بینالمللی کشور مناسب نیست. آیا باید همه این تصویر ملی را پیش پای میل شما به سرمایهگذاری قربانی کنیم؟
۶- گفتهاید اگر التماس هم کنند من به آشوارده نمیروم. پس چرا نامه نوشتید که اگر قرار است کاری در آشوراده بشود شما در اولویت هستید؟ اگر این قدر خیرخواه و مایل به توسعه صنعت گردشگری هستید و چشمی به منافع ناشی از سرمایهگذاری در آشوراده ندارید، چرا یکی از دهها هتل نیمهکاره یا سایر پروژههای گردشگری را تکمیل نمیکنید؟ دوستداران محیط زیست و نسلهای آینده چگونه از شما خواهش کنند سرمایهتان را که میتواند در این اوضاع نابسامان اشتغال صرف کارهای سودده شود، هزینه کارهای زیان ده نکنید؟
دكتر محمد فاضلي استاد جامعهشناسي در وبلاگ خود با نقل برخي از سخنان يزدانپناه نقدي بر داوريهاي او كرده است كه بخشهايي از آن را ميخوانيد:
۱- فکر کردهاید در بقیه مناطق حفاظتشده جهان که پناهگاه حیات وحش نام دارند، یا ذخیره زیستکره به شمار میآیند، غیر از زوزه حیوانات وحشی – چه فرقی میکند شغال، شیر، یا گرگ – چه چیزی میشنوید؟ فکر میکنید در بقیه پناهگاههای حیات وحش جهان، حیوانات به زبان فصیح سخنرانی میکنند یا عملیات آکروباتیک و دانسینگ اجرا میکنند تا بینندگان خوشحال شوند؟ آقای سرمایهگذار، این منطقه پناهگاه حیات وحش است. گمان میکنید در پارک ملی سرنگتی (Serengeti National Park) حیوانات زوزه نمیکشند و به زبان فصیح فرانسه و انگلیسی با مردم چاق سلامتی میکنند؟
۲- گفتهاید آنجا فقط تمشک و انار ترش دارد و چیز ارزشمندی ندارد. هنوز ندیده بودم سرمایهگذاری که میخواهد منتقدانش را راضی کند اینقدر با تفرعن و از سر دانایی و به هیچ گرفتن منتقدان سخن بگوید. این که چنین عبارتی از اساس غلط است بماند، اما آیا معیار تعیین ارزش محیط زیستی گونههای گیاهی و ذخیرگاههای زیستکره شما هستید؟
۳- گفتهاید این منطقه ارزش محیط زیستی ندارد. این منطقه بخشی از تالاب میانکاله است و مشمول کنوانسیون رامسر است. یعنی شما ادعا میکنید تمام متخصصان محیط زیست این کشور که مخالف واگذاری آشوراده به امثال شما هستند هیچ از محیط زیست نمیفهمند و فقط شما قدرت تشخیص ارزشهای محیط زیستی را دارید؟ شما میگویید ارزش محیطزیستی ندارد، و همه فهم محیطزیستیتان را با برتری دادن آهو و چند پرنده خوشگل بر شغالها نشان دادهاید. اولا که همه حیات وحش آشوراده محدود به همان شغالهایی که شما میگویید نیست. ثانیاً با کدام معیار شغالها را بیارزشتر از آهو و چند پرنده خوشگل میدانید؟ منظورتان از چند پرنده خوشگل را میفهمم، همان باغ پرندگان را مد نظر دارید که قرار بود در آشوراده بسازید. به عمق حماقت این ایده اندیشیدهاید که در یکی از بزرگترین زیستگاههای پرندگان باغ پرندگان ساختن چه معنایی دارد؟ چرا صریح نمیگویید «از چند شغال و مارهای ساحل و پرندههای آزاد و ذخیرگاه زیست کره پول در نمیآید؟»
۴- میشود با شما موافق بود که «تا انسانها نروند چنین محیطهایی حفظ نمیشود.» من سالها با ادبیات مشارکت محلی برای حفظ اکوسیستمها دمخور بودهام. بله جوامع محلی باید در منافع حفظ زیستبومهای ارزشمند شریک باشند تا تمایلی به حفظ آنها داشته باشند. اما بین این ایده و آنچه شما میگویید زمین تا آسمان فاصله هست. امثال شما اول با ایده اقامتگاههای یک طبقه سازگار با محیط وارد میشوند و در چشم برهم زدنی کل اراضی را با ویلاهایی که میفروشید و هتلهایی که بر پا میکنید به گند میکشید.
۵- تالاب میانکاله بهواسطه مشمول کنوانسیون رامسر بودن، تعهداتی برای ایران ایجاد میکند و هر گونه خدشه بر آن برای چهره بینالمللی کشور مناسب نیست. آیا باید همه این تصویر ملی را پیش پای میل شما به سرمایهگذاری قربانی کنیم؟
۶- گفتهاید اگر التماس هم کنند من به آشوارده نمیروم. پس چرا نامه نوشتید که اگر قرار است کاری در آشوراده بشود شما در اولویت هستید؟ اگر این قدر خیرخواه و مایل به توسعه صنعت گردشگری هستید و چشمی به منافع ناشی از سرمایهگذاری در آشوراده ندارید، چرا یکی از دهها هتل نیمهکاره یا سایر پروژههای گردشگری را تکمیل نمیکنید؟ دوستداران محیط زیست و نسلهای آینده چگونه از شما خواهش کنند سرمایهتان را که میتواند در این اوضاع نابسامان اشتغال صرف کارهای سودده شود، هزینه کارهای زیان ده نکنید؟