سقوط بازار گاز پس از سقوط نفت
قیمت نفت در هفته گذشته به افزایش خود ادامه داد. نفت برنت در روز جمعه به 32.75دلار هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدییت به بالاترین مقدار خود یعنی 29دلار هر بشکه در دو ماه اخیر رسید. قیمت نفت های مختلف از روز سه شنبه پس از اعلام کشورهای عرب خلیج فارس مبنی بر کاهش بیشتر تولید خود افزایش یافت. در برخی از کشورها، وضعیت قرنطینه تا اندازه ای تسهیل شد که خود باعث رونق حمل و نقل و از سر گرفتن تولیدات صنعتی شده و قیمت نفت خام را تا حدی بالا برد. اما قیمت گاز طبیعی در هنری هاب با دو درصد کاهش به 1.65دلار هر میلیون بی تی یو رسید. علاوه بر تاثیر کرونا بنظر می رسد که زمستان سال قبل زودتر از همیشه پایان پذیرفت.
تفسیر هفته
-۱وزرای نفت و انرژی کشورهای اوپک پلاس قرار است در 10 ژوئن ) 21خرداد( مجددا از طریق مجازی با یکدیگر ملاقات نموده و وضعیت بازار را بررسی نمایند. از ابتدای ماه مه ،2020توافق 23 کشور متشکل از 13کشور عضو اوپک و 10کشور غیرعضو اجرایی شد. اوپک که در ماه آوریل مجموعا 30.79میلیون بشکه در روز تولید می کرد، متعهد شد که بیشتر از 0.60میلیون بشکه در روز تولید نکند. ایران، ونزوئلا، و لیبی از این کاهش مستثنی شدند.
-۲به گزارش دبیرخانه اوپک، ایران در ماه آوریل به مقدار 1.960میلیون بشکه در روز تولید داشته که 53هزار بشکه از ماه قبل کمتر بوده است. یک گزارش شرکت کپلر ادعا می کند که ایران در ماه آوریل تنها 70هزار بشکه در روز نفت خام صادر کرده است. تحریم ها، پایین آمدن قیمت نفت، و کاهش واردات نفت چین از دلایل کاهش صادرات ایران ذکر شده است. البته میعانات گازی و صادرات ایران با دور زدن تحریم ها در این آمار وجود ندارد. شاید با اضافه کردن این اعداد به 200 هزار بشکه در روز برسیم. کپلر ادعا می کند نفت ایران که به ترکیه و هند صادر می شده، اکنون متوقف شده است. به ادعای کپلر اکنون تنها چین از ایران نفت می خرد.
-۳به گزارش 4 منبع متفاوت از درون کشورهای اوپک پلاس، اوپک و متحدان این سازمان مایلند که در ماه ژوئن نیز همچون ماه مه 10میلیون بشکه از نفت تولیدی خود را روزانه کاهش دهند. وزیران نفت و انرژی کشورهای عضو و غیر عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت )اوپک( در دهمین نشست فوقالعاده خود از طریق وبینار در 12آوریل ) 24فروردین ماه( متعهد شده بودند تولید روزانه خود را از اول ماه مه ) 12اردیبهشت ماه( 9میلیون و 700هزار بشکه در ماههای مه و ژوئن کاهش دهند. همچنین کشورهای تولیدکننده نفت اوپک و غیراوپک حاضر در توافقنامه همکاری در آن نشست توافق کرده بوند پس از پایان دو ماه، به مدت 6ماه از یکم ژوئیه تا 31دسامبر سال 2020روزانه 7میلیون و 700هزار بشکه کاهش عرضه داشته باشند و در بازه زمانی یکم ژانویه 2021تا 30آوریل 2022بهمدت 16ماه نیز روزانه 5میلیون و 800هزار بشکه تولید خود را کاهش دهند. حال رویترز گزارش می دهد که گرایش درون اوپک آن است که بعد از ژوئن همچنان اوپک پلاس به کاهش 10میلیون بشکه ای پای بند بماند. عربستان سعودی در دوشنبه قبل طی اعلامیه ای خاطر نشان کرد که برای رفع نفت مازاد درون بازار از ماه ژوئن یک میلیون بشکه دیگر از تولید نفت خود کم خواهد کرد. کویت و امارات عربی متحده نیز تعهد دادند که 180هزار بشکه در روز از نفت تولیدی خود را کاهش دهند.
-به گزارش آژانس بین المللی انرژی علاوه بر کاهش تولید نفت توسط اوپک پلاس، بقیه کشورها نیز در این زمینه همکاری خوبی از خود نشان داده اند. بعنوان مثال ایالات متحده امریکا و کانادا در آوریل امسال 3 میلیون بشکه در روز از تولید خود را کم کرده کرده اند و احتمالا در ماه ژوئن این مقدار به 4میلیون بشکه در روز خواهد رسید.
-۵شورای همکاری خلیج فارس مجددا به اختلافات داخلی دچار شده است. سه سال قبل در 5ژوئن سه کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس یعنی عربستان سعودی، امارات عربی متحده، و بحرین تصمیم به محاصره همه جانبه یکی از اعضای شش گانه خود یعنی قطر گرفتند. از آن زمان فعالیت های میانجی گران برای حل اختلافات مابین اعضا به نتیجه ای نرسید. موتور اصلی اقدامات علیه قطر در ریاض بوده و هست. حالا عربستان سعودی اعلام کرده است که مالیات بر ارزش افزوده )(VAT را بر کالاها و خدمات به مقدار عجیب 15درصد می رساند. یعنی یک باره آن را سه برابر می کند. تاثیر این اقدام بر شورای همکاری منفی و تخریبی است. ابتکار یک نهاد همکاری در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس ابتدا در 1975توسط ایران پیشنهاد شد. رقیب منطقه ای ایران یعنی عربستان به ابتکار ایران پاسخ نداده و در سال 1981در میانه جنگ ایران و عراق بقیه پنج کشور حاشیه خلیج فارس را در یک سازمان منطقه ای گرد هم آورد. یکی از طولانی ترین بحث های این شورا در مورد همکاری در سیاست گذاری اقتصادی و همگرایی اقتصادی بوده است. قرار بود مرزها برداشته شود و همه اتباع کشورهای عضو شورا بتوانند بدون مانع در کشورهای دیگر شورا سرمایه گذاری نمایند. از 1983کشورها به توافق تجارت آزاد ) (FTAرسیدند و در 2003قراداد اتحادیه گمرکی را امضا کردند. اکنون در عربستان از ابتدای ژوئیه مالیات بر ارزش افزوده 15درصد، در امارات 5درصد و در بقیه کشورها صفر است.
-۶غول گازی روسیه، گازپروم اعلام کرد مقدار گاز طبیعی صادراتی این شرکت 19درصد در سه ماه فصل اول 2020نسبت به سه ماهه اول 2019کاهش داشته است. بعنوان مثال صادرات به اروپا از طریق ترکیه به 40 میلیارد متر مکعب رسید که یک پنجم از سال قبل کمتر بود. گاز پروم در سه ماه اول سال از مسیر اوکراین گاز صادراتی به اروپا را به نصف یعنی حدود 15.5میلیارد متر مکعب محدود کرده است. شرکت گاز پروم به تنهایی 35درصد از گاز مصرفی اروپا را تامین می کند. این شرکت پیش بینی کرده است که مقدار گاز صادراتی به اروپا در 2020به 166.6میلیارد متر مکعب در مقایسه با 2019که 199.2بوده است محدود شود.
-۷پیش بینی ها برای وضعیت کلی نفت در 2020 تدریج خوشبینانه تر از هفته های پس از ظهور کووید- 19می شود. آژانس بین المللی انرژی در سناریوهای پیش بینی آینده خود تجدیدنظر کرده و از کاهش متوسط 9.3میلیون بشکه ای در روز به کاهش 8.6میلیون بشکه ای در مقایسه کل سال 2019بسنده کرده است.
-۸بگزارش بارکلیز، پیش بینی برای قیمت نفت برنت و وست تگزاس نسبت به یک ماه پیش تغییر کرده است. حال این بانک پیش بینی می کند که متوسط قیمت نفت برنت در 37 ،2020دلار هر بشکه و برای 33 ،WTIدلار هر بشکه است. برای 2021این بانک پیش بینی می کند که قیمت های دو نفت به ترتیب 53و 50دلار هر بشکه خواهد بود.
-۹و در حالی که این نوشته تمام می شد، خبر رسید که حسین کاظم پور اردبیلی این جهان را ترک کرد. او که نقش بی همتایی در سیاست گذاری های اقتصادی، خارجی و نفتی ایران در 40سال گذشته داشت، حدود 30سال نماینده ایران در اوپک بود. یادش گرامی باد
