نگاهی به کمتحرکی احزاب در روزهای انتخاباتی
رخوت سیاسی، فرصتی برای نوکیسهها
ساعت 24-کمتر از یک ماه به آغاز ثبت نام نامزدها در انتخابات مجلس یازدهم، باقی مانده است. با این وجود هنوز گویی شور و حال انتخاباتی فارغ از فضای جامعه، حتی در میان جناحها و تشکلهای سیاسی هم خود را نشان نداده است.
روزها به سرعت به سمت دهم آذر ماه و شروع ثبت نام در گذر است، اما هنوز در میان چهرههای سیاسی صحبت از آمدن و نیامدنهاست. نمود سستی، تنبلی و به عبارت دیگر همان رخوت سیاسی در میان جناحهای سیاسی در این دوره، آنجا بیشتر به چشم میآید که با یک مقایسه ساده با دوره قبل انتخابات مجلس، میتوان دریافت که در ایامی این چنینی، حال و هوای فعالیت سیاسی احزاب به گونهای متفاوت با این دوره، بسیار پر رنگ مینمود، به گونهای که احزاب متفاوت با برگزاری کنگرههای گوناگون تا حدودی سعی در معرفی چهرههای سیاسی مورد نظر خود برای ورود به انتخابات را داشتند.
در حال حاضر اما، نه تنها حضور احتمالی افراد شناخته شده سیاسی برای تصمیم در جهت تکیه زدن بر صندلیهای سبز بهارستان، با اما و اگرهای بسیار روبهرو است، که حتی با توجه به فعالیتهای ابتدایی جناحها، پیش بینی در مورد لیستهای احتمالی دو جناح مهم سیاسی کشور و یا سرلیستهای آنها امری بیهوده به نظر میرسد.
در برخی از خبرها، اصلاحطلبان از کاندیدا شدن دوباره محمدرضا عارف حرف زدهاند، مسالهای که اما هنوز خود او هم در مورد آن به تصمیم قطعی نرسیده است. در جناح مقابل هم، این نام قالیباف است که حجم بسیاری از گمانهزنیها را در اردوگاه اصولگرایان به خود اختصاص داده است. اما فقط همان حدس است و گمان و هنوز قالیباف، خود اظهار نظری در این زمینه نکرده است.
در میانه این حدسیات و فضای پر ابهام، نام رئیس مجلس فعلی هم زیاد به گوش میرسد. هر چند وضعیت او درنسبت به تمایلی که دو جناح جهت حضورش در لیست خود دارند چیزی بین زمین است و آسمان. گویی که هم خواستار او هستند و هم دافع او. هر چند لاریجانی که از او به عنوان یکی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری هم یاد شده است هنوز از تصمیم خود در این زمینه سخن نگفته و گویی حضورش در مجلس بعدی به عنوان عضو در صحن مجلس یا که رئیس در صدرآن از یک سو یا عدم حضور و آماده شدن برای انتخابات سال آینده از سوی دیگر، چونان رازی است که در روزهای پایانی زمان نامنویسی انتخابات مجلس، سرگشوده خواهد شد.
فارغ از این همه آمدن و نیامدنها، و اما و اگرها، نبود اطلاعرسانی لازم از سوی شوراهای سیاستگزاری دو جناح اصلاحطلب و اصولگرا، فضای روزهای باقیمانده تا ثبت نام نامزدهای انتخاباتی برای ورود به مجلس را با نوعی ابهام و عدم شفافیت روبهرو کرده است. به نظر میرسد فضای خاص کنونی کشور و مشکلات موجود، که ممکن است تاثیر بسزایی بر روی میزان مشارکت سیاسی مردم داشته باشد، بیش از پیش طلب میکند که حداقل، گرما و شوق فعالیتهای انتخاباتی در میان تشکلهای سیاسی، بسیار زودتر از دورههای پیش دیده شود و در نتیجه آن جامعه نیز متاثر شده و خود را برای حضور در پای صندوقهای رای آمادهتر ببیند.
نمیتوان با وجود سستی و کم تحرکی سیاسی چهرههای مهم از یک سو و نداشتن برنامههای منسجم انتخاباتی جناحهای سیاسی از سوی دیگر، فقط چشم انتظار نقش پر رنگ مردم در این زمینه بود.
باید توجه داشت که سیاست در بسیاری موارد برخلاف اقتصاد است و نمیتوان انتظار داشت تا در بستر عرضهای محدود، با تقاضایی وافر در سطح جامعه روبهرو شد.
گذشته از همه کاستیهای ذکر شده، مهمترین آفت چنین کمتحرکی، فضای مبهم و به نوعی رخوت سیاسی موجود در بین گرایشهای مهم سیاسی کشور را میتوان ظهور برخی سوءاستفادهکنندگان سیاسی در این عرصه دانست. پدیده نوظهوری که از آن به عنوان نوکیسههای سیاسی یاد میشود. این آفت اما جناح نمیشناسد و اصلا برایش تفاوتی هم نمیکند که در کدام گرایش یا جناح سیاسی وارد شود. بلکه تنها هدف چنین پدیدهای استفاده از فضای مبهم و غیر شفاف در جهت ایجاد تحرکات پوپولیستی و کسب سهم بیشتر از آن چیزی است که خود آن را بازار انتخابات مینامد. جریانی که با عوامفریبی و بازیهای سیاسی، سعی میکند به نوعی با کارتهای افکار عمومی بازی کرده و در نهایت خود بازی اصلی را در دست گرفته و بستر لازم را برای ورود و نفوذ خود در حوزه قدرت فراهم کند.
لازمه پیدایش و ظهور نوکیسههای سیاسی در آستانه انتخابات همانگونه که گفته شد، سردرگمی جناحهای سیاسی، عدم قاطعیت در تصمیم گیری سریع و نهایی، مشخص نکردن مواضع انتخاباتی و تعلل در جهت رایزنی و توافق با چهرههای سیاسی مهم و تاثیرگزار برای حضور در صحن مجلس است.
نباید از نظر دور داشت که وجود مواردی از این دست در آستانه نامنویسی نامزدها، با هر روزی که سپری میشود زمینه ظهور، فعالیت و سازماندهی شدن این سوءاستفادهگران و نوکیسههای سیاسی را بیشتر خواهد کرد.
در حال حاضر اما، نه تنها حضور احتمالی افراد شناخته شده سیاسی برای تصمیم در جهت تکیه زدن بر صندلیهای سبز بهارستان، با اما و اگرهای بسیار روبهرو است، که حتی با توجه به فعالیتهای ابتدایی جناحها، پیش بینی در مورد لیستهای احتمالی دو جناح مهم سیاسی کشور و یا سرلیستهای آنها امری بیهوده به نظر میرسد.
در برخی از خبرها، اصلاحطلبان از کاندیدا شدن دوباره محمدرضا عارف حرف زدهاند، مسالهای که اما هنوز خود او هم در مورد آن به تصمیم قطعی نرسیده است. در جناح مقابل هم، این نام قالیباف است که حجم بسیاری از گمانهزنیها را در اردوگاه اصولگرایان به خود اختصاص داده است. اما فقط همان حدس است و گمان و هنوز قالیباف، خود اظهار نظری در این زمینه نکرده است.
در میانه این حدسیات و فضای پر ابهام، نام رئیس مجلس فعلی هم زیاد به گوش میرسد. هر چند وضعیت او درنسبت به تمایلی که دو جناح جهت حضورش در لیست خود دارند چیزی بین زمین است و آسمان. گویی که هم خواستار او هستند و هم دافع او. هر چند لاریجانی که از او به عنوان یکی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری هم یاد شده است هنوز از تصمیم خود در این زمینه سخن نگفته و گویی حضورش در مجلس بعدی به عنوان عضو در صحن مجلس یا که رئیس در صدرآن از یک سو یا عدم حضور و آماده شدن برای انتخابات سال آینده از سوی دیگر، چونان رازی است که در روزهای پایانی زمان نامنویسی انتخابات مجلس، سرگشوده خواهد شد.
فارغ از این همه آمدن و نیامدنها، و اما و اگرها، نبود اطلاعرسانی لازم از سوی شوراهای سیاستگزاری دو جناح اصلاحطلب و اصولگرا، فضای روزهای باقیمانده تا ثبت نام نامزدهای انتخاباتی برای ورود به مجلس را با نوعی ابهام و عدم شفافیت روبهرو کرده است. به نظر میرسد فضای خاص کنونی کشور و مشکلات موجود، که ممکن است تاثیر بسزایی بر روی میزان مشارکت سیاسی مردم داشته باشد، بیش از پیش طلب میکند که حداقل، گرما و شوق فعالیتهای انتخاباتی در میان تشکلهای سیاسی، بسیار زودتر از دورههای پیش دیده شود و در نتیجه آن جامعه نیز متاثر شده و خود را برای حضور در پای صندوقهای رای آمادهتر ببیند.
نمیتوان با وجود سستی و کم تحرکی سیاسی چهرههای مهم از یک سو و نداشتن برنامههای منسجم انتخاباتی جناحهای سیاسی از سوی دیگر، فقط چشم انتظار نقش پر رنگ مردم در این زمینه بود.
باید توجه داشت که سیاست در بسیاری موارد برخلاف اقتصاد است و نمیتوان انتظار داشت تا در بستر عرضهای محدود، با تقاضایی وافر در سطح جامعه روبهرو شد.
گذشته از همه کاستیهای ذکر شده، مهمترین آفت چنین کمتحرکی، فضای مبهم و به نوعی رخوت سیاسی موجود در بین گرایشهای مهم سیاسی کشور را میتوان ظهور برخی سوءاستفادهکنندگان سیاسی در این عرصه دانست. پدیده نوظهوری که از آن به عنوان نوکیسههای سیاسی یاد میشود. این آفت اما جناح نمیشناسد و اصلا برایش تفاوتی هم نمیکند که در کدام گرایش یا جناح سیاسی وارد شود. بلکه تنها هدف چنین پدیدهای استفاده از فضای مبهم و غیر شفاف در جهت ایجاد تحرکات پوپولیستی و کسب سهم بیشتر از آن چیزی است که خود آن را بازار انتخابات مینامد. جریانی که با عوامفریبی و بازیهای سیاسی، سعی میکند به نوعی با کارتهای افکار عمومی بازی کرده و در نهایت خود بازی اصلی را در دست گرفته و بستر لازم را برای ورود و نفوذ خود در حوزه قدرت فراهم کند.
لازمه پیدایش و ظهور نوکیسههای سیاسی در آستانه انتخابات همانگونه که گفته شد، سردرگمی جناحهای سیاسی، عدم قاطعیت در تصمیم گیری سریع و نهایی، مشخص نکردن مواضع انتخاباتی و تعلل در جهت رایزنی و توافق با چهرههای سیاسی مهم و تاثیرگزار برای حضور در صحن مجلس است.
نباید از نظر دور داشت که وجود مواردی از این دست در آستانه نامنویسی نامزدها، با هر روزی که سپری میشود زمینه ظهور، فعالیت و سازماندهی شدن این سوءاستفادهگران و نوکیسههای سیاسی را بیشتر خواهد کرد.
همدلی
