اقتصاد ایران بر مدار پسافتادگی رشد افتاده است
روش مبارزه سیاسی در ایران، ویرانگر اقتصادی
ساعت 24 - افسوس و حیرت و اندوه و درکنارش غبطه و حتی حسادت چیزهایی هستند که از مقایسه آمار و ارقام شاخصهای کلان اقتصادی دهه تازه سپریشده ایران با تواناییهای این سرزمین و پیشرفتهای کشورهای دیگر در ذهن و جان و دل ایرانیان دلسوز به این مرز و بوم جای میگیرند و کاش چنین نبود.
dir="RTL">هنوز هم رشد تولید ناخالص داخلی شناختهشدهترین شاخص رونق و پیشرفت اقتصادی و تولید ثروت در دنیای امروز معرفی به حساب میآید. هنوز معیار علمی و کارشناسانهتر از این معیار برای اندازهگیری پیشرفت یک کشور با کشورهای دیگر جهان و اقتصاد امروز همان کشور با گذشته خودش شناخته نشده است. بررسی از سر اشاره نشان میدهد میانگین نرخ رشد اقتصادی ایران در ده سال منتهی به 1399 با لحاظکردن پیشبینیهای جهانی برای امسال یکی از بدترین دورهها در تاریخ معاصر بوده است. پس از دو سال رشد منفی سالهای 1391 و 1392 و رشدهای کمعمق در سالهای 1393 تا 1396 -البته بجز سال 1395- شاهد سقوط رشد اقتصادی در سالهای 1397 و 1398 بودهایم. آمارهای ارائهشده از سوی سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد نرخ دورقمی تورم در این سالها، موجب شده درآمد سرانه ایرانیان در سال 1398 به قیمت ثابت 50 درصد قیمت 1390 باشد و با لحاظکردن کاهش دستکم رشد شش درصدی رشد تولید ناخالص داخلی امسال این شاخص بدتر نیز خواهد شد. شوربختانه باید با استناد به اطلاعات در دسترس اعتراف کرد دهه 1390 به لحاظ نرخ رشد سرمایهگذاری یکی از بدترین دهههای تاریخ ایران بوده است. نرخ سرمایهگذاری کل که در بازه سالهای 1375 تا 1384 بالای 30 درصد بوده کاهش خود را به دلیل کاهش در نرخ سرمایهگذاری در ماشینآلات شروع کرده و این روند کاهشی بعد از سال 1390 تشدید شده به طوریکه در سال 97 این نرخ به کمترین میزان خود در 40 سال اخیر یعنی به زیر 20 درصد رسید. کاهش نرخ سرمایهگذاری بر روی ماشینآلات در سالهای 1384 تا 1390 را میتوان زاده سیاستهای ارزی کنترلی و رونق در واردات دانست. اما این روند با تحریمهای بعد از سال 90 تشدید شد به گونهای که نرخ سرمایهگذاری در ماشینآلات را به زیر 10 درصد رساند و در سال 97 به هفت درصد رسید. نرخ سرمایهگذاری در ساختمان نیز در سالهای بعد از 90 به دلیل رکود بازار مسکن کاهش محسوسی داشت و از حدود 20 درصد در سال 89 به 11 درصد در سال 97 رسید. حالا چه باید کرد؟ اگر قرار بر این باشد که اقتصاد ایران در سطح کلان، در سطح بنگاهها و نیز در سطح خانوارها با همین دست فرمان در جادههای ناهموار و البته در سرازیری حرکت کند به زمین میخوریم و در این روزگار سخت که ویروس کرونا اقتصاد همه کشورها را آسیبپذیر کرده و کشورها اگر بتوانند میخواهند خود را نجات دهند روزگار ایرانیان بدتر خواهد شد. آیا در درون ایران بهاندازه کافی نیروی لازم مادی و مالی و سیاستهای هماهنگ اقتصادی و مبارزات سیاسی شفاف برای کسب قدرت و نیز راه هموار برای تعامل با اقتصاد جهان وجود دارد؟ اگر هست انجام دهیم و اگر نیست راه سپریشده را ادامه ندهیم. سیاستمداران ایرانی در هر دو جناح اصلاحطلب و اصولگرا یادشان باشد ایران از روزهای خوش و رویایی درآمد ارزی سالانه تا 70 میلیارد دلار به اینجا رسیده است و اگر روش مبارزه سیاسی را به مثابه پایه و اساس همه ویرانیهای اقتصاد دگرگون نکنند راه ناهموارتر خواهد شد.
محمدصادق جنانصفت – روزنامه آرمان ملی
تازه های امروز
