دکتر لادن فتی:
در ایران تبدیل علم به فهم مشکل است
ساعت24- رضا ستاری- انجمن روانشناسی ایران در خانه اندیشمندان علوم انسانی نشستی را با عنوان علم بهتر است یا مدرک، برگزار نمود که سخن ران آن خانم دکتر لادن فتی، نخستین بانوی پذیرفته شده در مقطع دکترای روانشناسی بالینی و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران ،ضمن اشاره به مشکلات آموزشی و علمی دانشجویان در کشور، از اهمیت و برتری علم نسبت به مدرک سخن گفت.
به گزارش ساعت24، خانم دکتر فتی تاکید کرد: روند صاحب علم شدن افراد از اطلاعات آغاز می شود، که این اطلاعات توان تبدیل شدن به علم را دارد. اطلاعات باید تبدیل به فهم شده و فهم باید به صورت درک عمیق در آید و در مرحله آخر بصورت کاربردی مورد استفاده قرار بگیرد.
وی گفت: متاسفانه در کشور ما اغلب در مرحله اول باقی می مانیم، یعنی آزمونهایی که ما از طریق آن وارد مقاطع تحصیلات تکمیلی می شویم، فقط در همان مقطع اول اطلاعات ما را می سنجد، و سوالی که این جا مطرح است این است که آیا در طول فرایند اخذ مدرک به علم هم دست پیدا می کنیم؟
دکتر فتی تصریح کرد: علم مساوی مدرک نیست. من می توانم پرفسور باشم اما از صحبت کردن یومیه خودم نیز عاجز باشم. البته ما عقیده نداریم که مدرک از اجتماع حذف شود، که این مساله می تواند بسیار خطرناک باشد، ولی باید تلاش کنیم تا مدرک به عنوان چیزی با معنا و پرارزش کابرد داشته باشد. در واقع باید شایستگی تبدیل به مدرک شود، نه مدرک باعث شایستگی باشد.
وی ادامه داد: در ایران کلی صاحب مدرک داریم، به عنوان مثال شاید در هر خانواده ای یک کارشناس یا یک روانشناس داشته باشیم و تا این جا هم با غربی ها تفاوت چندانی نداریم، اما این مدرک تا چه حد دارای کارایی است و تا چه میزان تبدیل به علم شده است جای سوال دارد.
دکتر فتی گفت: در گذشته گلستان سعدی و یا دیوان حافظ و مولوی و بسیاری از بزرگان دارای مضامین روانشناسی و جامعه شناسی بسیاری بوده است و در آن دوره مدرکی لازم نبود تا شایستگی این افراد مورد قبول جامعه قرار بگیرد.
وی تاکید کرد: سیر روانشناسی در کشور ما تا قبل از انقلاب فرهنگی به گونه ای بود که تضاد آرا در میان روانشناسان حاکم بود و به اصطلاح داستان من بیشتر می دانم با تو جریان داشت در حالی که در همان زمان در غرب یک همکاری و تضارب آرا را شاهد بودیم. بعد از انقلاب فرهنگی نیز در روانشناسی ایران تا حدود سی سال درس x با جزوه آقای y تدریس میشده است که تازه این حالت در حال بازنگری شدن است و همه آنهایی که در این سال ها دانشجو یا هیات علمی بوده اند می دانند که در یک چارچوب مشخص قرار نداشته ایم.
دکتر فتی ادامه داد: این امر در غرب با یک حرکت تکوینی، دارای رشدی دیالکتیک، هم فزاینده و موازی بوده ولی ما همچنان به اصطلاح در حال شمشیر بازی با هم هستیم. هرچند اگر بخواهیم می توانیم به این مسیر ادامه بدهیم و گمان می کنم که اتفاق خاصی نخواهد افتاد، چرا که اگر قرار بود اتفاقی بیافتد در این سال ها می افتاد.
وی تصریح کرد: اما برای بازبینی این امر باید دو کار مهم را انجام داد. اول باید به مفاهیمی بنیادینی مانند رفتار حرفه ای، خبرگی، پاسخگو بودن توجه شود که این امر در آموزش ما لحاظ نشده است و دوم توجه به فلسفه علم، تجربه، زبان شناسی، فرهنگ و روش شناختی است که این هم در برنامه های ما جا مانده است.
دکتر فتی تاکید کرد: ما باید مرحله شکل گیری علم را در فرزندانمان لحاظ کنیم و تربیت مدرس در دانشگاه ها متناسب باشد، یعنی ما باید ابتدا معلمی را یاد بگیریم و مورد سنجش دایمی قرار داشته باشیم، مانند دیگر نقاط جهان که دپارتمان ها دفتر ارزش یابی اساتید و معلمین دارند.
وی گفت: ما در کشورمان درونداد را با رتبه کنکور مهار می کنیم ولی متاسفانه برونداد مهار شده نیست و این پایش برونداد برای کسانی که در کشور مدارک عالیه دارند صورت نمی گیرد.
دکتر فتی گفت: به نظر من دانشجو باید خود را به حل مساله و تحلیل نقاد و قرار گرفتن در سطوح بالای تفکر قرار دهد، و به سمت کارهای تیمی گرایش پیدا کند، چراکه آنهایی که به سمت کارهای تیمی رفته اند آینده ای متفاوت در علم را داشته اند. همچنین تسلط داشتن بر راهبردهای جستجو و نقد اطلاعات بسیار مهم است و دانشجو باید به زبان تخصصی علم مسلط باشد.
وی در پایان خاطر نشان کرد: توصیه من به دانشجویان این است که به طور مداوم بخوانند و بنویسند و اهمیت نوشتن را از یاد نبرند و سعی کنند روزی یک مقاله بخوانند و یک پاراگراف یادداشت کنند. متاسفانه ما یک درس آبکی انشاء در دبستان داشتیم که آن هم دارد حذف می شود و آن وقت از دانشجو توقع داریم که در مقطع فوق لیسانس پایان نامه هم بنویسد.
وی گفت: متاسفانه در کشور ما اغلب در مرحله اول باقی می مانیم، یعنی آزمونهایی که ما از طریق آن وارد مقاطع تحصیلات تکمیلی می شویم، فقط در همان مقطع اول اطلاعات ما را می سنجد، و سوالی که این جا مطرح است این است که آیا در طول فرایند اخذ مدرک به علم هم دست پیدا می کنیم؟
دکتر فتی تصریح کرد: علم مساوی مدرک نیست. من می توانم پرفسور باشم اما از صحبت کردن یومیه خودم نیز عاجز باشم. البته ما عقیده نداریم که مدرک از اجتماع حذف شود، که این مساله می تواند بسیار خطرناک باشد، ولی باید تلاش کنیم تا مدرک به عنوان چیزی با معنا و پرارزش کابرد داشته باشد. در واقع باید شایستگی تبدیل به مدرک شود، نه مدرک باعث شایستگی باشد.
وی ادامه داد: در ایران کلی صاحب مدرک داریم، به عنوان مثال شاید در هر خانواده ای یک کارشناس یا یک روانشناس داشته باشیم و تا این جا هم با غربی ها تفاوت چندانی نداریم، اما این مدرک تا چه حد دارای کارایی است و تا چه میزان تبدیل به علم شده است جای سوال دارد.
دکتر فتی گفت: در گذشته گلستان سعدی و یا دیوان حافظ و مولوی و بسیاری از بزرگان دارای مضامین روانشناسی و جامعه شناسی بسیاری بوده است و در آن دوره مدرکی لازم نبود تا شایستگی این افراد مورد قبول جامعه قرار بگیرد.
وی تاکید کرد: سیر روانشناسی در کشور ما تا قبل از انقلاب فرهنگی به گونه ای بود که تضاد آرا در میان روانشناسان حاکم بود و به اصطلاح داستان من بیشتر می دانم با تو جریان داشت در حالی که در همان زمان در غرب یک همکاری و تضارب آرا را شاهد بودیم. بعد از انقلاب فرهنگی نیز در روانشناسی ایران تا حدود سی سال درس x با جزوه آقای y تدریس میشده است که تازه این حالت در حال بازنگری شدن است و همه آنهایی که در این سال ها دانشجو یا هیات علمی بوده اند می دانند که در یک چارچوب مشخص قرار نداشته ایم.
دکتر فتی ادامه داد: این امر در غرب با یک حرکت تکوینی، دارای رشدی دیالکتیک، هم فزاینده و موازی بوده ولی ما همچنان به اصطلاح در حال شمشیر بازی با هم هستیم. هرچند اگر بخواهیم می توانیم به این مسیر ادامه بدهیم و گمان می کنم که اتفاق خاصی نخواهد افتاد، چرا که اگر قرار بود اتفاقی بیافتد در این سال ها می افتاد.
وی تصریح کرد: اما برای بازبینی این امر باید دو کار مهم را انجام داد. اول باید به مفاهیمی بنیادینی مانند رفتار حرفه ای، خبرگی، پاسخگو بودن توجه شود که این امر در آموزش ما لحاظ نشده است و دوم توجه به فلسفه علم، تجربه، زبان شناسی، فرهنگ و روش شناختی است که این هم در برنامه های ما جا مانده است.
دکتر فتی تاکید کرد: ما باید مرحله شکل گیری علم را در فرزندانمان لحاظ کنیم و تربیت مدرس در دانشگاه ها متناسب باشد، یعنی ما باید ابتدا معلمی را یاد بگیریم و مورد سنجش دایمی قرار داشته باشیم، مانند دیگر نقاط جهان که دپارتمان ها دفتر ارزش یابی اساتید و معلمین دارند.
وی گفت: ما در کشورمان درونداد را با رتبه کنکور مهار می کنیم ولی متاسفانه برونداد مهار شده نیست و این پایش برونداد برای کسانی که در کشور مدارک عالیه دارند صورت نمی گیرد.
دکتر فتی گفت: به نظر من دانشجو باید خود را به حل مساله و تحلیل نقاد و قرار گرفتن در سطوح بالای تفکر قرار دهد، و به سمت کارهای تیمی گرایش پیدا کند، چراکه آنهایی که به سمت کارهای تیمی رفته اند آینده ای متفاوت در علم را داشته اند. همچنین تسلط داشتن بر راهبردهای جستجو و نقد اطلاعات بسیار مهم است و دانشجو باید به زبان تخصصی علم مسلط باشد.
وی در پایان خاطر نشان کرد: توصیه من به دانشجویان این است که به طور مداوم بخوانند و بنویسند و اهمیت نوشتن را از یاد نبرند و سعی کنند روزی یک مقاله بخوانند و یک پاراگراف یادداشت کنند. متاسفانه ما یک درس آبکی انشاء در دبستان داشتیم که آن هم دارد حذف می شود و آن وقت از دانشجو توقع داریم که در مقطع فوق لیسانس پایان نامه هم بنویسد.
